Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 marca 2018 r., II SA/Ol 64/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 marca 2018 r., II SA/Ol 64/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miasta Ełku z dnia 24 października 2017 r. nr XXXVII.368.17 w przedmiocie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Uchwałą Nr XXXVII.368.17 z dnia 24 października 2017 r., Rada Miejska w Ełku uchwaliła szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia.

3 W skardze, złożonej na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

4 w Olsztynie, Wojewoda Warmińsko–Mazurski wniósł o stwierdzenie nieważności

5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 2, § 3 ust. 4, § 4 i § 5.

6 W ocenie skarżącego, zapisy te rażąco naruszają prawo.

7 W § 3 ust. 4 uchwały Rada postanowiła, iż uczestnictwo w zajęciach Klubu Seniora SENIOR+ jest nieodpłatne. W ocenie organu nadzoru, powyższy zapis rażąco narusza

8 art. 97 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Rada nie ma kompetencji do określania, kto nie ponosi odpłatności za pobyt w ośrodku wsparcia, albowiem określił to ustawodawca.

9 W ocenie organu nadzoru, również § 4 ust. 1 uchwały, określający przypadki zwolnienia

10 z częściowej lub całkowitej odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, podjęty został

11 z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Rada nie posiada bowiem kompetencji do wprowadzenia zwolnienia od odpłatności, gdyż nie mieści się ono w pojęciu odpłatności, czyli obowiązku zapłacenia za jakąś usługę.

12 Art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej nie zawiera również, w ocenie organu nadzoru, upoważnienia do regulowania zagadnień związanych z porozumieniem w sprawie ustalenia kosztów utrzymania za pobyt w ośrodku wsparcia, zawieranym pomiędzy gminą a podmiotem prowadzącym ośrodek wsparcia. Tym samym, postanowienia § 5 uchwały zostały podjęte z przekroczeniem delegacji, zawartej w ww. przepisie.

13 Organ nadzoru ma również zastrzeżenia do § 1 ust. 2 uchwały, bowiem rada nie została upoważniona na podstawie art. 97 ust. 5 ustawy do definiowania, ani tym bardziej do modyfikacji pojęć, którymi posługuje się ustawodawca. Natomiast pojęcie "ośrodek wsparcia" zostało uregulowane przez ustawodawcę w art. 51 ustawy o pomocy społecznej.

14 W odpowiedzi na skargę, Gmina uznała jej zasadność.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

16 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej

17 (§ 2).

18 Zakres kontroli administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3

19 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

20 i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

21 Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej uchwały według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że uchwała nie narusza przepisów prawa. Tym samym, skarga nie jest zasadna.

22 Organ nadzoru zarzucił, że zaskarżone postanowienia § 4 uchwały, naruszają

23 art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1769).

24 Postanowienia § 4 uchwały regulują przypadki, w których osoby zobowiązane do ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia mogą być zwolnione na ich wniosek lub wniosek pracownika socjalnego z częściowej lub całkowitej opłaty. Zwolnienie to przysługuje na czas określony i może nastąpić w przypadku gdy:

25 1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce:

26 2) występują uzasadnione okoliczności (w szczególności: długotrwała choroba, niepełnosprawność, udokumentowane wydatki na leki lub sprzęt rehabilitacyjny, dojazdy do lekarza specjalisty, badania specjalistyczne;

27 3) nastąpi śmierć członka rodziny;

28 4) poniosą straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

29 5) osoba zobowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.

30 Decyzje w zakresie zwolnień podejmuje Dyrektor Miejskiego Ośrodka pomocy Społecznej w Ełku lub inna upoważniona osoba.

31 Zgodnie zaś z postanowieniami art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1769) o pomocy społecznej, zwana dalej również "ustawą" - rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych.

32 Przytoczone postanowienia uchwały, w ocenie Sądu, nie pozostają w sprzeczności z art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Ustawodawca upoważnił w tym przepisie radę gminy do ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt m.in.

33 w ośrodkach wsparcia. Nie ograniczył się zaś do upoważnienia rady do ustalenia wysokości tej odpłatności.

34 "Zasady" – zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN ( wydanie internetowe: https://sjp.pwn.pl) to: norma postępowania, ew. ustalony na mocy jakiegoś przepisu lub zwyczaju sposób postępowania w danych okolicznościach, jak również podstawa funkcjonowania lub konstrukcji czegoś.

35 W ramach zasad ponoszenia opłat mieści się więc, w ocenie Sądu, zwolnienie

36 z opłat, bowiem rozstrzyga ono o przesłankach, kiedy się opłat nie ponosi.

37 Określenie "ustalenie zasad" oznacza więc, że pojęcie to obejmuje również sytuacje,

38 w których korzystający ze wsparcia nie ponoszą opłat.

39 Sąd nie podziela również, z wyżej przedstawionych względów, zarzutu co do naruszenia postanowieniami § 5 uchwały ww. art. 97 ust. 5 ustawy. W ocenie Sądu, regulacja zawarta w tym postanowieniu mieści się w pojęciu: "szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia".

40 Oceniając zarzut naruszenia § 3 ust. 4 uchwały art. 97 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, stwierdzić należy, że również nie jest on zasadny. W § 3 ust. 4 uchwały ustalono, że uczestnictwo w zajęciach Klubu Seniora SENIOR+ jest nieodpłatne.

41 Nie oznacza to, zdaniem Sądu, w żadnym razie, że przepis ten pozostaje

42 w sprzeczności z art. 97 ust. 1 ustawy.

43 Zgodnie z tym przepisem - opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego.

44 Ustawodawca zagwarantował tym przepisem nieponoszenie odpłatności przez osoby

45 o określonym dochodzie. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, rada nie ma kompetencji do określenia, kto nie ponosi odpłatności za pobyt w ośrodku wsparcia, albowiem określił to ustawodawca.

46 Brzmienie powołanego art. 97 ust. 1 nie pozwala na tak daleko idącą interpretację tego przepisu.

47 Z powyższych względów, w ocenie Sądu, zarzuty dotyczące naruszenia prawa postanowieniami § 3 ust. 4, są także nieuzasadnione.

48 Zdaniem Sądu, również § 1 ust. 2 uchwały nie pozostaje w sprzeczności z art. 51 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu - ośrodkiem wsparcia, o którym mowa w ust. 1-3, może być ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dzienny dom pomocy, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla bezdomnych oraz klub samopomocy.

49 Postanowienia, zawarte w § 1 ust. 2 w zw. z ust. 1 § 1 uchwały odpowiadają swoją treścią brzmieniu tego przepisu.

50 Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.