Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 września 2024 r., II SA/Ol 383/24

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 września 2024 r., II SA/Ol 383/24

Sentencja

1 Dnia 10 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2024 roku sprawy ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z 14 lipca 2023 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Olsztyna (dalej jako: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") skierował T. A. (dalej jako: "strona", "skarżący"), posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na badania lekarskie w zakresie kategorii B prawa jazdy, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badanie. Na skutek uchybienia terminu do wniesienia odwołania ww. decyzja stała się ostateczna.

3 Wobec niedostarczenia przez stronę wyników badań lekarskich w wymaganym terminie, organ pierwszej instancji pismem z 2 stycznia 2024 r., zawiadomił skarżącego

4 o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

5 Następnie Prezydent, decyzją 15 stycznia 2024 r., orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B nr [...], wydanego na druku [...] w dniu [...]r.

6 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na wniosek Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Olsztynie, skarżący został skierowany na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

7 W wyznaczonym terminie nie przedstawił orzeczenia lekarskiego, co zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U.

8 z 2023 r. poz. 622 z późn. zm., dalej jako: "u.k.p.") obligowało organ do zatrzymania prawa jazdy.

9 W odwołaniu od ww. decyzji skarżący podniósł, że w poprzednim postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie w swojej decyzji ewidentnie wykazało wątpliwości co do kierowania jego osoby na dodatkowe badania. Wskazał, że badania dla kierowców przeszedł w dniach od 3 do 7 czerwca 2022 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Olsztynie; badania były wykonywane przez szereg specjalistów

10 – m.in. okulistę neurologa, laryngologa oraz badania laboratoryjne. Podał, że do poprzedniego odwołania załączył zaświadczenie od lekarza psychiatry, który znał jego problemy i który stwierdził, że brak jest przeciwwskazań do pracy na dotychczasowym stanowisku i zdolny do pracy w pełnym zakresie obowiązków służbowych, a więc również do prowadzenia pojazdu służbowego. Do tych argumentów w ogóle nie odniósł się organ pierwszej instancji. Dodał, że podczas kolejnych badań okresowych, na które skierował go zakład pracy, ponownie przeszedł wszystkie badania i konsultacje, a w ich wyniku uzyskał zaświadczenie o zdolności do pracy bez przeciwskazań do kierowania pojazdami,

11 a następnie uzyskał orzeczenie lekarskie o zdolności do kierowania pojazdem służbowym lub pojazdem prywatnym. Podniósł, że nigdy nie miał wypadku i żadnych problemów natury prawnej, a pozwolenie na kierowanie samochodami służbowymi posiada nieprzerwanie od 24 lat. Zatrzymanie mu prawa jazdy wiąże się z niemożnością wykonywania przez niego pracy.

12 Decyzją z [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

13 W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności opisało stan faktyczny sprawy

14 i powołało przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Podkreśliło, że bezsporne jest, że decyzją z 14 lipca 2023 r., organ pierwszej instancji skierował skarżącego na badanie lekarskie w zakresie kategorii B prawa jazdy, celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odwołanie od tej decyzji strona wniosła z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy podał, że mając na względzie treść odwołania wskazać należy, że wszystkie okoliczności, które powołuje strona mogłyby mieć znaczenie i byłyby rozpatrywane w postępowaniu w sprawie skierowania na badania lekarskie. Jednak decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczne, a niniejsze postępowanie jest konsekwencją uprzedniego wydania prawomocnej decyzji

15 o skierowaniu na badania lekarskie. Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący decyzję o skierowaniu na badania lekarskie odebrał 19 lipca 2023 r. i w terminie miesiąca nie przedstawił stosownego orzeczenia lekarskiego. Wobec tego organ pierwszej instancji, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. miał obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Powołując stosowne orzecznictwo Kolegium wyjaśniło, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją związaną. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy w wymaganym terminie strona dostarczyła orzeczenie lekarskie, a w sytuacji niewykonania tego obowiązku – zatrzymanie prawa jazdy.

16 Ostatecznie Kolegium wyjaśniło skarżącemu, że zwrot prawa jazdy uwarunkowany jest uzyskaniem i dostarczeniem Prezydentowi orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz złożeniem wniosku o jego zwrot.

17 Pismem z 18 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na ww. decyzję Kolegium, zarzucając jej:

18 1. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym uznaniu, że skarżący nie przedstawił Prezydentowi orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co doprowadziło do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy;

19 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę materiału dowodowego polegającego na tym, że decyzja orzekająca zatrzymanie prawa jazdy nie odnosi się do materiałów i dowodów w postaci dokumentacji medycznej dostarczonych wraz z odwołaniem z 22 lipca 2022 r. i 14 sierpnia 2023 r.;

20 3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy istniały w sprawie przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów postępowania;

21 4. wbrew art. 77§ 1 i 80 k.p.a., organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wyczerpujący,

22 w decyzji brak jest całego materiału dowodowego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

23 W uzasadnieniu skargi strona raz jeszcze opisała stan faktyczny sprawy i opisała przebyte badania. Podała, że wszystkie dokumenty i badania załączała do odwołań i akt sprawy. Dodatkowo 11 stycznia 2024 r. w siedzibie organu skarżący przedłożył osobiście badania i chciał je załączyć do akt postępowania, ale dowiedział się od urzędniczki, że "są one niepotrzebne" i tylko orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy może służyć do załatwienia sprawy. Skarżący nie zgodził się z decyzją Kolegium podnosząc, że ustawodawca stworzył możliwość, a nie obowiązek zatrzymania prawa jazdy w razie nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Powołane przez organ odwoławczy wyroki wydane zostały w innych okolicznościach, gdzie powodem zatrzymania prawa jazdy było niepoddanie się badaniom lekarskim. Skarżący natomiast

24 w okresie od zakończenia terapii przeszedł wszystkie wymagane badania i to

25 w określonym przepisami Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Olsztynie; dodatkowo w różnych odstępach czasu robił też badania laboratoryjne. Wszystkie wyniki oraz badania i orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami były wielokrotnie przedstawiane Prezydentowi.

26 W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi.

27 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

28 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

29 Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

30 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie

31 art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania

32 w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni

33 od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika

34 z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę,

35 a skarżący nie sprzeciwił się temu w przepisanym terminie.

36 Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.k.p. W myśl przepisu art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p., osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1. Zgodnie zaś z treścią art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.

37 Jak słusznie zauważyło Kolegium, okolicznością bezsporną jest, że decyzją

38 z 14 lipca 2023 r (doręczoną skarżącemu 19 lipca 2023 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 52 akt adm.), Prezydent Olsztyna skierował skarżącego

39 na badania lekarskie w zakresie kategorii prawa jazdy B, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jednocześnie zobowiązano stronę do zgłoszenia się na badania lekarskie i dostarczenia orzeczenia lekarskiego do organu w terminie miesiąca od doręczenia tej decyzji oraz pouczono o skutkach nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego w terminie, tj. o wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja powyższa nie została skutecznie zaskarżona, wobec czego stała się ostateczna i prawomocna. Oznacza to, że kwestia wykonania badań lekarskich

40 i przedłożenia ich wyniku organowi w przewidzianym terminie, została przesądzona.

41 Skutki zaniechania wypełnienia ww. obowiązków określa z kolei art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. Zgodnie z jego treścią, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła

42 w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Z przepisu tego więc wprost wynika, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Nie ma więc racji skarżący, że ustawodawca stworzył organom "możliwość" zatrzymania prawa jazdy.

43 Na takim stanowisku stoi również Naczelny Sąd Administracyjny, który wyjaśnił, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. nie ma charakteru fakultatywnego, to znaczy nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja taka ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. np. wyrok NSA

44 z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2567/18, LEX nr 2702298 czy wyrok NSA

45 z 12 października 2023 r., sygn. akt II GSK 2069/22, LEX nr 3630455).

46 Skoro więc skarżący nie wykonał badań i nie przedstawił orzeczenia lekarskiego

47 w wymaganym miesięcznym terminie, to zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., obligatoryjne było wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podnoszone przez skarżącego zarzuty sprowadzają się w istocie do zakwestionowania zasadności skierowania go na badania lekarskie. Natomiast prowadząc postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organ ustala wyłącznie, czy decyzja o skierowaniu na badania była ostateczna i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom obowiązek ten wykonał, czy też nie. Organ jest bowiem związany decyzją o skierowaniu na badanie,

48 a brak wykonania badań i nieprzedstawienie orzeczenia lekarskiego skutkuje obligatoryjnym wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedstawił w wymaganym terminie, tj. do 19 sierpnia 2023 r. orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 u.k.p. Organy nie miały więc innej możliwości, jak orzec

49 o zatrzymaniu prawa jazdy.

50 Wpływu na wynik sprawy i na dokonaną ocenę nie mogło mieć przedłożenie przez skarżącego orzeczenia lekarskiego z 4 września 2023 r. Orzeczenie to wydane zostało bowiem po upływie terminu do przedłożenia organowi wymaganego orzeczenia lekarskiego. Jego przedłożenie po upływie terminu może stanowić podstawę do wszczęcia odrębnego postępowania o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, w trybie art. 102 ust. 2 u.k.p., na co zwróciło uwagę Kolegium. Wyjaśnić jednak pozostaje skarżącemu, że postępowanie o zwrot zatrzymanego prawa jazdy ma charakter odrębny i wszczynane jest na wniosek strony, po ustaniu przyczyny zatrzymania prawa jazdy – w tym przypadku po przedłożeniu orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Skoro natomiast w rozpoznawanej sprawie, w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji upłynął okres do przedłożenia orzeczenia, to wydanie decyzji o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. było prawidłowe i nie naruszało prawa.

51 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji wyroku.