Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2017 r., II SA/Ol 312/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2017 r., II SA/Ol 312/17

Sentencja

1 Dnia 8 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary z tytułu urządzania gier hazardowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego P. B. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu 23.09.2016 r. decyzję, w której wymierzył karę pieniężną w wysokości 96 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach: A i B bez nr identyfikacyjnego, eksploatowanych w lokalu Restauracja A oraz automatach: C, D bez nr identyfikacyjnego i dwóch maszynach Hot Spot Admiral bez nr identyfikacyjnych eksploatowanych w Barze A w B.

3 Pismem z dnia 10.10.2016 r. P. B. złożył do Naczelnika Urzędu

4 Celnego wniosek o uzupełnienie decyzji z dnia "[...]" w zakresie pouczenia o prawie odwołania oraz o prawie do

5 złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając

6 wniosek strona stwierdziła, że zawarta w pouczeniu informacja o prawie do złożenia

7 odwołania nie jest prawidłowo skonstruowana, co uniemożliwia właściwe złożenie

8 odwołania. Dla strony niezrozumiałym jest stwierdzenie "za pośrednictwem", nie jest

9 bowiem jasne, do którego organu należy złożyć odwołanie. W pouczeniu brak również

10 według strony informacji, co zrobić w przypadku niezłożenia odwołania w terminie, bez

11 winy odwołującego, tj. brak informacji o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu.

12 Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 213 § 5 Ordynacji podatkowej, odmówił uzupełnienia pouczenia zawartego w przedmiotowej decyzji. W ocenie organu podatkowego pouczenie o sposobie i trybie wniesienia odwołania nie wymagało uzupełnienia, a treść pouczenia nie budzi wątpliwości i jest kompletna. Organ podatkowy wypełnił dyspozycję zawartą w treści art. 210 §1 pkt 7 O.p.

13 Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając je w części i

14 zarzucając mu obrazę przepisów art. 210 § 1 pkt 7 O.p.

15 Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

16 Następnie P. B. wniósł odwołanie z dnia 10.01.2017r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" (data nadania

17 w placówce pocztowej: 10.01.2017r.).

18 Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia rzeczonego odwołania. W uzasadnieniu podniósł, że stosownie do art. 223 §1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu

19 odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Zgodnie z

20 § 2 odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia. W związku z tym stwierdzono, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10.10.2016r.

21 Następnie pismem z dnia 16 marca 2017r. P. B. wywiódł skargę na ww. postanowienie z dnia "[...]". Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania przez organ II instancji w celu merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji z dnia "[...]" Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 213 § 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 213 § 4 Ordynacji podatkowej i art. 214 tej ustawy poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od decyzji, w sytuacji, gdy odwołanie zostało złożone w terminie ustawowym i zostały spełnione wszystkie ustawowe wymogi do jego skutecznego wniesienia.

22 W uzasadnieniu skargi wskazano, że P. B. zażądał uzupełnienia decyzji w kwestii sprostowania zawartego w niej pouczenia, a następnie po odmowie jej uzupełnienia, złożył zażalenie, które nie zostało uwzględnione. Postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia "[...]" zostało doręczone P. B. w dniu 27 grudnia 2016 roku. Tak więc pełnomocnik P. B. wnosząc w dniu 10 stycznia 2017 roku odwołanie od

23 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]", na podstawie której została "wymierzona P. B. kara pieniężna w wysokości 96 tys. zł, nie uchybił terminowi do jego wniesienia. 10 stycznia 2017 roku mijał 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania, bowiem w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisów art. 213 § 4 i § 5, O.p., postępowanie w sprawie uzupełnienia lub sprostowania decyzji przerywa bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji podlegającej uzupełnieniu lub sprostowaniu. Zawarte w § 5 słowo "odpowiednio" dotyczy sytuacji, gdy na

24 postanowienie odmawiające uzupełnienia lub sprostowania decyzji wniesiono zażalenie, które nie zostało uwzględnione i następnie wydane zostało postanowienie merytoryczne w kwestii złożonego zażalenia. Wówczas termin do złożenia odwołania od decyzji podlegającej uzupełnieniu lub sprostowaniu biegnie od dnia doręczenia postanowienia o uchyleniu lub utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie uzupełnienia lub sprostowania decyzji.

25 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

27 Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

28 z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ).

29 Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

30 z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

31 w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

32 a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

33 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 j.t. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

34 Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

35 (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

36 Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

37 do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

38 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia "[...]" Dyrektora Izby Celnej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". Zaznaczyć trzeba, że na gruncie niniejszej sprawy pismem z dnia 10.10.2016 r. P. B. złożył do Naczelnika Urzędu Celnego wniosek o uzupełnienie decyzji z dnia "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 213 § 5 Ordynacji podatkowej, odmówił uzupełnienia pouczenia zawartego w przedmiotowej decyzji. Następnie P. B. wniósł odwołanie (data nadania w placówce pocztowej: 10.01.2017r.). od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" (decyzja doręczona 26 września 2016r.).

39 Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 213 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201, j.t.) strona może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Według zaś § 5 tego przepisu odmowa uzupełnienia lub sprostowania decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis § 4 (w przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji) stosuje się odpowiednio.

40 Zaznaczyć trzeba, że wybór przez stronę możliwości przewidzianych w art. 213 lub 220 o.p. musi być konsekwentny; skorzystanie przez stronę z jednego z wymienionych środków procesowych uniemożliwia skorzystanie w tym samym czasie ze środka drugiego (wyrok NSA z dnia 27 lipca 2001 r., III SA 1236/00, ONSA 2002, nr 3, poz. 130; wyrok WSA w Gliwicach, I SA/Gl 527/09, LEX nr 549756).

41 Postępowanie wywołane wnioskiem o uzupełnienie decyzji ma pierwszeństwo przed postępowaniem odwoławczym. Oznacza to w istocie, że postępowanie odwoławcze może toczyć się dopiero po ostatecznym zakończeniu w administracyjnym toku instancji kwestii związanej z uzupełnieniem lub odmową uzupełnienia decyzji, od której ma być wniesione odwołanie. Naruszeniem zasady praworządności byłoby jednoczesne toczenie się postępowania odwoławczego i postępowania w przedmiocie uzupełnienia decyzji, od której wniesiono odwołanie, skoro to drugie postępowanie może potencjalnie doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia objętego odwołaniem. Z tego względu niezbędne jest uprzednie załatwienie wniosku o uzupełnienie decyzji poprzez wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w tej kwestii. W zależności od oceny dokonanej przez organy rozpoznające określony wniosek oraz od okoliczności faktycznych sprawy, tego rodzaju ostatecznym rozstrzygnięciem może być: 1) decyzja o uzupełnieniu decyzji, 2) postanowienie organu I instancji o odmowie uzupełnienia decyzji (tylko w sytuacji, gdy strona nie złożyła skutecznie zażalenia), 3) opostanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie o odmowie uzupełnienia decyzji - w przypadku, gdy strona skorzystała z przewidzianego w art. 213 § 5 Ordynacji podatkowej prawa do złożenia zażalenia (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 października 2015r., I GSK 150/14, LEX nr 1985571).

42 Co jednak najistotniejsze na gruncie niniejszej sprawy z art. 213 § 4 i § 5 o.p. wynika, że w przypadku złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji, strona zachowuje prawo wniesienia odwołania bez względu na to, czy wniosek ten zostanie uwzględniony, czy też nie. Prawo to jest realizowane w innym, późniejszym terminie, umożliwiającym uwzględnienie w treści odwołania ewentualnych zmian decyzji w przypadku jej uzupełnienia. Regulacja ta eliminuje ewentualne negatywne skutki wyboru między złożeniem wniosku o uzupełnienie decyzji a wniesieniem odwołania.

43 W przypadku złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji dzień, od którego biegnie, przewidziany w powołanym art. 223 o.p., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, wynika z art. 213 § 4 i § 5 o.p. Rację ma zatem strona skarżąca, że zawarte w § 5 słowo "odpowiednio" dotyczy sytuacji, gdy na postanowienie odmawiające uzupełnienia lub sprostowania decyzji wniesiono zażalenie, które nie zostało uwzględnione i następnie wydane zostało postanowienie merytoryczne w kwestii złożonego zażalenia. Wówczas termin do złożenia odwołania od decyzji podlegającej uzupełnieniu lub sprostowaniu biegnie od dnia doręczenia postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie uzupełnienia lub sprostowania decyzji.

44 Reasumując, organ błędnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia rzeczonego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". Termin do wniesienia odwołania biegł bowiem dopiero od doręczenia postanowienia z dnia "[...]" utrzymującego w mocy postanowienie z dnia "[...]" Naczelnika Urzędu Celnego o odmowie uzupełnienia pouczenia zawartego w przedmiotowej decyzji.

45 Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.

46 Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.