Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 października 2013 r., II SA/Ol 310/12

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 października 2013 r., II SA/Ol 310/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2013r. wniosku adwokata J. D. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku postanawia odmówić przyznania adwokatowi J. D. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 31 maja 2012r, oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku.

3 Postanowieniem z dnia 19 lipca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 9 sierpnia 2012r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – adwokata J. D.

4 Pełnomocnik skarżącej sporządziła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

5 Postanowieniem z dnia 10 września 2012r. tutejszy Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie wyrokiem z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt I OSK 2622/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w przedmiotowej sprawie.

6 W dniu 27 września 2013r. adwokat J. D. wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o zasądzenie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonywanej z urzędu, w wysokości czterokrotności minimalnej stawki przewidzianej stosownymi przepisami z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i konieczny nakład pracy pełnomocnika.

7 Postanowieniem z dnia 14 października 2013r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił przyznania J. D. wnioskowanego wynagrodzenia z powodu braku oświadczenia, wymaganego zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm., obecnie: tekst jednolity Dz. U z 2013r. poz. 461), zawierającego stwierdzenie, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wskazano, że brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, lecz wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia.

8 W ustawowym terminie adwokat J. D. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, w którym oświadczyła, że przedmiotowe wynagrodzenie nie zostało uiszczone w całości ani w części przez skarżącą do chwili obecnej. Powołując się na obowiązujące zasady etyki adwokackiej, wnioskodawczyni zapewniła, że nie zwracałaby się do Sądu o wynagrodzenie, które zostałoby uiszczone. Zwróciła również uwagę na trudną sytuację finansową skarżącej, która nie była w stanie uiścić wynagrodzenia pełnomocnika w całości ani w części.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie na podstawie art. 244 p.p.s.a., przysługuje wynagrodzenie w zakresie ustanowionym w art. 250 tejże ustawy. Zgodnie z treścią art. 250 ustawy wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

11 Szczegółowe zasady przyznawania opłat za czynności adwokatów reguluje powołane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, dalej zwane rozporządzeniem.

12 Stosownie do § 20 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak

13 i powszechnych, jednolicie prezentowany jest pogląd, że oświadczenie pełnomocnika

14 o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznanej z urzędu jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie (tak: NSA w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09, Lex nr 582846). Aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia stosownie do treści § 20 rozporządzenia, gdyż pozwala to w istocie określić zakres,

15 w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 2011r. sygn. akt II SPP 27/11, LEX nr 1106755). Oświadczenie jest zatem nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie wynagrodzenia, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata nie została wynagrodzona i zachodzi prawna podstawa do poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm., por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 603/08 publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt V Cz 133/11, Lex nr 1215161 Sąd Najwyższy również podkreślił, że oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowanie we wniosku adwokata o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu.

16 Treść oświadczenie nie może więc budzić wątpliwości, a z jego brzmienia musi jednoznacznie wynikać, że strona skarżąca w tej konkretnej sprawie, w której udzielono jej pomocy prawnej, nie pokryła kosztów tej pomocy w całości lub w części. Nie wystarczy zatem użycie sformułowania, a tak uczynił pełnomocnik z urzędu w rozpoznawanej sprawie, że złożony wniosek dotyczy nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego. Sformułowanie takie nie odpowiada dyspozycji § 20 rozporządzenia. Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tym samym wniosek, jako dotknięty brakiem nieusuwalnym, nie mógł zostać pozytywnie rozpoznany.

17 Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, postanowiono jak w sentencji