Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2013 r., I SA/Lu 999/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2013 r., I SA/Lu 999/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Małgorzata Fita,, NSA Danuta Małysz, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu I. W. wynagrodzenie w kwocie [...]w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. J.-J. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy to postanowienie w części dotyczącej egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8i 9 oraz uchylił je w części dotyczącej egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 10 oraz 11i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

3 Sprawa w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów przeciwegzekucyjnych zgłoszonych przez skarżącą w dniu 12.04.2011 r. była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 7.02.2012 r. – sygn. akt I SA/Lu 600/11, uchylił w części poprzednio wydane w sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zobowiązując do ustalenia, czy i kiedy wyżej wymienione tytuły wykonawcze zostały skarżącej doręczone, w pozostałej części skargę oddalił.

4 Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1,6 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2012 ., poz. 1015 – dalej: "upea") skarżąca wniosła w sprawach postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie 59 tytułów wykonawczych, w tym wyżej wymienionych, wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia 4.11.2010 r., a prawidłowość rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawach wszczętych 48 tytułami wykonawczymi potwierdzona została powyższym wyrokiem WSA.

5 W celu wykonania zaleceń zawartych w wyroku, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] uchylił poprzednio wydane w sprawie postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawach wszczętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi.

6 Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów we wszystkich 11 sprawach wszczętych na podstawie tych tytułów wykonawczych.

7 W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 upea i zgodnie z pouczeniem zawartym w tytule wykonawczym skarżącej, jako zobowiązanej, przysługiwało prawo wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od otrzymania tytułu. Organ ustalił, że poborca skarbowy doręczył skarżącej w dniu 18.09.2001 r. odpis tytułu nr 10, w dniu 27.10.2004 r. odpis tytułu nr 1, w dniu 17.12.2004 r. odpis tytułu nr 11, w dniu 11.12.2006 r. odpis tytułu 5, w dniu 16.11.2006 r. odpisy tytułów nr 4, 2, 3 i 6 oraz 9. Na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłki pocztowej organ ustalił, że w dniu 16.11.2009 r. doręczony został skarżącej odpis tytułu nr 7 wraz z zawiadomieniem z dnia 28.10.2009 r. o zajęciu wynagrodzenia z pracę, a w dniu 20.11.2010 r. – odpis tytułu nr 8 wraz z zawiadomieniem z dnia 4.11.2010 r. o zajęciu wynagrodzenia z pracę.

8 W związku z tym organ uznał, że zarzuty z dnia 12.04.2011 r. są bezskuteczne, gdyż zgłoszone zostały po upływie ustawowego terminu.

9 W zażaleniu skarżąca argumentowała, że ochrona prawa zobowiązanego wymaga doręczania odpisu tytułu wykonawczego każdorazowo w momencie podejmowania kolejnych czynności egzekucyjnych na podstawie tego tytułu, co wynika z art. 32 upea. W związku z tym, wraz z zawiadomieniem z 2010 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę, organ egzekucyjny miał obowiązek doręczyć skarżącej odpisy tytułów wykonawczych z lat 2001, 2004 i 2006, stąd twierdzenie o ich doręczeniu w tych latach jest niezasadne. Nadto skarżąca wskazała, że odpis tytułu wykonawczego "doręczony w trakcie postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę " nie spełniał ustawowych wymogów, gdyż nie zawierał pouczenia o uprawnieniu do zgłoszenia zarzutów.

10 Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w części postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] uznając, że okoliczność doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego 10 ustalona na podstawie wydruku z systemu EGAPOLTAX jest wątpliwa, gdyż nie zawiera on potwierdzenia doręczenia, a w tytule 11 widnieje podpis nieczytelny, stąd w ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny powinien okoliczności te wyjaśnić zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267– dalej: "kpa") w związku z art. 18 upea.

11 Ustalenia organu egzekucyjnego w zakresie doręczenia skarżącej pozostałych 9 odpisów tytułów wykonawczych, organ odwoławczy uznał za niebudzące wątpliwości. Ustosunkowując się argumentacji zażalenia, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 upea w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnej egzekutor doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego tylko wówczas, gdy odpis tytułu nie został doręczony wcześniej, co oznacza, że doręczenie dokonywane jest tylko raz w trakcie postępowania. Organ uznał, że twierdzenia skarżącej, iż odpis tytułu wykonawczego doręczony jej wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę nie zawierał pouczenia, jest nieuzasadnione, gdyż tytuły wystawione zostały na drukach i każdy z tych dokumentów w części G "klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" zawiera pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni. Uchybienie terminowi spowodowało bezskuteczność czynności zgłoszenia zarzutów i brak podstaw do ich merytorycznego rozpatrzenia.

12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M.J.-J. zarzuciła, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 12, 77 i 80 kpa. Wskazała, że jeden z tytułów wykonawczych z 2004 r. podpisany jest nieczytelnie i uznanie go za doręczony sugeruje brak obiektywizmu i możliwość nadużyć, czego nie dostrzegł organ odwoławczy.

13 Ponadto skarżąca wyjaśniła, że złożenie pisma w dniu 12.04.2011 r. miało na celu skorzystanie z prawa obrony przed czynnościami egzekucyjnymi, a organ egzekucyjny wzywając skarżącą do sprecyzowania żądania, które sam powinien zinterpretować, spowodował, że dokonała błędnego wyboru podstawy prawnej żądania.

14 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

15 W piśmie z dnia 1.07.2013 r. ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącej zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 26 § 5 upea poprzez dowolne przyjęcie, że wobec majątku skarżącej wszczęta została egzekucja, w szczególności na podstawie tytułu wykonawczego nr 1, na którym widnieje nieczytelny podpis. Jej zdaniem, skoro skarżąca kwestionuje przyjętą w zaskarżonym postanowieniu okoliczność, jakoby podpisy na wszystkich wymienionych w nim tytułach wykonawczych należały do niej, to zasadnym było ustalenie ich autentyczności z wykorzystaniem opinii biegłego z zakresu ekspertyzy pisma ręcznego i podpisów. Nieprzeprowadzenie tego dowodu i brak wskazania konkretnych przesłanek uzasadniających utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego czynią zasadnym zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 kpa.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

17 Skarga jest nie zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem.

18 Organ egzekucyjny nie naruszył art. 8 i art. 9 kpa wzywając skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie złożonym w dniu 12.04.2011 r.

19 Z treści tego pisma nie wynikało, czy powodem jego złożenia była ocena skarżącej, że niezgodne z prawem było zajęcie wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności, czy przyjęcie przez egzekutora wpłaty dokonanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. W związku z tym informacja zawarta w wezwaniu z dnia 15.04.2011 r. o uprawnieniach zobowiązanego wynikających z art. 54 upea oraz z art. 227 kpa była adekwatna do argumentacji zawartej przez skarżącą w żądaniu.

20 W kontekście powyższych przepisów zauważyć należy, że administracyjny organ egzekucyjny jest wykonawczym organem administracji publicznej i nie prowadzi postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów kpa, lecz odrębnie unormowane postępowanie egzekucyjne polegające na stosowaniu ustawowych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków. Z tego względu, zgodnie z art. 18 upea, w tym postępowaniu przepisy kpa mają jedynie odpowiednie zastosowanie. Wierzyciel (art. 1a pkt 13 upea) i zobowiązany (art. 1a pkt 20 upea) nie są stronami postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, lecz uczestnikami postępowania egzekucyjnego i zgodnie z art.36 upea to na nich ciąży obowiązek udzielania organowi egzekucyjnemu informacji i wyjaśnień w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny udziela informacji ( wyjaśnień i wskazówek) uczestnikom postępowania egzekucyjnego wówczas, gdy żądają oni podjęcia przez organ egzekucyjny lub organ nadzoru rozstrzygnięcia podejmowanego w formie postanowienia. Wyjaśnienia zakresu żądania ma wówczas na celu realizację uprawnienia przysługującego wierzycielowi lub zobowiązanemu przez organ właściwy do załatwienia tego żądania.

21 Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze i piśmie ją uzupełniającym, przy czym zauważyć należy, że art. 26 § 5 upea nie jest przepisem prawa materialnego, lecz, jak i pozostałe przepisy tej ustawy, przepisem normującym postępowanie egzekucyjne, określającym chwilę, z którą następuje wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego.

22 Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie wydane zostało bez naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Organ nie tylko wskazał konkretne przesłanki uzasadniające ustalenie, że odpisy tytułów wykonawczych o numerach: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 zostały skarżącej doręczone, ale i dowody, z których wynika fakt i data ich doręczenia.

23 Są nimi oryginały tytułów wykonawczych oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru z oznaczeniem numerów tytułów wykonawczych, które zawierają podpisy świadczące o otrzymaniu odpisów powyższych tytułów. Z akt sprawy – administracyjnych i sądowych wynika, że skarżąca podpisuje się parafą (jak np. w skardze), pełnym dwuczłonowym nazwiskiem lub jednym z jego członów (J.– J. lub J.). Otrzymanie odpisu tytułu 1 w dniu 27.10.2004 r. pokwitowane jest nazwiskiem J., stąd niezrozumiałe jest twierdzenie, że jest to podpis "nieczytelny". Ponadto inna kwestią jest, czy podpis jest czytelny, a inną – czy złożony został przez osobę uprawnioną.

24 Skarżąca poza sugerowaniem "możliwości nadużyć" nie podważa autentyczności podpisów figurujących na tytułach wykonawczych i zwrotnych potwierdzeniach odbioru, bo oczywistym jest, że wskazanie na nich sfałszowanie wymagałoby dowodowego wykazania tego faktu przez skarżącą.

25 W postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem na fakt sfałszowania podpisów, w tym złożonym w formie parafy na tytułach wykonawczych 10 i 11, skarżąca się nie powoływała, przy czym, mieszczące się w granicach uznania administracyjnego, uchylenie w tym zakresie postanowienia organu egzekucyjnego umożliwiać jej będzie ewentualne wykazanie tego faktu.

26 Z tych względów, na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z e zm.), orzeczono jak w sentencji.