Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2005 r., I SA/Lu 89/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2005 r., I SA/Lu 89/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec (spr.),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant specjalista Iwona Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi G. R. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem NSA Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. I SA/Lu 680/02 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. - oddala skargę o wznowienie postępowania

Uzasadnienie

2 W skardze z dnia 28 lutego 2005r. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt I SA/Lu 680/02 Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2002r., G. R. domagała się zmiany tego wyroku poprzez uchylenie postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

3 Jako podstawę skargi wskazywała ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Tymi nowymi okolicznościami są ujawnione w toku postępowania sądowego przed sądem powszechnym dokumenty przesłane do akt przez Urząd Kontroli Skarbowej, z których treści wynika, że wbrew wcześniejszym ustaleniom przyjętym za podstawę wyrokowania, w urzędzie tym obowiązywała od dnia 6 sierpnia 1999r. Instrukcja Kancelaryjna ( wprowadzona Zarządzeniem Dyrektora UKS ), regulująca tryb wysyłania i doręczania pism. Okoliczność dotycząca ustalenia istnienia przepisów w tym zakresie oraz ich stosowania lub niezastosowania przez pracowników UKS stanowi istotny dowód w przedmiocie ustalenia faktycznej daty doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi podatniczki. O tych nowych okolicznościach strona dowiedziała się w lutym 2005r. przeglądając akta w Sądzie.

4 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podnosił, iż ustalenie daty doręczenia spornego pisma ( decyzji podatkowej ) poczynione zostało w oparciu o zeznania świadków: W. i W. oraz o stempel datownika na egzemplarzu decyzji znajdującej się w aktach podatkowych, a także o stwierdzenie samego pełnomocnika zawarte w odwołaniu, iż decyzja doręczona została jemu, jako pełnomocnikowi strony, w dniu 9 września 1999r. M. W., który był organem kontroli skarbowej wydającym decyzje podatkowe w I instancji zeznał, iż decyzje były doręczane zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej przez upoważnionego pracownika i w UKS doręczenia decyzji dokonywane przez kontrolujących nie są odnotowywane w rejestrach. Inspektor UKS nie prowadzi rejestru pism otrzymywanych i przekazywanych. Przedmiotowa decyzja została doręczona zgodnie z przepisami prawa regulującymi sprawę doręczeń. Regulamin wewnętrzny nie jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego i jego naruszenie nie miałoby decydującego wpływu na skuteczność doręczenia przedmiotowej decyzji. Przeprowadzenie dowodu, jak zgodnie z regulaminem wewnętrznym winno odbywać się przyjmowanie i wydawanie pism, nie miałoby znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Wskazał, iż Izba Skarbowa nie ustaliła, iż nie było wewnętrznych przepisów organizacyjnych UKS określających zasady doręczeń pism wychodzących z urzędu. Świadkowie W. i W. wyjaśnili tylko jak oni doręczają wydane przez Inspektora W. decyzje. Tryb doręczania decyzji był zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej, a na nią powołuje się m.in. wskazana przez stronę Instrukcja. Zastosowany tryb doręczenia decyzji nie narusza regulaminu wewnętrznego i nie powoduje, iż decyzja nie została doręczona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, które miały w tym zakresie zastosowanie.

5 W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2005r. strona podnosiła, iż zastosowanie się przez Inspektora do przepisów wewnętrznych, regulujących kwestie doręczeń przyczyniłoby się niewątpliwie do jednoznacznego ustalenia daty doręczenia decyzji, bowiem porównanie daty w książce doręczeń z datą widniejącą w repertorium Kancelarii Adwokackiej usunęłoby wątpliwości w tym zakresie. Stempel na decyzji jest bowiem nie dowodem, a przedmiotem dowodu, bowiem sporna jest jego treść. Ujawnienie Instrukcji Kancelaryjnej UKS, która reguluje tryb doręczania korespondencji ma zatem istotne znaczenie dla ustalenia rzeczywistej daty otrzymania przesyłki ( decyzji ) doręczonej pełnomocnikowi.

6 Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Stosownie do art. 270 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.

8 W doktrynie przyjmuje się, że skarga o wznowienie postępowania jest swoistego rodzaju nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Celem skargi jest uchylenie lub zmiana prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne ( por. W. Siedlecki, Z. Świeboda – Postępowanie Cywilne – Zarys Wykłady W-wa 2003 str. 334 i nast. ).

9 Nie budzi wątpliwości, iż warunkiem skargi o wznowienie jest istnienie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, kończącego postępowanie w sprawie. Takim orzeczeniem w rozpatrywanej sprawie jest wyrok z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 680/02 Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie ze skargi G. R. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

10 Podstawy skargi o wznowienie postępowania wymienione są w art. 271 –273 powołanej ustawy. Wśród ustawowych podstaw wznowienia ustawa wymienia w art. 273 § 2 późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

11 Tę podstawę wskazała strona w swojej skardze o wznowienie postępowania.

12 Stosownie do art. 277 powołanej ustawy, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

13 Strona wskazała, iż o podstawie wznowienia dowiedziała się w lutym 2005r. Podane okoliczności w jakich doszło do jej wiadomości istnienie wskazanych w skardze dokumentów, z których wywodzi wykrycie "okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy" są wiarygodne i – w ocenie Sądu - dają podstawę do przyjęcia, iż strona zachowała termin, o którym mowa w powołanym przepisie prawa.

14 Uznając, iż zachowane zostały warunki formalne do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania Sąd wznowił postępowanie i zważył, co następuje:

15 Stosownie do art. 282 § 1 powołanej ustawy, Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.

16 Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto sprawę administracyjną (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 1986 SA/Wr 137/86 ONSA 1986, nr 1 , poz. 29).

17 W rozpoznawanej sprawie, w ocenie strony, ujawnienie dokumentu w postaci obowiązującej w UKS od dnia 6 sierpnia 1999r. Instrukcji Kancelaryjnej regulującej tryb wysyłania i doręczania pism i stosowanie tych przepisów bądź ich niestosowanie przez Inspektora Kontroli Skarbowej stanowi wykrycie okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i ma istotny wpływ na ustalenie faktycznej daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi podatniczki.

18 Jak wynika z akt przedmiotem sporu między stronami była faktyczna data doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi podatniczki, a nie tryb doręczenia tej decyzji. Ustalenia faktyczne sprawy, co do faktycznej daty doręczenia, dokonane zostały przez organ podatkowy m.in. w oparciu zeznania świadka M. W. – Inspektora UKS wydającego decyzję oraz P. W. – pracownika UKS doręczającego decyzję w Kancelarii pełnomocnika podatniczki, tj. w trybie przewidzianym w art. 144 Ordynacji podatkowej. Datę doręczenia " 9 września 1999r." potwierdziła pracownica Kancelarii Adwokackiej przyjmująca przesyłkę.

19 Wbrew wywodom skargi podstawą ustaleń faktycznych sprawy nie było ustalenie przez organ podatkowy nieistnienia wewnętrznych przepisów organizacyjnych w UKS, określających zasady rejestru pism wychodzących, lecz ustalenie, że Inspektor UKS - M. W. nie prowadzi rejestru ( kontrolki ) pism wychodzących, wobec czego nie posiada dowodu na okoliczność wydania przedmiotowej decyzji do doręczenia. Faktyczna data doręczenia przyjęta zatem została w oparciu o ustalenie, że Inspektor nie prowadził rejestru pism wychodzących, którą to ocenę podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do przyjęcia, iż organ podatkowy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia naruszył przepisy art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Dokonując oceny zaskarżonego w sprawie sygn. akt I SA/Lu 680/02 postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie podzielił stanowisko Izby Skarbowej, iż "nawet gdyby okazało się, że wewnętrzne przepisy organizacyjne Urzędów Kontroli Skarbowej wymagały prowadzenia takiego rejestru, to – wobec nieprowadzenia go przez Inspektora M. W. – ustalenie takie nie dostarczyłoby dowodu na okoliczność daty doręczenia decyzji z dnia [...], Nr [...]" – k-46 akt I SA/Lu 680/02. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż ujawnienie Instrukcji Kancelaryjnej przesądza, iż datownik prezentaty kancelarii adwokackiej na kopii pisma nie odzwierciedla rzeczywistej daty doręczenia decyzji. Ujawnienie tej Instrukcji może jedynie świadczyć o jej nieprzestrzeganiu przez Inspektora M. W. w zakresie prowadzenia rejestru pism wychodzących lub nieznajomości przez niego tej instrukcji, nie wpływa zaś w żadnej mierze na dokonaną ocenę dowodów co do faktycznej daty doręczenia przesyłki i okoliczności jej doręczenia. Nie wskazuje również na podważenie wiarygodności zeznań ww. świadków, bowiem nie było sporne, iż doręczenie nastąpiło bez odnotowania gdziekolwiek daty "wyjścia" spornej przesyłki i takie były ustalenia faktyczne sprawy, podzielone co do ich oceny przez Sąd. Hipotetyczne rozważania, co wynikałoby z książki doręczeń, gdyby taka była prowadzona zgodnie z przedmiotową Instrukcją nie mogą wpływać na ocenę rzeczywistego stanu faktycznego istniejącego w sprawie, a ten co do sposobu doręczenia decyzji ( art. 144 ordynacji podatkowej w zw. z art. 152 tej ustawy ) nie był sporny. Rację ma skarżąca, iż istniejący na dokumencie datownik nie jest dowodem, lecz przedmiotem dowodu w rozpoznawanej sprawie. Wbrew jednak wywodom skargi stosowana przez Inspektora praktyka doręczania decyzji nie jest bez znaczenia w sprawie, bowiem odzwierciedla ona stan rzeczywisty - sposób doręczenia przedmiotowej przesyłki jaki miał miejsce w tej konkretnej sprawie, co potwierdziła świadek E. S. – pracownica Kancelarii Adwokackiej pełnomocnika strony. Tymczasem z samego faktu istnienia Instrukcji Kancelaryjnej w żadnej mierze nie można byłoby wyprowadzić wniosku, iż data widniejąca na egzemplarzu decyzji, ostemplowana stemplem z datą "9 września 1999r." przez pracownika Kancelarii Adwokackiej nie jest datą faktycznego otrzymania tej decyzji, lecz prawdziwa jest inna data – wskazywana przez pełnomocnika strony, skoro stosowanie bądź nie Instrukcji pozostaje bez związku przyczynowo- skutkowego z bezspornym w tym zakresie stanem faktycznym sprawy, co do sposobu i trybu doręczenia decyzji.

20 Ujawnienie zatem istnienia Instrukcji Kancelaryjnej, nie mogło mieć wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, w szczególności zaś, braku naruszenia przez organ podatkowy art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a to stosownie do art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prowadziło do oddalenia skargi.