Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2012 r., I SA/Lu 488/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2012 r., I SA/Lu 488/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia J. H., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiające wydania zaświadczenia o uzyskanym w 2000r. przychodzie z działalności wykonywanej osobiście oraz o opłaconych składkach na ubezpieczenie.

3 Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 20 lutego 2012r. J. H. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uzyskany przychód z osobiście wykonywanej działalności gospodarczej, będąc jednocześnie zatrudnionym w Urzędzie Miejskim - za 2000 rok. Zgodnie z żądaniem wnioskodawcy w treści zaświadczenia miałaby zostać wykazana wysokość opłaconych składek ubezpieczeniowych. Poinformował jednocześnie, że Urząd Skarbowy pismem z dnia 15 maja 2009r. znak: [...] potwierdził uzyskiwany przychód, lecz do dziś nie wydał żądanego zaświadczenia.

4 Postanowieniem z dnia 28 lutego 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania żądanego zaświadczenia.

5 Organ wyjaśnił, że dokumentacja dotycząca 2000r., stosownie do upływu okresu przechowywania, została brakowana na podstawie uzyskanej zgody Dyrektora Archiwum Państwowego [...] Oddział w C. z dnia [...] nr [...] Stwierdził również, że dokumenty, które podlegały brakowaniu, tj. zeznanie podatkowe za rok 2000 oraz dokumenty przekazane przez płatnika dotyczące zaliczki na podatek, nie pozwalały na wydanie zaświadczenia o żądanej treści nawet w 2009r., ponieważ nie pozwalały rozstrzygnąć czy przychód z praw autorskich i innych praw uzyskany przez podatnika w 2000r. jest przychodem z działalności wykonywanej osobiście, czy też dotyczy innych źródeł przychodów, których wniosek o wydanie zaświadczenia nie dotyczy. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił również, że nie jest możliwe na podstawie posiadanych informacji ustalenie wysokości opłaconych składek ubezpieczeniowych, ponieważ informacji, które są umieszczane w informacjach płatnika i w zeznaniach podatkowych będących w posiadaniu Urzędu można jedynie ustalić składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne potrącone i odliczone przez płatnika, a także składki na ubezpieczenie odliczone przez podatnika. Nie jest zatem możliwe ustalenie w jakiej części składka odliczona dotyczyła działalności wykonywanej osobiście.

6 Na powyższe postanowienie J. H. wniósł zażalenie, zarzucając organowi podatkowemu:

7 - brak wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonego wniosku z dnia 20 lutego 2012r.,

8 - niezapewnienie mu udziału w sprawie oraz niezawiadomienie strony oraz zaniechanie wezwania do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego,

9 - fałszywe twierdzenie, że informacja wynikająca z pisma z dnia 15 maja 2009r. miała charakter "zaświadczenia" – zdaniem strony pismo to nie zawiera żadnej podstawy prawnej (stanowi zestawienie wielu kwot i Sąd Okręgowy w L. odmówił jego przyjęcia i oddalił odwołanie od decyzji ZUS O/B.), stanowi jedynie wyjaśnienie brakowania dokumentów, natomiast żadnym dokumentem nie zostało udowodnione, że jego sprawa to kat. "B-10", a organ podatkowy winien okazać decyzję (zgodę) i protokół brakowania.

10 J. H. wniósł jednocześnie o "wrócenia sprawy do Naczelnika Urzędu Skarbowego w celu poprawnego wszczęcia postępowania i wydania zaświadczenia o żądanej treści - art. 306a § 4 w związku z art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej". Zdaniem strony organ podatkowy nie musi dysponować dokumentami do wydania zaświadczenia, wystarczające są znane organowi fakty z urzędu lub na podstawie ewidencji, rejestrów lub innych danych oraz przedstawionych przez wnioskodawcę do wglądu dokumentów urzędowych.

11 Żalący wyjaśnił na koniec, że uzyskany przychód z działalności prowadzonej osobiście może być wliczony do wysokości wynagrodzenia, z którego została obliczona renta, ale po przedłożeniu urzędowego dokumentu potwierdzającego uzyskiwany przychód wraz z opłaconymi składkami na ubezpieczenie społeczne - ZUS O/B .

12 Dyrektor Izby Skarbowej / dalej organ odwoławczy / utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

13 Wskazał, że stosownie do art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie oraz, że zaświadczenie wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2). W takich przypadkach organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej).

14 Organ odwoławczy wywiódł, że przed wydaniem zaświadczenia organ podatkowy może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej), przy czym zakres tego postępowania wynika z żądania osoby zainteresowanej, jak też z oceny możliwości jego spełnienia przez organ podatkowy. Uproszczony charakter postępowania w sprawach dotyczących wydawania zaświadczeń sprawia, że postępowanie wyjaśniające ogranicza się do zbadania danych wynikających z posiadanych ewidencji lub rejestrów i wyjaśnienia czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy oraz czy na ich podstawie można ustalić stan faktyczny lub prawny, objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej).

15 Organ wyjaśnił następnie, że w sprawie niniejszej wydanie przez organ zaświadczenia o uzyskanym przychodzie w 2000r. z działalności wykonywanej osobiście oraz o opłaconych składkach na ubezpieczenie nie jest możliwe, przede wszystkim z powodu takiego, iż organ I instancji na dzień wydania postanowienia nie dysponuje już danymi w tym zakresie.

16 Podał, że istnieje określona procedura dotycząca terminów przechowywania akt i ich brakowania (Zarządzenie nr 14 Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie obsługi kancelaryjnej izb i urzędów skarbowych, oraz organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych i składnic akt w tych organach ), zgodnie z którą akta podatkowe oznaczone kategorią B-10 (a do takich zaliczają się również - według rzeczowego wykazu akt izb i urzędów skarbowych - akta podatkowe w sprawie podatku dochodowego) po upływie 10 - letniego okresu przechowywania w archiwum stają się dokumentacją niearchiwalną tzn. nieprzydatną do celów praktycznych, a w związku z tym podlegają zniszczeniu.

17 Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie uzyskanego zezwolenia Archiwum Państwowego z dnia 25 marca 2011 r. [...] w dniu 15 lutego 2012r. dokonano zniszczenia akt (protokół zniszczenia nr [...] sporządzony w dniu 15 lutego 2012r.). Wnioskodawca został o tym poinformowany w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. Organ powołał się przy tym na uzasadnienie wyroku w sprawie o sygn. I SAB/Kr 2/08 i stwierdził, że gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia pozwalają na stwierdzenie braku zgodności między treścią żądania a stanem rzeczywistym wynikającym z posiadanych przez organ danych, to taka sytuacja wymusza na organie wydanie postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia.

18 Skoro żądanie objęte wnioskiem z dnia 20 lutego 2012r. sprowadzało się do wydania zaświadczenia potwierdzającego uzyskany przychód z osobiście wykonywanej działalności gospodarczej w 2000r. a także wysokość opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, a organ podatkowy rozpatrując wniosek nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej treści (informacje dotyczące wysokości opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne nie znajdują się bowiem w dyspozycji Naczelnika Urzędu Skarbowego), to zgodnie z art. 306c Ordynacji podatkowej - prawidłowo odmówił wydania takiego zaświadczenia. Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych podkreślił, że ustawa nie przewiduje wydania zaświadczenia w części potwierdzającego treść objętą żądaniem.

19 Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu dotyczącego zaniechania przez organ podatkowy zapewnienia stronie udziału w postępowaniu oraz wezwania do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ wskazał, że w art. 219 Ordynacji podatkowej (który dotyczy stosowania przepisów o decyzjach do postanowień), ustawodawca nie przewidział odpowiedniego stosowania art. 200 § 1 tej ustawy w zakresie postępowań, których zakończenie następuje w drodze postanowienia. Wśród przepisów zawartych w art. 219 cyt. ustawy nie ma odesłania do art. 200 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że nie istniały podstawy prawne obligujące organ I instancji do zawiadomienia J. H. o prawie zapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym i prawie wypowiedzenia się w tej kwestii.

20 Za nieuzasadniony uznano tez zarzut braku wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku zaś wszczęcia postępowania na wniosek strony, ustawa nie przewiduje konieczności wydawania w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu. Samo doręczenie żądania (w niniejszej sprawie wniosku z dnia 20 lutego 2012r. o wydanie zaświadczenia) wywołuje skutek w postaci wszczęcia postępowania.

21 Na koniec, w odniesieniu do argumentacji zażalenia wskazano, że zarówno wniosek strony z dnia 2 maja 2009r. jak i pismo z dnia 15 maja 2009 r. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

22 Na powyższe postanowienie J. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

23 Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych postanowień ponieważ organ podatkowe "zataiły" przed nim, iż: 1.dokumenty podatkowe nie zostały zniszczone, 2. została wydana decyzja Dyrektora Państwowego Archiwum dotycząca zniszczenia akt skarżącego za lata 1987, 1988, 1990-1995 i 2000r., 3.został złożony wniosek z dnia 20 lutego 2012 r. do Ministra Finansów o zwolnienie z "tajemnicy skarbowej" dokumentacji brakowania dokumentów i jej zniszczenia.

24 W skardze J. H. podał, że pismem z dnia 1 maja 2012 r. wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do "pełnego wykonania wniosku z dnia 20.02.2012 r." Jego zdaniem sposób działania organu potwierdza, że przedmiotowe akta istnieją i nie są brakowane i zniszczone.

25 Skarżący wyjaśnił też, że on sam posiada własną dokumentację podatkową za 2000 r., którą organ mógłby wykorzystać zgodnie z art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej.

26 Na koniec zarzucił, że nie został zawiadomiony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

27 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

28 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

29 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.

30 Kwestia wydawania zaświadczeń uregulowana jest w Dziale VIIIa ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Stosownie do art. 306a § 1 tej ustawy, organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

31 Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

32 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

33 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ( § 2).

34 Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy (§ 4) .

35 Stosownie zaś do art. 306b. § 1, w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

36 Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2.).

37 Postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń uregulowane przepisami Działu VIIIa Ordynacji ma szczególny, uproszczony charakter. Przejawia się on w tym, że w ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej). W tym celu prowadzić można przewidziane w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej niezbędne postępowanie wyjaśniające.

38 Na podstawie powołanych wyżej przepisów można wyinterpretować, że: 1/ organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnioskujący żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu, 2/ do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, co oznacza, że organ nie ma uprawnienia do wydania zaświadczenia na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącego (por. wyrok w sprawie o sygn. I SA/Bd 315/10 z 18 maja 2010 r., Lex 673043). W tym kontekście, za niezasadną uznać należy argumentację zawartą w skardze, iż organ może wykorzystać, dla celów wydania zaświadczenia, dokumentację własną J. H.

39 Wskazać bowiem należy, że sformułowanie "dane znajdujące się w jego posiadaniu" użyte w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegająca się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W sytuacji, gdy w posiadaniu organu podatkowego nie znajdują się dane potwierdzające fakty lub stan prawny, których zaświadczenie ma dotyczyć, wynikające w szczególności z prowadzonych przez ten organ rejestrów lub ewidencji, organ nie ma nie tylko obowiązku, ale i uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do istnienia tych faktów lub stanu prawnego i nie może wydać żądanego zaświadczenia.

40 Organ w sposób prawem przewidziany wykazał, że akta, z których wynikać miały dane objęte zaświadczeniem nie znajdują się już w jego posiadaniu, a odmienne twierdzenia skarżącego stanowią jedynie dowolną polemikę ze znajdującymi potwierdzenie we wskazanych w zaskarżonym postanowieniu uregulowaniach odnoszących się do archiwizacji akt oraz dowodzie w postaci protokół zniszczenia nr [...].

41 W kontekście argumentacji J. H. zawartej w zażaleniu z 12 marca 2012 r., gdzie wyjaśnia on konieczność uzyskania takich informacji, dodatkowo wskazać należy, że stanowiska organu nie może zmienić cel, w jakim skarżący chciał uzyskać zaświadczenie. Nie ma bowiem wyraźnego wskazania ustawodawcy, że w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne organ ma obowiązek zaświadczyć na podstawie innych dowodów niż wskazane w powołanych przepisach, np. przedłożonych dokumentów.

42 Podsumowując, stwierdzić należy, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. Takimi źródłami, jak wynika z powołanych przepisów, są ewidencje, rejestry i inne dane znajdujące się w posiadaniu organu. Obowiązkiem zatem organu podatkowego, do którego wpłynął wniosek o wydanie zaświadczenia, jest zbadanie wniosku pod kątem danych wynikających z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych, tzn. zbadanie czy dane pozostające w dyspozycji organu pozwalają na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskującego.

43 Jeśli żądanie zawarte we wniosku o wydanie zaświadczenia ma potwierdzenie we wskazanych źródłach (dokumentach, danych lub informacjach), wówczas wydawane jest zaświadczenie o żądanej treści. W przeciwnym razie, organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1356/04, opubl. w: LEX nr 202335).

44 W sprawie niniejszej odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści wynika z faktu, że dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdowały się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to miał wydać. Organ podatkowy powołał prawidłową podstawę prawną odmowy wydania zaświadczenia - art. 306c Ordynacji podatkowej i wydał postanowienie zgodne z obowiązującym prawem.

45 Podzielić należy również stanowisko organu odwoławczego co do braku zastosowania w niniejszej sprawie art. 165 § 2 jak i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej z przyczyn szczegółowo wskazanych w zaskarżonym postanowieniu.

46 Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji.