Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2017 r., I SA/Lu 1330/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2017 r., I SA/Lu 1330/15

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1331/15 w ten sposób, że ustanowić dla P. S. adwokata z urzędu; 2. odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1331/15 w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

2 Referendarz sądowy tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1331/15 przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 (sto) złotych i jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowienie to stało się prawomocne. W następstwie skarżący uiścił wymagany wpis od wniesionej skargi we wskazanej kwocie.

3 Wyrokiem z dnia 11 października 2017 r. sąd oddalił skargę strony na przywołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej.

4 W dniu 17 października skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wydanego wyroku i jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca we wniosku powołała się na analogiczne przesłanki powołane w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy.

5 W złożonym na tę okoliczność wniosku wskazał, podobnie jak za pierwszym razem, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedyne źródło dochodu stanowi emerytura policyjna obciążona potrąceniami z tytułu egzekucji podatkowej oraz alimentów na dzieci. W związku z czym do wypłaty pozostaje mu kwota 700 zł. Jedyny majątek skarżącego to samochód osobowy marki Honda Accord rok prod. 2004 stanowiąc przedmiot długu celnego objętego niniejszym postępowaniem.

6 Rozpoznając wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje:

7 Wniosek jest częściowo zasadny.

8 Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

9 Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny.

10 Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Jak wskazano na wstępie prawomocnym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 złotych i jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W wyrażonej wówczas ocenie referendarza wskazano, że przedstawiona przez stronę sytuacja rodzinna i dochodowa nie pozwala na zwolnienia jej z kosztów sądowych w większym zakresie. Wnioskodawca osiąga bowiem stały dochód z tytułu emerytury (2.100 zł netto) i ma zapewnione warunki mieszkaniowe. Bez znaczenia przy tym jest, że środki te w znacznej części obciążone są potrąceniami komorniczymi. Zaległe zobowiązania nie mogą bowiem korzystać z pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, w tym opłatami sądowymi. Odnośnie natomiast ustanowienia pełnomocnika z urzędu wskazano dodatkowo, że jego udział na obecnym etapie postępowania nie jest wymagany.

11 Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku strony winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżący nie wskazał na jakąkolwiek zmianę w jego dotychczasowej sytuacji materialnej powodującą radykalne jej pogorszenie. Kwota dochodów posiadanych na utrzymanie pozostaje na tożsamym poziomie. Skarżący w dalszym ciągu otrzymuje emeryturę w kwocie 2.100 zł i posiada taki sam majątek. W tych okolicznościach nie można więc stwierdzić zaistnienia nowych okoliczności świadczących o braku po jego stronie zdolności do poniesienia kosztów sądowych w kwocie nie przekraczającej 100 zł. Nadmienić także należy, że w dniu 16 czerwca 2016 r. skarżący, pomimo jego wcześniejszych twierdzeń o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi, a zatem zdobycie takich środków pieniężnych na opłacenie ewentualnej skargi kasacyjnej przez stronę jest możliwe, pomimo wykazywanych obciążeń finansowych. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku i przyznania zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości.

12 Niezależnie od powyższego, ocena sytuacji materialnej strony musiała obecnie prowadzić do wniosku, że jej żądanie zasługuje na częściowe uwzględnienie. Trzeba zwrócić uwagę, że przez pryzmat wydanego w tej sprawie orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, tj. wyroku z dnia 11 października 2017 r., doszło do zmiany okoliczności, o której mowa w art. 165 p.p.s.a., albowiem w świetle judykatury przymus adwokacki to jedna z tych sytuacji, która wypełnia dyspozycję tego przepisu (patrz postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt I FZ 204/14).

13 W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata należało uznać za uzasadniony. Przyjęte zatem wyżej ustalenia pozwoliły na tym etapie postępowania sądowego na odstąpienie od podjętego uprzednio rozstrzygnięcia w tym przedmiocie i w konsekwencji na przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, tj. zgodnie z żądaniem zawartym w formularzu PPF - adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L..

14 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.