Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2010 r., II SAB/Lu 57/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2010 r., II SAB/Lu 57/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę

Uzasadnienie

2 K. N. wniósł w dniu 12 sierpnia 2010 r. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta L. w sprawie dostępu do informacji publicznej stronie postępowania" i domagał się zobowiązania Prezydenta Miasta L. do udzielenia dostępu do wszelkich informacji zgromadzonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L. w wywiadach środowiskowych na temat zmarłej matki skarżącego Z. N. oraz najbliższych członków rodziny, w tym skarżącego.

3 W uzasadnieniu skargi K. N. wskazał, iż MOPR w L. gromadził dane i informacje o zmarłej matce skarżącego w trakcie wykonywania swoich czynności – wywiadów środowiskowych. Skarżący, jako spadkobierca Z. N., chciał uzyskać dostęp do informacji, wskazując, że prawdopodobnie doszło do naruszeń dóbr osobistych zmarłej matki jak i innych członków jego rodziny, w tym skarżącego. Prezydent Miasta L. nie chce udostępnić zgromadzonych materiałów, mimo że na podstawie tychże podjął działania, m.in. skierował Z. N. do domu pomocy społecznej, gdzie zmarła.

4 Brak reakcji ze strony organu jest – zdaniem skarżącego – nieuzasadniony, a nie zweryfikowanie danych ustalonych przez MOPR i prowadzenie działań w oparciu o nieuzasadnione podejrzenia i spekulacje jest pogwałceniem praw i naruszeniem zasad postępowania organów administracji publicznej.

5 Skarżący jako strona, ma prawo dostępu do informacji zgromadzonych w postępowaniu i chce skorzystać z tego prawa, zaś organ mu to uniemożliwia. Spór na tym tle trwa już około 2 lat.

6 W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta L. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że K. N. nie był stroną postępowania o skierowanie Z. N. do domu pomocy społecznej. Charakteru strony nie nabył także w wyniku spadkobrania, bowiem przedmiotem spadku są prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (art. 922 § 1 kc).

7 Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Żądanie wglądu do prowadzonej przez MOPR dokumentacji wynika natomiast - zdaniem organu - z interesu faktycznego skarżącego, tj. chęci zapoznania się z treścią wywiadu środowiskowego dotyczącego Z. N. Interes faktyczny nie uprawnia jednak autora skargi do wglądu do akt.

8 Ponadto Prezydent Miasta wyjaśnił, że odpowiedź na pytanie zawarte w piśmie z dnia 28 lutego 2008 r. (na podstawie jakich informacji pracownik socjalny przeprowadzający wywiad z matką skarżącego wypowiedział się na temat jego alkoholizmu), została udzielona zainteresowanemu pismem znak: [...] z dnia 5 marca 2008 r.

9 W tych warunkach nie można – zdaniem Prezydenta Miasta L.– zarzucić mu bezczynności, skoro skarżący był w ustawowym terminie informowany o podstawie odmowy udostępnienia informacji zawartych w aktach postępowania administracyjnego.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

12 W pierwszym rzędzie należy wskazać, że prawo do informacji zagwarantowane jest w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż informacją publiczną jest prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

13 Urzeczywistnienie konstytucyjnej zasady dostępu do informacji publicznej stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r., o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, pozy. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie.

14 W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28 i n.).

15 Charakteru informacji publicznej nie mają jednak wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, a także wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych oraz wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów (zob. postanowienie NSA z 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SAB 105/02, LEX nr 137863 oraz wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 69/07, LEX nr 344225). Innymi słowy, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą być ujawnione dane osób jedynie od strony zbiorczej, a nie z punktu widzenia konkretnego podmiotu i decyzji podjętej przez organ w jego sprawie (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 249/09).

16 W rozpoznawanej sprawie żądanie objęte wnioskiem skarżącego dotyczyło informacji odnoszących się do konkretnego postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie jego zmarłej matki, a uzyskanie tych informacji miało służyć – jak można domniemywać z treści skargi i wypowiedzi skarżącego na rozprawie – wszczęciu indywidualnej sprawy o ochronę dóbr osobistych. Z tego względu żądane przez K. N. dane nie mają charakteru informacji publicznej, a to oznacza, iż nie było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 16 omawianej ustawy i wystarczające było poinformowanie wnioskodawcy o niemożności udostępnienia mu informacji przez wgląd w akta sprawy (zob. wyrok NSA z 17 grudnia 2003 r., II SA/Gd 1153/03, LEX nr 271609 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 września 2008 r., II SAB/Bk 14/08 – LEX nr 514795). Tym samym organ nie pozostawał w bezczynności i skarga podlegała oddaleniu.

17 Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że skarżącemu w istocie została udzielona informacja w piśmie Kierownika Filii Nr 1 MOPR w L. z dnia 5 marca 2008 r., znak: [...] o treści wywiadu środowiskowego i źródła, w oparciu o które znalazło się w nim stwierdzenie o chorobie alkoholowej skarżącego. Gdyby zatem nawet żądana informacja miała charakter informacji publicznej, to żądanie jej udostępnienia (ponownego, w innej formie) również byłoby niezasadne. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej rodzi bowiem po stronie dysponenta tej informacji obowiązek jej udostępnienia jedynie wówczas, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc zainteresowana osoba nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 175/06). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela też pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2003 r. sygn. akt II SAB 372/03, iż za niezasadne należy uznać żądanie udzielenia informacji, którą zainteresowany posiada. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania informacji publicznej, lecz ewentualnie potwierdzenia wiadomości znanych już wnioskującemu, a tym samym wykracza poza przedmiot i cele ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej.

18 Udostępnieniu skarżącemu akt postępowania dotyczącego umieszczenia jego matki w domu pomocy społecznej, sprzeciwia się nadto jedna z przewodnich zasad postępowania w sprawie przyznawania świadczeń, sformułowana w art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), tj. ochrona dóbr osobistych osób korzystających z pomocy społecznej.

19 Sąd w zupełności podziela przy tym pogląd zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, iż skarżący nie był stroną przedmiotowego postępowania, ani nie uzyskał takiego przymiotu z tytułu spadkobrania po matce, gdyż - pomijając już fakt, iż postępowanie to zostało zakończone decyzją ostateczną – postępowanie o umieszczenie w domu pomocy społecznej nie dotyczyło praw i obowiązków majątkowych, a tylko one są przedmiotem dziedziczenia w świetle dyspozycji art. 922 § 1 kc. Wstąpienie w miejsce zmarłej Z. N. skarżącego jako jej spadkobiercy, nastąpiłoby tylko wówczas, gdyby postępowanie administracyjne dotyczyło praw zbywalnych lub dziedziczonych i gdyby było w toku (zob. art. 30 § 4 kpa), a te przesłanki nie są spełnione.

20 Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.