Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 marca 2012 r., II SA/Lu 78/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 marca 2012 r., II SA/Lu 78/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2012r. sprawy ze skargi R. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wstrzymał prowadzone przez R. F. roboty budowlane przy remoncie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości O., Gmina Ł. G. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. ustalono, że na wspomnianej działce znajduje się budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej o wymiarach 5,95 m x 10,60 m z częściowym niewielkim podpiwniczeniem o wymiarach 2,75 m x 5,0 m i wysokości 1,85 m, ze ścianami piwnicy z kamienia wapiennego, nie otynkowanymi. Ściany budynku wykonane są z belitu, ocieplone styropianem. Od strony podwórza widoczne wzmocnienie fundamentów o długości 2,0 m i 4,5 m o zmiennej szerokości, dochodzącej do 20 cm poza lico podmurówki. W linii ściany budynku od strony granicy z nieruchomością E. K. dokonano odkrywki fundamentu starego budynku gospodarczego, który nie został odbudowany. Według organu R. F. prowadziła roboty remontowe jesienią 2009 r. bez pozwolenia na budowę bądź dokonanego zgłoszenia.

3 Na postanowienie to zażalenia wnieśli Z. i E. K., podnosząc, że zbędne jest wstrzymywanie robót gdyż budynek został już wybudowany i wykończony. Budynek został poszerzony, wydłużony i podwyższony w stosunku do walącego się starego budynku mieszkalno-inwentarskiego. Z budynku mieszkalno-inwentarskiego powstał budynek mieszkalny, który jest przygotowany do dalszej rozbudowy, ponieważ na przedłużeniu domu jest wylany fundament, a na nim postawione ścianki.

4 Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uchylił postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzone w sprawie dowody pozwalają stwierdzić, że prowadzone na działce nr [...] roboty budowlane nie są remontem jak przyjął organ I instancji, ale budową budynku mieszkalnego. Zgodnie z przepisami ustawy - Prawa budowlanego remontem jest -wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8). Natomiast wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, czy nadbudowa obiektu budowlanego stanowi budowę (art. 3 pkt 6). Z projektu zagospodarowania działki nr [...] w K.O. (K166) opracowanego w lipcu 1996 r. na zlecenie S. K. wynika, że stary budynek mieszkalno-inwentarski posiadał wymiary 5,0 m x 9,7 m. Budynek mieszkalny natomiast ma wymiary 6,05(5,95) x 10,60 m, wszystkie ściany budynku mieszkalnego są nowowybudowane, co wskazuje, że wybudowany przez R. F. budynek mieszkalny jest nowym obiektem budowlanym. Organ I instancji nie ustalił zaś, czy zachodzą przesłanki do zalegalizowania wybudowanego przez R. F. budynku mieszkalnego, czy budynek mieszkalny zrealizowany został zgodnie z warunkami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w budownictwie i czy obiekt ten nie narusza miejscowego planu zagospodarowania. Wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, co ma miejsce w niniejszej sprawie, podlega przepisom art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 ustawy Prawa budowlanego, a nie jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu przepisom art. 50 i 51 tejże ustawy. Organ odwoławczy podkreślił również, że w tej sprawie taką samą ocenę robót budowlanych przeprowadzonych przez R. F. przedstawił w swoim postanowieniu i decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r.

5 Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzeniu wykonania przez R. F. obowiązku, która została wydana w oparciu o decyzję PINB w K. z dnia [...] lipca 2010 r. Wobec stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010 r.o nałożeniu na inwestorkę obowiązku sporządzenia inwentaryzacji budynku, organ I instancji w pierwszej kolejności winien przeprowadzić postępowanie w celu wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r.

6 Na postanowienie organu odwoławczego skargę wniosła R. F. Zarzuciła mu ona mające wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe wskazanie, że sprawa powinna być rozpatrzona w oparciu o przepisy art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane, jak również mające wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie przepisów postępowania polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego, przede wszystkim poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zrealizowana została budowa, a nie remont istniejącego obiektu, a nadto wadliwie podane zostały wymiary budynku remontowanego. W istocie bowiem pierwotnie istniejący budynek posiadał identyczne wymiary i identyczną lokalizację. Zdaniem skarżącej o faktycznych wymiarach budynku nie może przesądzać projekt zagospodarowania działki nr [...] w K. O., który został opracowany [...] lipca 1996 r. w celu niezwiązanym z postępowaniem dotyczącym tego budynku, a tym samym tego typu dokumentu nie można obdarzać wiarą na potrzeby niniejszego postępowania. W takim stanie sprawy wstrzymanie robót budowlanych jest zasadne niezależnie od tego, w oparciu o jakie przepisy ma nastąpić rozstrzygnięcie sprawy, tj. czy w oparciu o art. 48 czy też 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Błędnie ponadto organ odwoławczy stwierdził, że wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega przepisom art. 48 i 49b ustawy Prawo budowlane, podczas, gdy już z literalnego brzmienia tych przepisów, a zwłaszcza wskazanego art. 49b wynika, że nie znajdują one zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie obiektów, które mogą być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Na gruncie niniejszej sprawy brak jest podstaw do twierdzenia, że nie jest zasadne zastosowanie art. 50 ustawy Prawa budowlanego, jak chce tego organ odwoławczy.

7 W odpowiedzi na skargę [...]WINB w L. nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżony postanowieniu.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

9 Przedstawiona w skardze argumentacja, wbrew przekonaniu skarżącej, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Jak wynika z zacytowanego powyżej przepisu znajduje on zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Takim innym przypadkiem będzie remont obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2003 r., sygn. akt IV SA 369/2001 – LexPolonica nr 360170). W myśl art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Zatem aby można było zakwalifikować roboty budowlane jako remont – roboty te muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 56/05 – Lex nr 194342). Nie jest więc remontem wykonywanie robót budowlanych, jeśli odtwarzany obiekt nie istnieje i efektem wykonania tych robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 56/05 – Lex nr 194342 czy wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1546/07 – Lex nr 516082). Za remont zatem nie mogą zostać uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1253/09 – Lex nr 706012). Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2010 r., protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2011 r. oraz protokołu rozprawy z dnia [...] lipca 2011 r.) wynika, że obecnie istniejący na działce nr ewid. [...] budynek murowany został posadowiony na miejscu uprzednio znajdującego się na tej działce budynku drewnianego. Z materiału tego wynika również, że w wyniku prowadzonych robót budowlanych usunięto fundamenty drewnianego domu i w ich miejsce wykonano nowe fundamenty (oświadczenie S. Z. i G. K. – protokół rozprawy) zaś drewniane ścian zastąpiono ścianami z belitu (oświadczenie Z. C. – protokół z rozprawy, protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2010 r. i z dnia 5 lipca 2011 r.). Ponadto zarówno Z. C. jak i G. K. oświadczyli, że do robót budowlanych przystąpili po rozbiórce domu (protokół rozprawy). Mając na uwadze rodzaj i zakres robót budowlanych wykonanych przy budynku posadowionym na działce nr [...] nie można przyjąć, że stanowiły one remont znajdującego się tam uprzednio drewnianego domu. Dom ten został bowiem rozebrany a w jego miejsce wzniesiono w części z nowych materiałów nowy budynek. W przedmiotowej sprawie chodzi o budowę, zdefiniowaną w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Tym samym przeprowadzone przez skarżącą roboty budowlane nie stanowią innego przypadku niż unormowany w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, o którym to mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Brak jest zatem podstaw do zastosowania tego przepisu. Słusznie jednak wskazał organ odwoławczy, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r., na mocy której stwierdzono wykonanie nałożonego na inwestorkę decyzją z dnia [...] lipca 2010r. na podstawie art. 51 ust.1 pkt.3 obowiązku sporządzenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych z orzeczeniem technicznym o zgodności ich wykonania z przepisami techniczno – budowlanymi. Mimo stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010r. wspomniana decyzja nie była przedmiotem weryfikacji w trybie nadzwyczajnym, co oznacza, że nadal obowiązuje. W świetle art. 51 ust.3 pkt.1 prawa budowlanego decyzja ta kończy zaś proces legalizacyjny, czego nie rozważył organ I instancji. Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może mieć miejsce w przypadkach wskazanych w ust. 1, w punktach od 1 do 4 tego przepisu jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu (patrz wyrok NSA z dnia 26 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 532/97 – Lex nr 46771, wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt IV SA 228/98, wyrok NSA z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II OSK 629/07 – Lex nr 347905 czy wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1106/10 – Lex nr 992477). W art. 50 ust. 1 mowa jest bowiem o wstrzymaniu postanowieniem prowadzenia robót budowlanych - wykonywanych co oznacza, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w sytuacjach określonych w pkt 1-4 ust. 1 jedynie wówczas, kiedy roboty budowlane są aktualnie wykonywane (realizowane) (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II OSK 629/07 – Lex nr 347905). Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu oględzin z dnia 5 lipca 2011 r. nie wynika natomiast, aby w dacie jego sporządzenia kontynuowane były roboty budowlane przy budynku usytuowanym na działce nr ewid. [...]. Zatem również i z tego powodu w dacie wydania postanowienia uchylonego zaskarżonym postanowieniem brak było podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

10 Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2012 r. Nr 0, poz. 270) należało skargę oddalić.