Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2007 r., II SA/Lu 649/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2007 r., II SA/Lu 649/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [..] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..], Nr [...], które nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.118 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania B. J. uchylił w części postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakładające na współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku, zmieniając termin wykonania tej ekspertyzy na dzień 31 października 2007r., w pozostałym zakresie natomiast utrzymał to postanowienie w mocy.

3 W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi dlatego należało zastosować art. 62 ust.3 Prawa budowlanego nakazując współwłaścicielom budynku przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego.

4 B. J., do której m.in. został nakaz skierowany podnosiła w odwołaniu, że przedmiotowy budynek znajduje się w wyłącznym władaniu A. P. i to do niej nakaz powinien być skierowany.

5 Organ odwoławczy nie podzielił tego zarzutu wyjaśniając, że przepisy ustawy - Prawo budowlane w sposób jednoznaczny kierują obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu do właściciela lub zarządcy, a nie do innych osób.

6 Jednocześnie organ stwierdził, że w postanowieniu powinien być wyraźnie wskazany termin wykonania ekspertyzy, dlatego w tym zakresie zaskarżone postanowienie uchylił i określił termin na dzień 31 października 2007r.

7 Skargę do sądu administracyjnego wniosła E. C., współwłaścicielka przedmiotowego budynku, domagając się uchylenia postanowień organów administracyjnych.

8 Skarżąca podniosła, że budynek jest w wyłącznym władaniu A. P. i jej trzech córek, dlatego nakaz sporządzenia ekspertyzy powinien być skierowany wyłącznie do nich. Natomiast zarówno ona, jak i pozostali spadkobiercy ½ części przedmiotowego budynku nie mają wpływu na stan techniczny i zabezpieczenie budynku.

9 Na rozprawie przed sądem skarżąca oświadczyła ponadto, że wbrew ustaleniom organów posiadająca nieruchomość A. P. nie posiada tytułu własności do ½ części tej nieruchomości oraz, że skarżąca nie wie, kto jest w tej części jej współwłaścicielem.

10 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.

13 Skarga jest zasadna.

14 Jedną z podstawowych gwarancji procesowych strony w postępowaniu administracyjnym jest zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa). Na organie administracji spoczywa więc w szczególności obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania oraz wezwania jej do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego.

15 Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

16 Jak wynika z akt niniejszej sprawy, niektóre osoby będące adresatami postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującego przedłożenie ekspertyzy technicznej budynku przy ul. [...] w [...], a zatem uznane przez ten organ za strony postępowania w ogóle nie zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu i nie brały w nim udziału na żadnym etapie: dotyczy to K. P. i J. P., do których kierowane były zawiadomienia, ale wracały do akt sprawy z adnotacją: "Adresat nie mieszka pod wskazanym adresem" i "Adresat wyprowadził się".

17 W tej sytuacji, pomimo awizowania zawiadomień nie ma skutku doręczenia, o którym mowa w art. 44 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na okres 7 dni w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.

18 Warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 kpa tj. osobiście lub dorosłemu domownikowi (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 1995r., II CRN 4/95, niepubl.). Jeżeli miejsce pobytu strony już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego nie jest znane, to organ powinien podjąć wszelkie czynności zmierzające do jego ustalenia, a gdyby to okazało się niemożliwe, powinien skorzystać z uprawnienia, jakie daje mu art. 34 kpa i wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla strony jako osoby nieznanej z miejsca pobytu (por. wyrok WSA z dnia 20 marca 2006r., IV SA/Wa 2355/05, Lex nr 223323)

19 Skoro organ administracji publicznej prowadzący niniejszą sprawę nie znał rzeczywistego miejsca zamieszkania (pobytu) K. P. i J. P., będących stronami postępowania jako współwłaściciele nieruchomości, której nakaz dotyczył, to w tej sytuacji organ nie mógł kierowanej do nich korespondencji pozostawić w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia i prowadzić postępowania bez narażenia się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

20 Jednocześnie stwierdzić należy, że wprawdzie żadnego z pism, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i decyzji obu organów nie odebrała również osobiście A. P., do której także skierowano nakaz sporządzenia ekspertyzy (wszystkie pisma w sprawie, po bezskutecznym awizowaniu wracały za każdym razem z tą samą adnotacją: " Zwrot. Nie podjęto w terminie "), to jednak w tym przypadku należało przyjąć skutek doręczenia, zgodnie z art. 44 § 2 kpa. Korespondencja od początku była bowiem kierowana na jej rzeczywisty adres zamieszkania, który sama wskazała w piśmie z dnia 11 kwietnia 2007r. skierowanym do organu I instancji (k. 50 akt admin.)

21 Niezależnie od powyższego w niniejszej sprawie nie wiadomo dokładnie, do kogo powinno być skierowane postanowienie o przedłożeniu ekspertyzy. Z oświadczenia skarżącej, złożonego na rozprawie przed Sądem w dniu 13 listopada 2007r. wynika bowiem, że A. P., wbrew ustaleniom organów administracyjnych, nie jest współwłaścicielką ½ części nieruchomości.

22 Organy rozpoznając ponownie sprawę powinny zatem najpierw prawidłowo ustalić krąg właścicieli przedmiotowej nieruchomości, do których decyzja powinna być skierowana, a następnie umożliwić im udział w postępowaniu, z zachowaniem reguł określonych w art. 39-49 kpa.

23 Dopiero prawidłowe w tym zakresie ustalenia organów administracyjnych umożliwią wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

24 Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdzając, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).