Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2004 r., II SA/Lu 622/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2004 r., II SA/Lu 622/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal /sprawozdawca/, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant st.referent Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004r. sprawy ze skargi Z. i J. małż. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją Nr [...] z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 104 § 1 kpa ,, Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Domowi Rodzinnemu pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na działce Nr [...].

3 Pozwolenie na budowę obejmowało realizację obiektu – indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym (odprowadzeniem oczyszczonych ścieków drenażem do gruntu) - zgodnie z projektem budowlanym, opracowanym przez osobę dysponującą uprawnieniami budowlanymi Nr [...] w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci instalacji i urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych .

4 Postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. – po rozpatrzeniu wniosku (z dnia 3 czerwca 2002r.) Z. i J. małż. S. dysponujących sąsiednią działką [...] – Starosta wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Domowi Rodzinnemu pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków.

5 W świetle uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, Z. i J. małż. S. nie brali udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez organ decyzji z dnia [...]r.

6 Starosta decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na mocy art. 145 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa – odmówił uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...]r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków.

7 Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, iż inwestor składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę przedłożył prawomocną decyzję Nr [...] z dnia [...]r. o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu wydaną przez Wójta Gminy , projekt budowlany przydomowej oczyszczalni ścieków oraz dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

8 Organ podniósł także, iż projekt zagospodarowania działki sporządzony został na kopii aktualnej mapy zasadniczej stosownie do wymagań określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie , natomiast lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków jest zgodna z § 36 ust 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż odległość wylotu wentylacji zbiornika ścieków od okien budynku mieszkalnego znajdującego się na działce Nr [...] stanowiącej własność Z. i J. małż. S.– wynosi 8 m, a odległość do granicy wspomnianej działki wynosi 4 m, co spełnia wymagania tego rozporządzenia określającego, że odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekle na nie skanalizowanych terenach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, powinna wynosić co najmniej – od okien i drzwi wewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – 5 m i od granicy działki sąsiedniej, drogi lub ciągu pieszego – 2 m.

9 Organ zaznaczył przy tym, że budynek mieszkalny na działce Nr [...]jak i inne sąsiednie budynki mieszkalne były podłączone do wiejskiej sieci wodociągowej, co świadczyło o spełnieniu wymagań określonych w powyższym rozporządzeniu.

10 Wojewoda postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. , wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 kpa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odwołania Z.S. od decyzji Starosty Nr [...] z dnia [...]. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...]. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy podniósł, iż rozpoznanie sprawy uzależnione jest wydania pozwolenia wodnoprawnego wymaganego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne. Biorąc pod uwagę, że wynik postępowania odwoławczego zależy od wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego , zawieszenie postępowania było – w ocenie organu – uzasadnione.

11 Z. i J. małż. S. zakwestionowali postanowienie o zawieszeniu postępowania – zażaleniem z dnia 30 września 2002r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

12 Z akt sprawy wynikało, że Starosta decyzją Nr [...] z dnia [...] r. udzielił Domowi Rodzinnemu pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie – w okresie do dnia 15 października 2012 r. _ oczyszczonych ścieków z kontenerowej oczyszczalni ścieków o przepustowości 3,0 m3/d.

13 Po rozpoznaniu odwołania Z. i J. małż. S. Wojewoda decyzją NR [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w przedmiocie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego.

14 Wojewoda podjął w dniu [...] roku zawieszone z urzędu postępowanie w sprawie odwołania Z.S. od decyzji Starosty z dnia [...] r. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Domowi Rodzinnemu pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...]. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę przydomowej oczyszczalni – wydana została z naruszeniem prawa. Nie uchylił jej jednak, gdyż uznał, iż w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

15 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał - analizując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. - że podlegała ona uchyleniu bowiem w postępowaniu przed organem I instancji wystąpiły błędy. Odmowa uchylenia decyzji mogła nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie przeprowadzone na podstawie art. 149 § 2 kpa wykaże, że nie zachodzi żadna z podstaw do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 kpa. Tymczasem z akt sprawy wynikało, że Z. i J. małż. S. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]. udzielającej Domowi Rodzinnemu pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków i zaistniała określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawa do wznowienia postępowania. Wykluczało to zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, stanowiącego podstawę do wydania decyzji odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji. Z tego względu decyzja Starosty z dnia [...]. odmawiająca uchylenia decyzji z dnia [...] r. – była decyzją wadliwą i podlegającą uchyleniu.

16 Oceniając decyzję z dnia [...]. udzielającą Domowi Rodzinnemu pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, Wojewoda doszedł do wniosku, że w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa),co wynikało z uzasadnienia decyzji organu I instancji.

17 Z tego względu nie uchylił decyzji dotychczasowej, stwierdzając na podstawie art. 151 § 2 kpa, że wydano ją z naruszeniem prawa.

18 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z .i J. małż. S. podnieśli zarzut, iż bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym i zostali pozbawieni w ten sposób prawa do obrony swoich interesów. We wnioskach domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa.

19 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

22 Kluczowym zagadnieniem rozpatrywanej przez Sąd skargi była kwestia udziału skarżących w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez organ I instancji decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Domowi Rodzinnemu pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków w aspekcie zasadniczych i podstawowych wymogów prawa budowlanego, wprowadzających stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126) – obowiązek projektowania i budowania obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

23 Bezspornym był fakt, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji zezwalającej na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Z tego względu postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało wznowione i orzekający organ ocenił przedmiotową decyzję jako "wydaną z naruszeniem prawa".

24 Sąd podzielił słuszność takiej oceny z uwagi na argumentację przytoczoną przez organ. Z akt sprawy wynikało, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego, w myśl którego pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów i nie zbadał czy inwestor posiada pozwolenie wodnoprawne w związku z zamierzoną inwestycją postaci budowy oczyszczalni ścieków. Pozwolenie wodnoprawne na odprowadzenie oczyszczonych ścieków do gruntu – wymagane ustawą Prawo wodne – zostało bowiem wydane inwestorowi dopiero na etapie rozpatrywania przez Wojewodę odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]. pozwalającej na budowę obiektu budowlanego – już po wznowieniu postępowania administracyjnego.

25 Sąd zważył, iż skarżący po wznowieniu postępowania w czerwcu 2002r. , mieli zapewniony czynny udział w tym postępowaniu i zagwarantowane prawo do obrony swoich interesów.

26 Należy zwrócić uwagę, że postanowieniem z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie przez skarżących terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody o z dnia [...] r. zawieszające z urzędu postępowanie na mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie to organ zawiesił z uwagi na stwierdzony brak - w dokumentacji dotyczącej rozpoznawanej sprawy – pozwolenia wodnoprawnego niezbędnego do ubiegania się przez inwestora pozwolenia na budowę obiektu budowlanego. Zażalenie skarżących z dnia 30 września 2002 r. nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bowiem wniesiono je po terminie. Zatem sami skarżący nie zadbali należycie o swoje interesy na tym etapie postępowania.

27 Skarżący brali udział w postępowaniu związanym z wydaniem przez właściwy organ (Starostę ) decyzji z dnia [...]. – udzielającej inwestorowi - pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków do gruntu. Decyzję tę uznano po rozpatrzeniu odwołania skarżących – w trakcie kontroli instancyjnej – za zgodną z prawem, w myśl decyzji Wojewody z dnia [...]. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. W tej sprawie decyzję organu odwoławczego doręczono skarżącym.

28 W tej sytuacji , żądanie skarżących zamieszczone w skardze do Sądu – uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem prawa w celu przeprowadzenia nowego postępowania umożliwiającego im obronę swoich interesów, nie mogło być uwzględnione. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia orzekający organ stwierdził wyraźnie, że decyzję zatwierdzającą projekt techniczny przydomowej oczyszczalni ścieków i udzielającą Domowi Rodzinnemu pozwolenia na budowę wydano z naruszeniem prawa. Odmówił jednak jej uchylenia, gdyż uznał, że w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej.

29 Organ uzasadniał swój pogląd tym, że inwestor spełniał - po wydaniu ostatecznej decyzji zawierającej pozwolenie wodnoprawne – wszystkie przesłanki niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, zwracając uwagę na zachowanie wymagań określonych w przepisach wykonawczych do ustawy Prawo budowlane. Organ podniósł także, iż nie zostały naruszone przepisy § 36 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.), normujące minimalne odległości oczyszczalni ścieków od granic sąsiedniej nieruchomości (zachowanie minimalnej odległości 2 m) oraz od należącego do skarżących budynku mieszkalnego, podłączonego do wiejskiej sieci wodociągowej (zachowanie odległości 8 m).

30 W ocenie Sądu, wprawdzie organ I instancji nie sprecyzował w swej decyzji szczegółowych warunków , jakie muszą zostać spełnione przez inwestora przy realizacji projektowanej budowy oczyszczalni i nie odniósł się do kwestii związanej z potrzebą ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności nie podał żadnych okoliczności i argumentów, z których by wynikało, że interesy nie zostaną naruszone w stopniu wykraczającym poza dopuszczalne normy, jednakże już z projektu technicznego wynikało, że oczyszczalnia ścieków jest obiektem nieuciążliwym dla otoczenia. Zgodnie z projektem technicznym, wyczuwalność zapachów na wylocie z kominka wentylacyjnego przy pogodzie bezwietrznej nie przekroczy 1,5 m , natomiast przy wietrze zapach będzie niewyczuwalny, a powietrze z wentylacji nie będzie zawierało aerozoli, pleśni oraz bakterii (str. 8 pkt 17.2 projektu budowlanego).

31 Z tego względu należało przyjąć, że ochrona uzasadnionych interesów skarżących (będących właścicielami sąsiedniej działki Nr [...]) w procesie budowlanym w związku z działalnością inwestycyjną Domu Rodzinnego w aspekcie ograniczeń lub uciążliwości, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności związanych z zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby (art. 5 ust. 2 pkt 4 ustawy), nie została naruszana przez orzekający organ. Zatem interesy skarżących nie były naruszone w stopniu wykraczającym poza dopuszczalne normy.

32 Należy zwrócić uwagę, że sprawa ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie budowlanym, była zagadnieniem rozważanym przez Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 7 marca 1996r. III ARN 73/95 (OSN 1996, Nr 18, poz. 260) – dotyczącym sprawy załatwianej pod rządami Prawa budowlanego z 1974r. ale godnym uwagi ze względu na identyczność uregulowań zawartych w Prawie budowlanym z 1994r. - przypomniał, że ustawodawca ustanowił nakaz projektowania budowy i utrzymania obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. W swoich rozważaniach Sąd Najwyższy nawiązał do przepisów prawa cywilnego, w tym do art. 144 Kodeksu cywilnego zawierającego nakaz adresowany do właściciela nieruchomości, który powinien powstrzymywać się od działań, które zakłóciłyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

33 Kierując się powyższymi względami Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).