Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2004 r., II SA/Lu 530/03

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2004 r., II SA/Lu 530/03

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego I uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] marca 2003r. znak : [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2002 r. znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej kondygnacji mieszkalnej ( obejmującej lokale mieszkalne nr.34, 35, 36, 37, 38 ) w budynku położonym przy ulicy G. Organ odwoławczy odrzucił argumentację odwołujących się współwłaścicieli budynku oraz zarządu wspólnoty mieszkaniowej , zmierzającą do wykazania , iż budowa nie jest zakończona , nie można doprowadzić budynku do dawnej używalności, a tym samym sporna sprawa dotycząca współwłasności nadal istnieje i nie została załatwiona w postępowaniu administracyjnym. Wojewoda przypomniał , iż stosownie do art.54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na wzniesienie którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis powyższy nie ma zastosowania tylko wtedy , gdy organ nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, lub zachodzą inne okoliczności, o których mowa w art. 55 tej ustawy. W sprawie takie zawiadomienia zostały złożone w dniu 23 maja 1995 r ( znak: BUA.IV. 7356 / V / 76 ( 77, 78 , 79 , 80 ) , a Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury UM nie zgłosił sprzeciwu w sprawie przyjęcia do użytkowania lokali mieszkalnych w nadbudowanej kondygnacji budynku. Sprawa została zatem już wcześniej rozstrzygnięta, co skutkuje stwierdzeniem bezprzedmiotowości obecnie prowadzonego postępowania o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia fakt, iż wycofano z obiegu prawnego ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę omawianej nadbudowy domu mieszkalnego, bez wpływu pozostają także czynności zmierzające do uregulowania stanu prawnego nieruchomości.

3 O wadliwości powyższego stanowiska przekonywała w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.Z. Wykazywała, iż pozwolenie na budowę wydane w sprawie jak i cały proces budowlany nosiły cechy rażącego naruszenia prawa. Budowę prowadzono w sposób zagrażający życiu i zdrowiu mieszkańców, a także wbrew obowiązującym przepisom budowlanym, co było przyczyna zalania wielu mieszkań prawie do parteru, odpadających sufitów , pękania ścian nośnych, niedrożnych kanałów i zatruć mieszkańców. Roboty były wstrzymywane z urzędu na okres ponad dwóch lat, na skutek interwencji mieszkańców dewastowanego budynku. W jej ocenie przyjmując zgłoszenia o zakończeniu budowy z maja 1995 r Urząd Miejski nie zawiadomił wspólnoty mieszkaniowej czym naruszył przepisy ustawy o własności lokali, gdyż z mocy prawa stała się ona właścicielem nadbudowanej kondygnacji. Podkreśliła , iż budowa nie została zakończona, a powiadomienia o jej zakończeniu nie zgłosił inwestor, który otrzymał pozwolenie na budowę. Niejasne są też okoliczności przyjęcia zgłoszenia , gdyż nie ma żadnego protokołu czy innego dokumentu.

4 W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zasadą postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty , w odniesieniu do określonego stanu faktycznego i indywidualnie wskazanych osób, co powoduje ustalenie lub przyznanie im uprawnienia lub określenia rodzaju i zakresu ciążącego na nich obowiązku (B.Adamiak/J..Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydawnictwo Beck Warszawa 1996). Umorzenie postępowania zamyka drogę do takiego rozstrzygnięcia i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej stanowiąc załatwienie sprawy w inny sposób w rozumieniu art. 104 §2 kpa ( por. uchwała SN z dnia 21 sierpnia 2003r. sygn. akt III CZP 51/2003 Wokanda 2003/9 str.3 ). Przesłanki umorzenia powinny być zatem stosowane w sposób jak najbardziej ścisły. Odnosi się to również do określonej w art.105 § 1 kpa bezprzedmiotowości postępowania. Zachodzi ona wówczas , gdy brak jest któregoś z przedmiotowych lub podmiotowych elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Sens omawianej instytucji dobrze oddaje wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1997 r ( sygn. akt I S.A. / Wr 871/ 96 ) , gdzie wyjaśniono, iż o bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mającej być przedmiotem postępowania. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Za bezprzedmiotowością postępowania nie może przemawiać dokonane zgłoszenie zakończenia robót budowlanych w poszczególnych lokalach znajdujących się w nadbudowanej kondygnacji budynku. Wystarczy przypomnieć , iż Naczelny Sąd

7 Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 1995 r ( sygn. akt SA/Lu 2293/94 ) stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] października 1994 r

8 znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta w sprawie pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych i wykończeniowych przedmiotowej nadbudowy. Decyzją natomiast z dnia [...] października 1996 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 1991 r. znak: [...] w sprawie zezwolenia na nadbudowę kondygnacji budynku przy ulicy G. Okoliczności te nie mogą pozostać bez wpływu na ocenę istnienia przesłanek bezprzedmiotowości

9 postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Według utrwalonego orzecznictwa sądowego prezentowanego m. in. w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 1998 r ( sygn. akt IV S.A. 1399/ 96 OSP 2000 , nr.4, str.199 ) inwestor , który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę , która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego , nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego z 1994 r , a także jako osoba , która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Zasadnym jest wówczas prowadzenie postępowania zmierzającego do zalegalizowania przeprowadzonych robót budowlanych. Przekreśla to możliwość uznania , iż postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej kondygnacji jest bezprzedmiotowe.

10 Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr.153 , poz. 1270 ) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny nastąpiło na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U Nr. 153 , poz.1271 ze zmianami ).