Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 listopada 2020 r., II SA/Lu 297/20
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 listopada 2020 r., II SA/Lu 297/20Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu J. Sz. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2020 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania T. G. (dalej także: skarżąca) od decyzji z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Kierownika [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...] (dalej także: Prezydent) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup leków, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 257; dalej: k.p.a.) oraz art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 9, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 41 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.; dalej także: u.p.s.), orzekło o uchyleniu tej decyzji w całości (pkt I sentencji) oraz o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup leków (pkt II sentencji).
3 W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że Prezydent ustalił, iż dochód strony, na który składa się emerytura, dochód z gospodarstwa rolnego i dodatek mieszkaniowy wynosi [...] zł i przekracza kwotę kryterium dochodowego (701,00 zł). W ocenie Prezydenta, w sprawie nie zachodzą podstawy do przyznania świadczenia pieniężnego, na podstawie art. 41 u.p.s., w związku ze wskazaną przez stronę potrzebą bytową. Choć bowiem strona skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i cierpi na szereg przewlekłych schorzeń, to nie można tych okoliczności uznać za uzasadniające przyznanie tego świadczenia mającego charakter wyjątkowy. Dlatego też organ odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup leków.
4 Rozpatrując wniesione odwołanie Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta dotyczące stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do przyznania świadczenia, o jakim mowa w art. 41 u.p.s. Świadczenie to jest skierowane do osób znajdujących się w ekstremalnie trudnych okolicznościach życiowych, a zdaniem Kolegium skarżąca do nich się nie zalicza. Natomiast ze względu na to, że argumenty i okoliczności przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji świadczyły o tym, że przedmiot postępowania stanowił specjalny zasiłek celowy, a nie zasiłek celowy, Kolegium uchyliło tę decyzję w całości i orzekło merytorycznie odmawiając przyznania specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków.
5 W skardze do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła organom "antydatowanie" decyzji w celu ukrycia ewidentnego faktu wydania ich z naruszeniem ustawowego terminu. Uważa, że decyzje organów godzą w jej godność, pokazują awersję organów wobec jej osoby, a istniejących schorzeń nabawiła się wskutek nieprzychylnych jej działań pracowników organów.
6 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
7 W piśmie procesowym z [...] września 2020 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy fachowy pełnomocnik skarżącej uzupełniając stanowisko skarżącej, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
8 - art. 41 u.p.s., wskutek odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uzasadniały jego przyznanie,
9 - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez "nieuchylenie wadliwej decyzji",
10 - art. 35 ust. 1 i 3 k.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki bądź w terminie miesięcznym.
11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
12 Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
13 W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżąca jest osobą posiadającą dochód przekraczający ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 701,00 zł, w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1358). Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, która w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku uzyskała dochód z tytułu emerytury w kwocie [...]zł, a także dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł. Łączny dochód stanowił kwotę [...]zł. Zauważyć przy tym należy, że choć przysługujące skarżącej świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł jest faktycznie wypłacane w niższej kwocie, gdyż organ rentowy dokonuje z niego potrąceń administracyjno-sądowych, niezwiązanych ze świadczeniem alimentów, w kwocie [...]zł, to okoliczność ta – z uwagi na treść art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. – nie ma wpływu na ustaloną dla potrzeb sprawy wysokość dochodu strony. Co więcej, do tego dochodu podlega wliczeniu dochód z posiadanego przez skarżącą gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,5064 ha przeliczeniowych, gdyż zgodnie z art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s., wyłączeniu z dochodu podlega z tego tytułu jedynie dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Mając na uwadze zarzuty skarżącej podnoszone w toku postępowania, podkreślić dodatkowo trzeba, że dla ustalenia dochodu na potrzeby postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej nie ma znaczenia, jakie dochody z posiadanych gruntów rolnych rzeczywiście są uzyskiwane. Określony w art. 8 ust. 9 u.p.s. dochód ma charakter ryczałtowy i jest ustalany niezależnie od faktycznych dochodów, jakie przynosi dane gospodarstwo. Nie ma więc podstaw, aby uznać, że zastosowanie tego przepisu było uzależnione od ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i zdrowotnej właściciela gospodarstwa. Bez znaczenia jest to, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy faktycznie przynosi stronie dochody. Regulacja ta opiera się bowiem na fikcji prawnej, która przyjmuje ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego należącego do strony. Dlatego powody nieuprawiania gospodarstwa rolnego nie mają w tym zakresie znaczenia prawnego. Bez względu na to, czy gospodarstwo rolne jest faktycznie prowadzone w wysokiej kulturze rolnej przez jego właściciela, czy grunty wchodzące w jego skład są ugorowane, dochód ustala się na tych samych zasadach, uwzględniając tylko wielkość gospodarstwa rolnego.
14 W rozpoznawanej sprawie jest też poza sporem, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jakkolwiek więc bezsprzecznie jest ona osobą cierpiącą na różne schorzenia, w tym schorzenia mające charakter przewlekły, to nie jest ona osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, która wymaga pomocy innych osób w celu zaspokajania podstawowych czynności życia codziennego.
15 Mając na uwadze sytuację życiową skarżącej oraz treść jej żądania dotyczącego udzielenia pomocy na wskazaną wyżej potrzebę bytową – zakup leków, trafnie Kolegium rozważało zasadność przyznania stronie świadczenia pieniężnego, które w przeciwieństwie do zasiłku celowego unormowanego w art. 39 u.p.s., jest niezależne od wysokości dochodu – specjalnego zasiłku celowego. Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s. świadczenie to ma charakter bezzwrotny i jest przyznawane w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowe mające zastosowanie w sprawie – w przypadku skarżącej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Kluczowe znaczenie ma przy tym to, że przesłanka przyznania tego świadczenia została opisana w sposób niezwykle pojemny (ogólny) jako wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Ważne jest zarazem, że przyznając to świadczenie organ działa w ramach uznania administracyjnego, co wprost wynika z treści zawartego w tym przepisie sformułowania: "w szczególnie uzasadnionych przypadkach [...] może być przyznany specjalny zasiłek celowy".
16 Wskazaną przesłankę interpretować należy zgodnie z założeniami i celami przepisów u.p.s., w szczególności mając na względzie cele pomocy społecznej określone w jej art. 2 ust. 1, a więc uwzględniając subsydiarny (pomocniczy) charakter pomocy społecznej, która jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Taka dyrektywa interpretacyjna wynika też z art. 3 u.p.s., zgodnie z którym zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w podejmowanych przez nie wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
17 To znaczy, że środki pozostające w dyspozycji organów pomocy społecznej nie mogą być rozdzielane w sposób dowolny. Z woli ustawodawcy to osoby i rodziny starające się o pomoc powinny w pierwszym rzędzie samodzielnie podejmować wysiłki w celu poprawy własnej sytuacji bytowej. Z tego powodu wsparcie organu pomocy społecznej, które obejmuje także pomoc pieniężną w formie specjalnych zasiłków celowych, nie może stanowić sposobu na wyrównanie wszystkich niedostatków, nawet o charakterze podstawowym. Świadczenia z pomocy społecznej przysługują dopiero wówczas, gdy osoba lub rodzina, mimo wykorzystania wszystkich swoich możliwości poprawy swej sytuacji, nadal pozostaje w niedostatku uniemożliwiającym zaspokajanie potrzeb o charakterze elementarnym. Podstawowe znaczenie dla oceny zasadności zastosowania poszczególnych instrumentów prawnych przewidzianych w przepisach u.p.s. ma więc założenie, że pomoc społeczna jedynie wspiera, a nie wyręcza, zainteresowane osoby i rodziny w podejmowaniu samodzielnych starań zmierzających do rozwiązania ich trudnej sytuacji życiowej.
18 Z istoty rzeczy jest przy tym tak, że zdecydowana większość podmiotów ubiegających się o pomoc społeczną znajduje się w trudnej bądź nawet bardzo trudnej sytuacji życiowej, która może, lecz nie musi uzasadniać udzielenie im niezbędnego wsparcia, dostosowanego do ich potrzeb oraz uwzględniającego specyfikę tej trudnej sytuacji. Co więcej zasadniczo z przepisów u.p.s. wynika, że przewidziany w niej system świadczeń powinien być rozdysponowany w taki sposób, by umożliwić finalnie usamodzielnienie się klienta pomocy społecznej, to jest jego uniezależnienie się od konieczności uzyskania wsparcia ze środków publicznych. Niewątpliwie dotyczy to ustalania prawa do świadczeń pieniężnych, a zwłaszcza specjalnego zasiłku celowego, który jest świadczeniem przyznawanym w okolicznościach nadzwyczajnych, wyjątkowych.
19 Dlatego też w orzecznictwie, na co trafnie zwróciło uwagę Kolegium, podkreśla się, że szczególnie uzasadniony przypadek, określony w cytowanym art. 41 pkt 1 u.p.s., to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne i dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Świadczenie przyznawane w takich okolicznościach stanowi wyjątkową, szczególną pomoc doraźną na konkretny cel bytowy, podlegający niezwłocznemu zaspokojeniu w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód wnioskodawcy przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a jednocześnie nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej (zob. przykładowo jedynie wyroki NSA z: 25 maja 2020 r., I OSK 1890/19, 27 maja 2020 r., I OSK 1363/19 i I OSK 2245/19 oraz 30 października 2020 r., I OSK 1242/20)
20 W ocenie Sądu, prawidłowo Kolegium stwierdziło, że strona skarżąca nie spełniła przesłanki uzasadniającej przyznanie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeby bytowej. Z niebudzących wątpliwości ustaleń organów obu instancji wynika, że w dniu [...] listopada 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup wyrobu medycznego [...] (orteza na ramię i bark), wykupienie recept, przyznanie opału w postaci węgla, przyznanie pomocy na utrzymanie diety bezglutenowej itp. (k. 93 akt adm. I inst.). [...] listopada 2019 r. złożyła kopie dwóch recept z [...] listopada 2019 r. i [...] listopada 2019 r. oraz faktury z [...] października 2019 r. wystawione przez apteki w związku z zakupem leków o łącznej wartości [...] zł (k. 100-103 akt adm. I inst.). Na podstawie przeprowadzonej [...] listopada 2019 r. aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka na stancji w domu jednorodzinnym zajmując jeden pokój z dostępem do kuchni i łazienki. Pomieszczenie ogrzewane jest piecem węglowym. Strona legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym do [...] sierpnia 2022 r. Z powodu przewlekłych schorzeń pozostaje pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów. Z treści karty informacyjnej wystawionej [...] września 2019 r. przez Samodzielny Publiczny Szpital [...] wynika, że zdiagnozowano u niej reumatoidalne zapalenie stawów, chorobę niedokrwienną serca, samoistne nadciśnienie, astmę oskrzelową, stan po udarze w 1979 r., chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa oraz wymagające obserwacji guzki w płucach (k. 61 akt adm. I inst.). [...] września 2019 r. skierowana została do poradni hematologicznej, przy czym wpisane zostało rozpoznanie – reumatoidalne zapalenie stawów (k. 65 akt adm. I inst.). Ponadto z zaświadczenia lekarskiego z [...] czerwca 2018 r. wynika, że leczona jest z powodu alergii na mleko oraz ANN (alergiczny nieżyt nosa, k. 66 akt adm. I inst.). Zgodnie ze zleceniem z [...] listopada 2019 r. SPS[...] Przyklinicznej Przychodni Specjalistycznej Poradni Chirurgii Urazowej skarżąca otrzymała zlecenie na zaopatrzenie w ortezę na ramię i bark w związku z zespołem bólowym lewego stawy barkowego i przebyte zmiany zwyrodnieniowe. Zarazem istotne jest, że wspomniana orteza podlega sfinansowaniu ze środków publicznych przez NFZ w wysokości [...] zł, to jest 90% kosztu jej zakupu (k. 96 akt adm. I inst.). Strona skarżąca nie przedłożyła dokumentacji lekarskiej świadczącej o istnieniu innych schorzeń.
21 Badając sytuację dochodową strony organ ustalił, jak wskazano wyżej, że łączny miesięczny dochód stanowi kwotę [...]zł. Stwierdzono jednocześnie, że do stałych ponoszonych przez stronę wydatków należą opłaty czynszowe - [...] zł, opłaty za gaz - [...] zł, opłaty za wywóz śmieci - [...] zł, koszty zakupu leków - [...] zł, co stanowi łącznie [...] zł (k. 98 akt adm. I inst.).
22 Mając na uwadze powyższy stan sprawy Kolegium zasadnie uznało, że w sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie stronie skarżącej specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. Niewątpliwie ocena zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że strona posiada stałe źródło dochodu, a więc istnieje możliwość takiego gospodarowania posiadanymi środkami, aby samodzielne zaspokoić zgłoszone potrzeby. Ma to szczególnie istotne znaczenie w rozstrzyganej sprawie, albowiem nawet w przypadku spełnienia kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek, organ pomocy społecznej nie ma obowiązku ponoszenia w całości wszelkich kosztów utrzymania strony wnioskującej o jej przyznanie, a świadczenia z pomocy społecznej nie mogą stanowić podstawowego źródła utrzymania służącego do zaspokojenia choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb, gdyż – jak wspomniano wyżej – stałoby to w sprzeczności z istotą świadczeń udzielanych w ramach systemu pomocy społecznej. Bezsprzecznie – co zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – organ nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby sytuacja materialna czy zdrowotna tej osoby była bardzo trudna.
23 W związku z tym słusznie Kolegium podkreśliło, iż organ pierwszej instancji musiał brać pod uwagę konieczność zaspokojenia w pierwszej kolejności podstawowych potrzeb bytowych osób, które są w trudniejszej sytuacji niż skarżąca, gdyż nie posiadają jakichkolwiek dochodów, co przy niedostatecznej ilości środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej także nie zawsze jest możliwe. Ośrodki pomocy społecznej muszą, co oczywiste, w sposób racjonalny gospodarować swoimi środkami, a z uwagi na ograniczone środki zobowiązane są do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb w odniesieniu do ogólnej liczby ubiegających się o pomoc.
24 Nie sposób nie dostrzec, że skarżąca nie ma racji zarzucając organom dowolną ocenę jej sytuacji życiowej wskutek wzięcia pod uwagę okoliczności wynajmowania przez stronę jednocześnie dwóch mieszkań: w B. P., na które otrzymuje dodatek mieszkaniowy oraz w L., w którym – jak wskazuje – zamieszkuje. Nie ulega wątpliwości, że skoro skarżąca, w wyniku własnej decyzji, zmuszona jest do ponoszenia kosztów wynajmu dwóch mieszkań, mieszkając w jednym z nich, to działanie takie – w sposób oczywisty – prowadzi do uszczuplenia środków finansowych, którymi ona dysponuje, co nie pozostaje bez wpływu na zasadność przyznania jej pomocy, w świetle cytowanych wyżej dyrektyw ogólnych udzielania świadczeń z pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s.).
25 Prawidłowo także zwróciło uwagę Kolegium na to, że choć skarżącej odmówiono przyznania specjalnego zasiłku celowego, to nie jest ona pozbawiona pomocy ze strony organu pomocy społecznej. Decyzją Prezydenta z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], przyznano skarżącej zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup [...] tony węgla z transportem w listopadzie 2019 r. o wartości [...] zł, podlegająca w 100% zwrotowi. Jednocześnie jednak decyzją z [...] grudnia 2019 r, znak: [...], odstąpiono w całości od żądania zwrotu wydatków na ww. świadczenie niepieniężne (k. 110, k. 111 akt adm. I inst.). Ponadto decyzją z [...] października 2019 r., znak: [...], przyznano stronie zasiłek celowy na dofinansowanie do kosztów związanych z utrzymaniem diety bezglutenowej, bezołowiowej i bezniklowej, zakup środków czystości oraz zakup leków w kwocie [...]zł, podlegający zwrotowi w 100%, a decyzją znak: [...], odstąpiono w całości od żądania zwrotu wydatków na to świadczenie. Niewątpliwie zatem nie można stwierdzić, by organ naruszył art. 100 § 1 u.p.s., który nakazuje organom kierowanie się dobrem podopiecznych ośrodka pomocy społecznej. Należy przy tym podkreślić, że wydanie opisanych decyzji miało również wpływ na wynik sprawy z tego powodu, że skarżąca otrzymała wsparcie finansowe w kwocie [...]zł obejmujące właśnie dofinansowanie do kosztów zakupu leków.
26 Oczywiste jest zarazem, że udzielenie pomocy skarżącej odrębnymi decyzjami, w tym pomocy na zakup leków, nie może w żadnym razie czynić zasadnymi zarzutów skarżącej co do braku przyznania pomocy w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, dokonana przez organy ocena całokształtu sytuacji skarżącej w rozpoznawanej sprawie nie nosi cech dowolności i w sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania skarżącej wnioskowanego specjalnego zasiłku celowego. Fakt, że pomimo wszystkich istniejących obiektywnie wątpliwości organ pierwszej instancji w innej sprawie dopatrzył się jednak możliwości udzielenia stronie pomocy w innej formie, uzasadniać może jedynie stanowisko, że powodem tego była – wbrew twierdzeniom strony – dobrze pojęta troska o zapewnienie skarżącej wszelkiej możliwej prawnie i faktycznie pomocy, zgodnie z zasadą określoną w art. 100 § 1 u.p.s.
27 Niezasadne są zatem zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia art. 41 u.p.s. wskutek odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, albowiem okoliczności sprawy nie uzasadniały udzielenia stronie pomocy w tej formie.
28 Bezzasadne były też zarzuty co do naruszenia przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wskutek "nieuchylenia wadliwej decyzji" organu pierwszej instancji. Orzekając na podstawie tego przepisu, Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta w całości oraz orzekło co do istoty sprawy, z uwagi na uchybienie, jakiego dopuścił się ten organ. Bezsprzecznie wobec tego, że treść uzasadnienia decyzji pierwszej instancji wskazywała, że przedmiot postępowania stanowił specjalny zasiłek celowy, o którym mowa art. 41 pkt 1 u.p.s., a Prezydent wskazał wyraźnie w sentencji decyzji inne świadczenie – zasiłek celowy, obowiązkiem organu odwoławczego było skorygowanie tej wadliwości w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co też organ odwoławczy prawidłowo uczynił.
29 Sąd nie dopatrzył się także naruszenia w niniejszej sprawie innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Wymaga podkreślenia zwłaszcza to, że wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można zarzucić skutecznie organom naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym zasady legalności (art. 6 k.p.a.), zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący, a dokonana przez nie ocena zgromadzonych w sprawie dowodów nie nosi cech dowolności. Podkreślić przy tym należy, że w niniejszej sprawie nie mógł zostać uznany za zasadny zarzut naruszenia przez organy art. 35 ust. 1 i 3 k.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki bądź w terminie miesięcznym, gdyż przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie nie była bezczynność ani przewlekłość postępowania organów.
30 Całkowicie bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące "antydatowania" decyzji organów administracji. Podzielić należy w tym zakresie powołany w odpowiedzi na skargę pogląd orzecznictwa, że za datę wydania decyzji administracyjnej, a tym samym załatwienie sprawy należy uznać dzień, w którym ten akt zaopatrzony został we wszystkie niezbędne elementy tej formy działania administracji publicznej, określone w art. 107 § 1 k.p.a., w tym został podpisany przez osobę upoważnioną i opatrzony datą wydania. Przyjęcie, że w pojęciu wydania decyzji mieści się jej doręczenie bądź – jak w istocie wynika z twierdzeń skarżącej – nadanie u operatora pocztowego, naruszałoby zasadę pewności prawa (szerzej wyrok NSA z 10 kwietnia 2008 r., II OSK 382/07 wraz z powołanym orzecznictwem). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw, by twierdzić, że decyzje organów zostały wydane w innej (późniejszej) dacie aniżeli wynika to z ich treści.
31 Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Ustawa o pomocy społecznej, art. 41