Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 grudnia 2016 r., II SA/Lu 286/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 grudnia 2016 r., II SA/Lu 286/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. R. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego; w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 286/16 p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na oddalił skargę W. R. (reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku wniósł pełnomocnik skarżącego. W dniu 6 czerwca 2016 r. wniesiono opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł od powyższego wniosku.

3 Następnie pełnomocnik skarżącego – w związku ze złożeniem niepodpisanego wniosku z dnia 12 września 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata- - został wezwany do podpisania tego wniosku przez skarżącego. W dniu 11 października 2016 r. skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie złożył podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wypowiedzeniem pełnomocnictwa [...] A. P. – S. oraz [...] K. .

4 Postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. starszy referendarz sądowy tut. Sądu odmówił przyznania prawa pomocy. Referendarz ustalił, na podstawie wniosku PPF, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem studiujących dzieci, utrzymuje się z diety radnego w kwocie [...] zł netto oraz dochodów z działalności gospodarczej wynoszących miesięcznie [...] zł netto. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł, o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł, o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł oraz garażu o powierzchni [...] o wartości [...] zł. Skarżący jest również właścicielem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...] oraz łodzi motorowej, rok produkcji [...]. Skarżący wykazał też, że posiada oszczędności w kwocie [...] złotych oraz kredyt w kwocie [...] zł. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na spłatę kredytu (nie sprecyzowane co do wysokości), czynsz najmu lokalu – [...] zł, koszty ponoszone na mieszkanie – [...] zł, opłaty za media – [...] zł oraz koszt nauki dzieci – [...] zł.

5 Referendarz sądowy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że mając na uwadze fakt, że skarżący posiada stałe dochody, jest właścicielem trzech mieszkań o łącznej wartości [...] zł i posiada oszczędności w kwocie [...] zł, nie można go zaliczyć do osób pozbawionych środków do życia bądź takich, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Nie można również – w ocenie referendarza - przyjąć, aby poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania mogło spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Bieżące dochody skarżącego w pełni pokrywają wykazane przez niego wydatki ([...] zł netto dochód – [...] zł stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego), a zgromadzone oszczędności w pełni pokryją, zarówno koszty sądowe wymagane na obecnym etapie niniejszego postępowania ([...] złotych wpisu sądowego od skargi kasacyjnej), jak i koszt ustanowienia adwokata z wyboru ([...] złotych – stawka minimalna - § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., Nr 1800).

6 Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że jakkolwiek wnioskodawca posiada określony majątek oraz dochody, to wysokość comiesięcznych usprawiedliwionych wydatków, uzasadnia uwzględnienie złożonego przez niego wniosku.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

8 Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

9 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

10 Podkreślenia wymaga, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe. Jeżeli natomiast strona ma środki majątkowe, w szczególności zaś posiada dochód, a także nieruchomości, to niewątpliwie powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego i ponieść koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

11 Nie budzi wątpliwości Sądu, że mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów strony skarżącej, przy uwzględnieniu wykazanych wydatków, nie można przyjąć, aby skarżący wraz z dziećmi byli osobami ubogimi, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź osobami, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem nie przekroczą bowiem kwoty [...] złotych, a koszt ustanowienia adwokata z wyboru [...] zł (stawka minimalna - § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., Nr 1800).

12 Poza tym okoliczności, które miałyby zdaniem skarżącego wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, a które powołał w sprzeciwie od postanowienia wniosku referendarza są ogólne, niepoparte żadnymi dowodami. W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała przesłanek powołanych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., pomimo, że w świetle powołanego przepisu to na niej, jako wnioskodawcy, spoczywał ten obowiązek. Należy bowiem podkreślić, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne, leży po jego stronie, zaś rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przez niego udowodnione (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 618-619).

13 Dodatkowo wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że obciążenia finansowe w postaci spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek pozostają w sferze indywidualnej osoby i nie mogą skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego (zob. postanowienia NSA z dnia 16 września 2014 r., II FZ 1309/14 oraz z dnia 18 listopada 2015 r., II OZ 1146/15). Niewątpliwie zatem opisane wyżej należności nie mogą – co do zasady – wyprzedzać należności sądowych.

14 Konkludując przyjąć należało, że strona nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny, że spełniła przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.

15 Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w postanowieniu.