Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r., III SA/Lu 263/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r., III SA/Lu 263/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia SO del. Robert Hałabis, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Rady Gminy D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w M. oddala skargę.

Uzasadnienie

2 W dniu 22 lutego 2011 r. Rada Gminy Dorohusk podjęła na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) uchwałę Nr VI/23/11 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. Piotra Szydłowskiego w Michałówce (§ 1 uchwały). Zgodnie z treścią § 2 uchwały, uczniom zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Dorohusku – Szkoła Podstawowa.

3 Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 31 marca 2011 r., Nr NK-II.4131.147.2011 Wojewoda Lubelski, działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność powyższej uchwały. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie, oświaty szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkoły danego typu.

4 Wojewoda argumentował dalej, iż zgodnie z art. 63 ustawy o systemie oświaty koniec roku szkolnego we wszystkich szkołach i palcówkach kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku. Z samej uchwały Rady Gminy Dorohusk, ani z jej uzasadnienia nie wynika termin likwidacji Szkoły Podstawowej, a fakt, iż termin ten mógł być powszechnie znany nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż w myśl art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę określone w art. 59 ust. 1 ustawy wykonuje rada gminy. Oznacza to, że Rada Gminy Dorohusk nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku określenia w uchwale terminu planowanej likwidacji szkoły ograniczając się jedynie do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, co w ocenie organu nadzoru, istotnie narusza art. 59 ust. 1 w związku z art. 63 ustawy o systemie oświaty

5 .

6 W skardze sądowej Rada Gminy Dorohusk domagała się uchylenia w całości powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Lubelskiego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ prowadzący szkołę dochował wszystkich określonych przepisami prawa wymogów tj. podejmując przedmiotową uchwałę oświadczono wolę zamiaru likwidacji szkoły, a uchwałę przekazano właściwemu kuratorowi oświaty oraz rodzicom uczniów likwidowanej placówki.

7 Rada Gminy Dorohusk argumentowała, iż bezspornym jest, że zarówno organ prowadzący placówkę, jak i rodzice uczniów oraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny wiedzieli, iż planowany termin likwidacji placówki to 31 sierpnia 2011 r., uchwała bowiem została podjęta w obecności rodziców, a wiadomość o planowanej likwidacji szkoły była powszechnie znana mieszkańcom gminy, czego potwierdzeniem jest przebieg dyskusji radnych z rodzicami uczniów, a także opinia kuratora oświaty, negatywnie opiniującego zamiar likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2011 r.

8 Skarżąca zarzuciła, iż Wojewoda nie dokonał w rozstrzygnięciu nadzorczym oceny stopnia naruszenia prawa, bowiem o stwierdzeniu nieważności uchwały można mówić tylko wtedy, gdy wynika to wprost z treści przepisu bądź w przypadku braku stosownej normy prawnej do podjęcia uchwały. Przez istotną sprzeczność z prawem nie można rozumieć braku elementu uchwały niemającego żadnego znaczenia dla sprawy, gdyż element ten jest znany wszystkim do których uchwała się odnosi.

9 Terminem likwidacji placówki jest obligatoryjnie koniec roku szkolnego, a zatem 31 sierpnia. Z uwagi na fakt, że organ prowadzący szkołę zawiadomił wszystkich rodziców dzieci uczących się w likwidowanej placówce oraz kuratora oświaty o planowanym na dzień 31 sierpnia 2011 r. zamiarze likwidacji placówki. Nie można więc mówić, iż rozpoczęta przedmiotową uchwałą procedura likwidacji szkoły narusza w istotnym stopniu prawo.

10 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że ustawa o systemie oświaty określając, że terminem likwidacji jest obligatoryjnie koniec roku szkolnego nie precyzuje jednak, o koniec którego roku szkolnego chodzi. Dopuszczalne jest więc rozpoczęcie likwidacji np. w roku szkolnym 2010/2011, której zakończenie przewiduje się na dzień 31 sierpnia 2016 r. Z dyspozycji art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wynika, że konieczne jest wskazanie dokładnej daty planowanej likwidacji (obejmującej oznaczenie roku kalendarzowego). Prawidłowego zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły nie można zastąpić innymi czynnościami, np. podaniem do wiadomości publicznej, czy też nagłośnieniem kwestii w lokalnym społeczeństwie. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który powziął zamiar likwidacji szkoły powinien w uchwale określić dokładną datę likwidacji, aby w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty powiadomić o tym fakcie rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ nadzoru.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

12 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Jak wynika z akt sprawy podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy Dorohusk z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w Michałówce, jest uznanie przez organ nadzoru, iż przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów prawa.

14 Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm. – dalej jako u.s.o.) wymienia w art. 59 ust. 1 przesłanki, które muszą być spełnione, aby można było dokonać likwidacji szkoły publicznej. Tylko niektóre typy szkół publicznych mogą być zlikwidowane w każdym czasie (art. 59 ust. 1a u.s.o.). Zasadą jest, że szkoła publiczna może zostać zlikwidowana (przekształcona) z końcem roku szkolnego (art. 59 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.o.). Nie ma wątpliwości, że koniec roku szkolnego wyznacza data 31 sierpnia (art. 63 u.s.o.). Termin likwidacji (przekształcenia), ustanowiony przepisem prawa publicznego - na dzień 31 sierpnia - ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego nie można wyznaczyć innej daty likwidacji (zob. Mateusz Pilich – Komentarz do art. 59 u.s.o. – zamieszczony w Systemie Informacji Prawnej Lex).

15 Uchwała Rady Gminy Dorohusk z dnia 22 lutego 2011 r. objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym niewątpliwie nie określa daty likwidacji szkoły. Nie jest bowiem określeniem daty odwołanie się - jak to uczyniono w skardze - do ustawowego zapisu określającego, że szkoła musi być zlikwidowana z końcem roku szkolnego, zważywszy iż koniec roku szkolnego następuje w każdym kolejnym roku kalendarzowym.

16 Sąd nie podziela również stanowiska Rady Gminy Dorohusk, że wystarczającą przesłanką uznania, iż wymóg określony w art. 59 ust. 1 u.s.o. jest spełniony, poprzez podanie do wiadomości publicznej informacji o zamiarze likwidacji, czy też nagłośnienie tej kwestii w lokalnym społeczeństwie.

17 Uchwała o zamiarze likwidacji szkoły jest nie tylko formą uchwały tzw. intencyjnej, czyli wyrażającej wolę organu odnośnie likwidacji szkoły, ale jednocześnie formą zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły podmiotów wymienionych w art. 59 ust. 1 u.s.o. Wskazać przy tym należy, iż ustawodawca w powołanym przepisie nie przesądza, w jakiej formie rada gminy winna zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły. W wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 209/06, LEX 209131) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż jak to wynika z art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, formą wypowiedzenia się rady gminy co do zamiaru likwidacji szkoły jest uchwała.

18 Stosownie do art. 59 ust. 1 zdanie drugie u.s.o., organ prowadzący jest zobowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów i kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły. Rada Gminy Dorohusk nie może domniemywać, że informacja taka jest powszechnie znana i nagłośniona oraz dotarła do osób zainteresowanych. Taka interpretacja przepisu powoduje, że powstają uzasadnione wątpliwości na temat, czy szkoła w danym roku szkolnym będzie istniała. Jest to istotne zarówno dla samych dzieci, jak i ich rodziców. Tym bardziej, że skutki związane z likwidacją szkoły dotyczą lokalnej społeczności.

19 Art. 59 u.s.o., ani inne przepisy ustawy o systemie oświaty nie zwalniają organu prowadzącego szkołę, z dopełnienia warunków określonych ustawą, w przypadku likwidacji szkoły. Niezachowanie tych warunków prowadziłoby do obejścia prawa.

20 Już zatem tylko z tej przyczyny, że rada gminy nie wskazała daty likwidacji szkoły jak tego wymaga ustawodawca, organ nadzoru uprawniony był do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały, skoro w sposób istotny narusza ona prawo (art. 59 ust. 1 u.s.o.).

21 Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).