Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lutego 2016 r., III SA/Lu 1647/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lutego 2016 r., III SA/Lu 1647/15

Sentencja

1 Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, skarżący złożył pismo z dnia 1 grudnia 2015 r., które zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wezwany do złożenia wniosku na obowiązującym druku urzędowego formularza, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty w kwocie [...] zł. Opisując swój stan majątkowy skarżący podał, że posiada udziały w domu, mieszkaniu, nieruchomości rolnej i innych nieruchomościach, jednakże nie wskazał ani wielkości udziału, ani powierzchni nieruchomości, ani ich szacunkowej wartości. Do wniosku skarżący załączył decyzję o przyznaniu zasiłku celowego w miesiącu [...] r. oraz inne dokumenty, na podstawie których ubiegał się o przyznanie pomocy społecznej.

3 W wykonaniu wezwania referendarza sądowego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał jedynie pismo z dnia 20 stycznia 2016 r. oraz wspomnianą wyżej decyzję przyznającą zasiłek celowy.

4 Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:

5 Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

6 Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.).

7 Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieje bowiem szereg wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej strony, które nie zostały przez skarżącego wyjaśnione. Informacje udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych.

8 Analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu oraz dokumentów nadesłanych przez stronę prowadzi do wniosku, że skarżący nie ujawnił w pełni swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że posiada udziały w nieruchomościach budynkowych i gruntowych, jednakże nie wskazał powierzchni tych nieruchomości, ich szacunkowej wartości, ani wielkości udziałów. Dane te nie wynikają również z dołączonych do wniosku dokumentów (w tym oświadczeń o stanie majątkowym złożonych w ośrodku pomocy społecznej.), gdzie skarżący w sposób bardzo ogólny określił swój stan majątkowy. Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego stosowanego do celów pomocy społecznej wynika, że skarżący posiada mieszkanie i jednorodzinny dom we [...], w którym jest zameldowany, jednak obecnie tam nie zamieszkuje (pkt I, II i VII kwestionariusza). Z dokumentu tego wynika również, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona ma swoje mieszkanie we [...].

9 Skarżący wezwany do złożenia oświadczenia dokładnie wykazującego wielkość posiadanego majątku (odrębnego i w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej), w piśmie z dnia 20 stycznia 2016 r. oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, nie płaci żadnych podatków i jest osobą bezdomną. Jednocześnie wyjaśnił, że od [...] r. ma zniesioną wspólność małżeńską majątkową, a w sądzie toczy się postępowanie o dział spadku.

10 Oświadczenie skarżącego o nieposiadaniu majątku, złożone w powyższym piśmie stoi w sprzeczności z oświadczeniem złożonym na urzędowym formularzu, gdzie skarżący wykazał, że posiada udziały w nieruchomościach budynkowych i gruntowych. W dalszej kolejności podnieść należy, że skarżący nie wykazał majątku, ani dochodów żony. W ocenie referendarza fakt niezamieszkiwania z żoną, czy zniesienia ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, nie daje podstaw do tego aby przy ocenie możliwości płatniczych skarżącego pomijać majątek i dochody żony. Przepisy prawa rodzinnego nakładają bowiem na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), zwanej dalej k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Z obowiązku tego nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej, bowiem w świetle przepisów prawa rodzinnego, rozdzielność majątkowa małżeńska dotyczy zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami, a nie wzajemnych obowiązków małżeńskich (por. postanowienie NSA z 23 lipca 2009r. I FZ 272/09 LEX 552228).

11 Zauważyć należy, że skarżący nie przedłożył wyciągów z rachunków i kont bankowych swoich i żony (z dołączonego do PPF wydruku z dnia 27 sierpnia 2015 r. wynika, że skarżący posiada rachunek w [...]), ani zaświadczenia właściwego urzędu gminy o wielkości nieruchomości rolnej, w której posiada udziały, do czego został zobowiązany wezwaniem referendarza sądowego z dnia 12 stycznia 2016 r.

12 Mając powyższe na uwadze, referendarz doszedł do przekonania, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób wyczerpujący, pełny. Uznać należy, że skarżący nie ujawniając wielkości swojego majątku oraz majątku i dochodów żony, nie nadsyłając żądanych dokumentów, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawił swoją sytuację materialną wybiórczo, fragmentarycznie, w sposób nie odpowiadający rzeczywistości. Zdaniem referendarza, udzielenie skarżącemu jednorazowej pomocy w formie zasiłku celowego nie skutkuje automatycznie koniecznością przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowym.

13 Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

14 Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.