Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2023 r., I SAB/Łd 16/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2023 r., I SAB/Łd 16/22

Sentencja

1 Dnia 30 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska-Cieplucha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 roku sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego w przedmiocie braku wypłaty dotacji oświatowej przysługującej za sierpień 2022 r. 1. stwierdza bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Zarząd Powiatu Zgierskiego do podjęcia czynności w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Zarządu Powiatu Zgierskiego na rzecz skarżącego J.S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 W piśmie z dnia 21 września 2022 r. J. S., prowadzący Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Zarządu Powiatu Zgierskiego (dalej: organ), polegającą na niewypłaceniu dotacji oświatowej przysługującej na uczniów Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] w A. za sierpień 2022 r. w łącznej kwocie: 314 395.23 zł. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930 – dalej: u.f.z.o.) poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego miesiąc sierpień 2022 r. w terminie do dnia 31 sierpnia 2022 r. na rachunek bankowy Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] w A.. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi, tj. 1. wydruku z RSPO dla szkoły: Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A.; 2. informacji o aktualnej liczbie uczniów szkoły Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A. według stanu na 1 sierpnia 2022 r.; 3. zestawienia należnej i niewypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. dotacji na uczniów szkoły Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A. ; 4. wydruku z elektronicznej księgi uczniów prowadzonej przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A..; 5. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla 60 uczniów Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] w A. ; 6. dokumentu pn: "Stawka dotacji, liczba uczniów oraz wskaźnik zwiększający dla dotowanych szkół publicznych i niepublicznych obowiązujące od 1 maja 2022 r." zamieszczonego na stronie BIP Powiatu [...] - celem wykazania następujących faktów: prowadzenia przez skarżącego szkoły niepublicznej uprawnionej do otrzymywania dotacji oświatowej, liczby uczniów szkoły na których w miesiącu sierpniu 2022 r. organ obowiązany był wypłacić dotację; wysokości stawki dotacji na danego ucznia szkoły za miesiąc sierpień 2022 r.; łącznej kwoty należnej, a niewypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. dotacji.

3 W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 18 października 2022 r. (data wpływu do Sądu – 24 października 2022 r.), organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki do wypłaty dotacji, a wynikające z § 2 uchwały Nr XIII/142/19 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 października 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczonym do sektora finansów publicznych, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania., mianowicie, skarżący całkowicie pomija okoliczność, że nie wypełnił obowiązku wynikającego z ww. uchwały i nie złożył w terminie stosownego wniosku o wypłatę dotacji na rok 2022, a złożony po terminie wniosek o przywrócenie terminu nie został pozytywnie rozpoznany. Na dowód organ powołał się na wniosek o przyznanie dotacji, pismo z dnia 11 października 2021 r. oraz pismo z dnia 21 października 2021 r. Biorąc to pod uwagę organ stwierdził, że nie został spełnione wymogi umożliwiające wypłatę dotacji na rok 2022.

4 Sprawa została rozpoznana na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r..

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

6 W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że choć skarżący złożył skargę na czynność organu (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), to nie ulegało wątpliwości Sądu, że chodziło mu o bezczynność polegającą na niedokonaniu czynności w postaci wypłaty dotacji oświatowej za sierpień 2022 r. Jak wynika bowiem z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec tego jest jasne, że niedokonanie czynności w postaci przekazania dotacji oświatowej (wypłaty tej dotacji – por. art. 34 u.f.z.o.) jest bezczynnością, na którą przysługuje skarga na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 p.p.s.a., a nie czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ta ostatnia, by podlegać kontroli sądowej na wskazanej podstawie, musi być bowiem dokonana.

7 Sąd rozpoznał więc wniesioną skargę jako skargę na bezczynność.

8 Przechodząc do oceny zarzutów skargi Sąd stwierdza, że były one uzasadnione.

9 Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Według art. 34 ust. 1 ustawy, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.

10 Jak wynika z art. 33 ust. 1 pkt ustawy, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1.

11 Rokiem bazowym jest rok poprzedzający rok budżetowy (art. 2 pkt 25 u.f.z.o.), a rokiem budżetowym – rok, na który jest uchwalana ustawa budżetowa i są udzielane dotacje określone w niniejszej ustawie (art. 2 pkt 26 u.f.z.o.).

12 Jak podkreślał skarżący i co wynika z przedłożonych przez niego Sądowi dokumentów, skarżący w piśmie z dnia 5 sierpnia 2022 r. złożył organowi dotującemu informację o aktualnej liczbie uczniów według stanu na 1 sierpnia 2022 r. (k. 16 akt sądowych). Według tej informacji, łączna liczba uczniów szkoły według stanu na dzień 1 sierpnia 2022 r. wynosiła 94 osoby. Szczegółowa lista uczniów została wskazana w zestawieniu niewypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. dotacji na uczniów szkoły (k. 17-19 akt sądowych). Skarżący wykazał, że każda z tych osób była uczniem Liceum Ogólnokształcącego [...] w A. i posiadała status ucznia na dzień 1 sierpnia 2022 r. (wydruk z elektronicznej księgi uczniów prowadzonej przez szkołę – k. 24-32 akt sądowych).

13 W złożonej do organu dotującego informacji wskazana została także liczba uczniów wg stanu na 1 sierpnia 2022 r.: 1) z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, uczniów z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe); 2) niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z zaburzeniami psychicznymi - wymagającymi stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo oświatowe); 3) niesłyszących, słabosłyszących, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znaczącym – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo oświatowe); 4) z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz autyzmem, w tym zespołem Aspergera - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy -Prawo oświatowe). Spośród 94 uczniów szkoły było to 60 osób. Skarżący wykazał, że uczniowie ci spełniali kryteria, o których mowa (orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne – k. 33-265 akt sądowych).

14 Odnosząc się do stawek dotacji na danego ucznia szkoły, w oparciu o którą powinna zostać wypłacona dotacja w miesiącu sierpniu 2022 r. skarżący wskazał, iż jest to stawka obowiązująca od 1 maja 2022 r. stosownie do treści art. 43 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 u.f.z.o. na podstawie aktualizacji kwoty dotacji na rok 2022 r. dokonanej w kwietniu 2022 r. Wysokość stawki dotacji ustalonej przez Powiat [...], przyjętej do wyliczenia dotacji za miesiąc sierpień 2022 r. została wskazana w informacji zamieszczonej w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatu [...] pod nazwą "Stawka dotacji, liczba uczniów oraz wskaźnik zwiększający dla dotowanych szkół publicznych i niepublicznych obowiązujące od 1 maja 2022 r.".

15 Wyliczenie kształtuje się zatem następująco: dotacja na 34 uczniów szkoły po stawce - 562, 23 zł, co daje łączną kwotę 19 115,82 zł dotacji na tych uczniów; na uczniów z niepełnosprawnością w ilości 54 osób po stawce 5280,58 zł, co daje łączną kwotę 285 151, 32 zł dotacji na tych uczniów – razem 314 395,23 zł.

16 W piśmie procesowym z dnia 7 grudnia 2022 r. skarżący zaktualizował tę kwotę do kwoty 324 104,54 zł w związku z nieuwzględnioną w skardze zmianą stawek dotacji od 1 lipca 2022 r. (na podstawie art. 5 ustawy z dnia 4 marca 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela Dz.U. poz. 935).

17 Wyliczenie to zostało zweryfikowane przez Sąd – i należy je uznać za prawidłowe.

18 Organ nie zajął w tej sprawie stanowiska, a jego pełnomocnik – mimo zarządzenia przez Sąd obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie – obowiązek ten zignorował. Jedynym argumentem organu było to, że skarżący nie złożył w terminie wniosku o wypłatę dotacji za 2022 r., a złożony wniosek o przywrócenie terminu nie został pozytywnie rozpatrzony (odpowiedź na skargę – k. 267 akt sądowych).

19 Sąd zauważa, że zgodnie z § 1 ust. 1 Uchwały NR XIII/142/19 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 października 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczanym do sektora finansów publicznych, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. Poz. 6555), osoba prawna lub osoba fizyczna prowadząca szkołę publiczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której nie jest realizowany obowiązek nauki, niepubliczny młodzieżowy ośrodek socjoterapii i niepubliczną poradnię psychologiczno - pedagogiczną realizującą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, składa w Starostwie Powiatowym w Zgierzu wniosek o udzielenie dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

20 Skarżący rzeczywiście wniosek ten złożył z opóźnieniem (11 października 2021 r.), jednak jednocześnie wniósł o wyrażenie zgody na odstąpienie od tego terminu na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Zgodnie z tym przepisem, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nieprzekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

21 Organ odmówił wyrażenia zgody na odstąpienie od tego terminu, nie podając żadnych ku temu powodów i informując tylko o tym skarżącego w kolejnych pismach, w tym w piśmie z dnia 21 października 2021 r., a następnie z dnia 2 grudnia 2021 r.. Problem jednak w tym, że te pisma, podlegające kwalifikacji jako akty w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zostały przez skarżącego zaskarżone do tut. Sądu i uchylone – obecnie już po raz wtóry. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2022 r. I SA/Łd 60/22 Sąd uchylił akt odmowy z dnia 2 grudnia 2021 r., a wobec niewykonania tego wyroku, lecz wydania ponownie aktu odmownego (z dnia 25 października 2022 r.) mimo niezmienionych okoliczności faktycznych i prawnych, Sąd wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r. I SA/Łd 42/23 uchylił również ten akt.

22 Pełnomocnik organu nie stawił się na rozprawie, mimo takiego obowiązku, Sądowi nic zatem nie wiadomo w kwestii wykonania wyroku. Z obu powołanych wyroków wynika jednak niezbicie, że odmowa była bezpodstawna. W związku z niemożnością poczynienia ustaleń co do dalszych działań organu w tym względzie Sąd przyjął, że nie ma żadnych przeszkód do realizacji przez organ obowiązku dokonania czynności w postaci wypłaty dotacji za sierpień 2022 r.

23 W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 149 p.p.s.a., stwierdził bezczynność Zarządu Powiatu [...] uznając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (zdaniem Sądu bezczynność organu wynikała z błędnej – lecz nie w stopniu rażącym – interpretacji wagi jego aktu odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, mimo że akt odmowy został dwukrotnie uchylony przez Sąd). W związku z tym Sąd zobowiązał Zarząd Powiatu [...] do podjęcia czynności w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.

24 O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

25 Ake.