Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2012 r., I SA/Łd 826/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2012 r., I SA/Łd 826/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Szymon Chrostek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1) stwierdza nieważność § 2 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Rady Miasta S. na rzecz P. G. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Sygnatura akt I SA/Łd 826/12

UZASADNIENIE

3 Rada Miejska w S. podjęła w dniu [...] r. uchwałę nr [...] w sprawie opłaty targowej. Zgodnie z treścią § 2 niniejszego aktu określono dzienną stawkę opłaty targowej obowiązującej na terenie miasta S. w ten sposób, że przy dokonywaniu sprzedaży na terenie targowisk [...], [...], [...] z wozu konnego, samochodu, ciągnika, platformy, przyczepy, naczepy – 15 zł od każdego z nich, a od pozostałych – 2,50 zł za 1m2 zajmowanej powierzchni. Natomiast przy dokonywaniu sprzedaży nie wymienionej na wskazanych targowiskach stawkę opłaty targowej ustalono w wysokości 20 zł za 1m2 zajmowanej powierzchni.

4 P. G. wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa dokonanego powołaną na wstępie uchwała.

5 Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania Wzywającego.

6 Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając uchwale z dnia 28 marca 2012 r. naruszenie art. 1,7, 8 ust. 2, art. 20, 32, 37 i 168 Konstytucji RP. Nadto zarzuciła naruszenie warunków umowy dzierżawy zawartej między Skarżącym a Miastem S. z dnia [...] r. oraz ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r.

7 Z uwagi na charakter i zakres naruszeń P. G. wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

8 W uzasadnieniu wskazał, iż rozpatrywana uchwała w istotny sposób zmieniła sytuację prawną licznych podmiotów trudniących się handlem, w tym również jego jako dzierżawcy. Na każdym bowiem, kto nie handluje na terenie Przedsiębiorstwa Komunalnego w S. (tj. targowisk [...], [...], [...]) ciąży obowiązek zapłaty 8-krotnie wyższej stawki za 1 m2 zajmowanej powierzchni.

9 W ocenie skarżącego takie uregulowanie narusza jedną z podstawowych i najważniejszych zasad obowiązujących w Polsce – zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP).

10 W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. wniosła o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi.

11 W uzasadnieniu wskazała, iż posiada uprawnienie do wydania uchwały o ustaleniu wysokości opłaty targowej. P. G. wiedział o przygotowywanym akcie prawnym, miał możliwość wypowiedzenia się na komisjach a także na sesji, na której zaskarżony akt uchwalono. Nadto Prezydent Miasta S. rozwiązał za wypowiedzeniem łączącą strony umowę, co powoduje że skarżący nie ma już interesu prawnego w rozstrzygnięciu o treści uchwały.

12 W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że po rozwiązaniu umowy ze skarżącym Gmina Miasto S. zamierza zlikwidować handel w tym miejscu, które ma służyć zgodnie z przeznaczeniem jako parking, pasaż pieszy oraz teren zieleni.

13 Organ podniósł również, iż uchwała swą treścią nie narusza także Konstytucji RP ani zasady "co nie jest zakazane jest dozwolone" – jak wskazywała na to w swej skardze strona.

14 Dnia 9 listopada 2012 r. organ złożył pismo, w którym wniósł o umorzenie postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Wskazał bowiem, że dnia 30 października 2012 r. Rada Miejska w S. podjęła uchwałę, której odpis załączono do pisma, zgodnie z którą zmieniono treść § 2 ust. 1 pkt. 1 i ujednolicono wysokość opłaty targowej do poziomu jaki obowiązywał na terenie targowisk [...], [...] i [...].

15 Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wskazując, iż brak jest w uchwale z dnia 30 października 2012 r. przepisów intertemporalnych, co wskazuje, że do czasu wejścia w życie nowej uchwały nadal obowiązują stawki określone w zaskarżonym akcie.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

17 Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż § 2 ust. 1 pkt. 2 zaskarżonej uchwały jest sprzeczny z prawem.

18 Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Targowiskami, w myśl niniejszej ustawy, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Opłaty targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach (ust. 1, 2 i 2b cytowanego art.).

19 Rada gminy w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz termin płatności i wysokość stawek opłat określonych w omawianej ustawie, z tym że stawka opłaty targowej nie może przekroczyć 597,86 zł dziennie (art. 19 ust. 1 lit. a)).

20 Z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczących opłaty targowej nie wynika, aby stawki podatku mogły być rożne dla odrębnych typów targowisk. Mogą być one inne np. dla targowisk znajdujących się w centrum danej miejscowości i dla targowisk występujących na peryferiach miasta.

21 Należy jednak zwrócić uwagę, iż § 2 ust. 1 pkt. 2 zaskarżonej uchwały jest sprzeczny z art. 1 i 67 ust. 2 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426).

22 Zgodnie z treścią art. 1 niniejszego aktu Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawa. Natomiast według art. 67 ust. 2 niniejszej ustawy obywatele Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa.

23 Mając na uwadze powyższe regulacje ustawy zasadniczej, Sąd zwraca uwagę, iż stosowanie przez radę gminy przepisów prawnych różnicujących wysokość podatków, w tym także opłaty targowej, bez wyraźnego upoważnienia do takiego różnicowania zawartego w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r., a w szczególności ustalenie prawie 8-krotnie wyższej opłaty targowej dla podatników sprzedających towary na jednych targowiskach w stosunku do tych, którzy dokonują sprzedaży na sąsiednich targowiskach, stanowi bez wątpienia naruszenie wskazanych powyżej przepisów konstytucyjnych (tak NSA w wyroku z dnia 23 września 1993 r. w sprawie o sygn. akt SA/Gd 1056/93). Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, podobnie jak i przepisy konstytucyjne nie zezwalają na to, aby opłata targowa na jednych targowiskach była tak znacząco wyższa aniżeli na innych. Tym bardziej, że celem powzięcia zaskarżonej uchwały było wyeliminowanie handlu w miejscach innych niż objęte obniżona stawką opłaty targowej. Tym samym niewątpliwie omawiana uchwala ingerowała w przedmiot dzierżawy skarżącego (umowa z dnia 1 grudnia 2005 r.), z którego uprawniony był pobierać pożytki (art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego). Obowiązywanie zaskarżonej uchwały pozbawiałaby przedmiot dzierżawy przymiotu rzeczy przynoszącej dochód (§ 2 pkt. 2 umowy). W konsekwencji Strona byłaby zobowiązana do uiszczania stałego, określonego czynszu dzierżawnego, bez możliwości uzyskania ekwiwalentu w postaci przychodu uzyskiwanego z rzeczy. Niniejsza okoliczność niewątpliwie wskazuje na istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowa skargą.

24 Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd niejednokrotnie wyrażany w orzecznictwie, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że ustawodawca pozbawił radę gminy możliwości zróżnicowania stawek opłaty targowej w zależności od położenia targowiska, rodzaju sprzedawanych towarów i sposobu sprzedaży. Jednakże, w ocenie Sądu, cytowane stanowisko nie ma zastosowania, gdyż 8-krotna różnica w wysokości opłaty targowej dotyczy handlu prowadzonego na sąsiadujących ze sobą targowiskach. Handel na nich prowadzony jest w sposób podobny i dotyczy podobnych artykułów. Brak jest zatem w tej sytuacji logicznego wytłumaczenia oraz podstaw do tak drastycznego różnicowania wspomnianych stawek. Tym bardziej, że w toku prowadzonego postępowania organ nie wskazywał na żadne różnice, które uzasadniałyby podjęcie uchwały w zaskarżonym zakresie.

25 Na marginesie należy również zauważyć, iż wydaje się, że Rada Miejska w S. także zauważyła bezzasadność przyjętej uchwały w rozpatrywanym zakresie, gdyż dnia 30 października 2012 r. przyjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie opłaty targowej z dnia 28 marca 2012 r. w ten sposób, że § 2 ust. 1 pkt. 1 otrzymał brzmienie dzięki któremu zrównano wysokość opłaty targowej na terenie targowisk [...] i [...], [...] ze sprzedażą na obszarze stref sąsiadujących, tj. I i II.

26 Jednakże z uwagi na brak przepisów intertemporalnych, do czasu wejścia jej w życie obowiązują regulacje zawarte w zaskarżonej uchwale.

27 Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu o regulację zawartą w art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") stwierdził nieważność § 2 ust. 1 pkt. 2 zaskarżonej uchwały z uwagi na fakt, iż niniejsza regulacja jest sprzeczna z prawem (z opisanymi przepisami ustaw i przepisami konstytucyjnymi).

28 O kosztach Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.

29 t.n.