Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lutego 2014 r., I SA/Łd 1343/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lutego 2014 r., I SA/Łd 1343/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: sędzia WSA Bożena Kasprzak sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 5617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 I SA/Łd 1343/13

3 Uzasadnienie

4 Pismem z dnia 15 października 2013 roku P. D. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2007 roku.

5 W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, iż P. D., prowadząc działalność gospodarczą pod firmą "A", zawyżył podatek naliczony w rozliczeniu za I, II oraz 111 kwartał 2007 r. o kwotę ogółem 311.408 zł, poprzez ujęcie w ewidencji i w deklaracjach VAT-7 faktur VAT wystawionych przez firmę P.H.U. "B, stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.

6 Opierając się na dokonanych ustaleniach Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. nr [...] na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej "ustawa o VAT") określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2007 r. w kwocie 119.747 zł, za II kwartał 2007 r. w kwocie 108.241 zł oraz za III kwartał 2007 r. w kwocie 90.217 zł.

7 W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji naruszenie:

8 - art. 70 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego dochodzi z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie, a nie z chwilą przedstawienia osobie podejrzanej postanowienia o przedstawieniu zarzutów,

9 * art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wszelkich możliwych działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę dowodów, w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków: W. W. i T. T. w sytuacji gdy ich zeznania pozwoliłyby na wykazanie, że kontrahent Podatnika, P. S., składa fałszywe zeznania.

10 W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podkreślił, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2007 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r., ponieważ organy podatkowe w stosunku do podatnika nie podjęły żadnych czynności, które skutkowałyby przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. W ocenie pełnomocnika doręczone na adres kancelarii adwokackiej pismo z 8 listopada 2012 r. informujące, iż w dniu 5 listopada 2012 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. nie mogło mieć wpływu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, ponieważ nie zawierało podstawy prawnej, jak i informacji w jakim trybie zostało doręczone Podkreślono, że wskazane pismo nie zawierało podstawy prawnej, ani jakiejkolwiek informacji w jakim trybie zostało doręczone pełnomocnikowi podatnika. W dalszej części odwołania pełnomocnik powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, w którym to wyroku Trybunał uznał, powołany w zawiadomieniu z 8 listopada 2012 r., art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej za niekonstytucyjny.

11 W wyniku rozpoznania odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, że w piśmie z 8 listopada 2012 r. Urząd Kontroli Skarbowej w Ł. zawarł informację, iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu zgodnie z art. 70 § 6 pkt l Ordynacji podatkowej, w wyniku wszczętego postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, co nastąpiło 5 listopada 2012 r. Dodatkowo w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego pozyskano dodatkowe dowody, które świadczą o tym, że P. D. został w stosownym terminie poinformowany o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za I, II oraz III kwartał 2007 r. Dowodami tymi są: wezwania z 5 i 21 listopada 2012 r. do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego w sprawie o sygnaturze akt [...], tj. o czyn z art. 56 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 i in. ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 111, póz. 765 ze zm.) – w zakresie podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2007 r. Korespondencja ta została odebrana osobiści przez podatnika odpowiednio w dniach: 7 listopada 2012 r. i 7 grudnia 2012 r. W ocenie organu należało zatem uznać, że wraz z otrzymaniem przez podatnika wezwań do stawienia się w charakterze podejrzanego w związku z prowadzoną sprawą podatkową, został on powiadomiony przez organ kontroli skarbowej o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w sprawie, a więc przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia uzyskał wiedzę o zdarzeniu powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia za ww. miesiące.

12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

13 - art. 70 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt l O.p. w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego dochodzi z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie lub zawiadomienia podatnika w dowolnej formie o prowadzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie dotyczącej rozliczeń podatkowych , a nie z chwilą przedstawienia osobie podejrzanej postanowienia o przedstawieniu zarzutów,

14 - art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę dowodów, w szczególności poprzez całkowite pominięcie ujawnionych w toku postępowania okoliczności dotyczących sposobu świadczenia usług konsultacyjnych przez P. S., chociażby w ramach inwestycji "A" i niematerialnym charakterze doradztwa w ramach tego zlecenia, co skutkowało uznaniem, iż żadne usługi nie były przez P. S. na rzecz Skarżącego świadczone,

15 - art. 180 § 1 i art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych Skarżącego dotyczących przesłuchania w charakterze świadków: W. W. i T. T. w sytuacji gdy ich zeznania miały na celu wykazanie, że kontrahent Skarżącego, P. S., składa fałszywe zeznania, a także wyjaśnienie motywów jakie powodowały Nim do podejmowania tego rodzaju działań na rzecz Skarżącego.

16 Na podstawie wymienionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

17 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

20 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

21 Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

22 W myśl tego unormowania, w przypadku braku okoliczności powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zobowiązania w podatku od towarów i usług za za I, II i III kwartał 2007 roku przedawniają się z upływem 31 grudnia 2012 r.

23 W niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji zostały wydane po upływie tego terminu (decyzja Dyrektora UKS w dniu [...] r., zaś decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] r.).

24 Dyrektor Izby Skarbowej za wystarczającą przesłankę powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej uznał okoliczność, że pismem z dnia 8 listopada 2012 r. skarżący został poinformowany o tym fakcie. Pismo zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 listopada 2012 r. Organ odwoławczy spełnienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia upatruje również w fakcie, iż dwukrotnie, tj. w dniach 5 i 21 listopada 2012 r. skarżący został wzywany do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego o popełnienie czynu z art. 56 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy – w zakresie podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2007 roku, które to wezwania odebrał osobiście w dniach 7 listopada oraz 7 grudnia 2012 r.

25 W świetle powyższych ustaleń Sąd nie podziela jednak stanowiska organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

26 Fakt ten ma istotne znaczenie wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11. Mocą tego wyroku Trybunał stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

27 Z uzasadnienia wskazanego wyroku (s. 25) wynika, że dla wywarcia skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, konieczna jest zmiana art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w sposób gwarantujący podatnikowi, aby z chwilą upływu 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnik został poinformowany, że przedawnienie nie nastąpi z uwagi na zawieszenie biegu tego terminu.

28 Na 23 stronie uzasadnienia Trybunał stwierdził, że informację o wszczętym postępowaniu karnym lub karnym skarbowym, która rodzi skutek w postaci przedłużenia biegu terminu przedawnienia, podatnik uzyskuje dopiero w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, które zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej.

29 Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oznacza to, że samo wezwanie do stawiennictwa w urzędzie skarbowym nie rodzi takiego skutku, choćby nawet wezwanie takie zostało skutecznie doręczone przed upływem okresu przedawnienia.

30 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 24 lipca 2012 r. w Dzienniku Ustaw (Dz. U poz. 848), co oznacza, że wszedł w życie (art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009 s. 835-853 ). Przywołany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, pomimo że nie dotyczy bezpośrednio art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, to jednak biorąc pod uwagę, że nowelizacja z 30 czerwca 2005 r. miała na celu jedynie doprecyzowanie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (poprzez wskazanie, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego musi dotyczyć czynu zabronionego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego), ma istotne znaczenie przy wykładni art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Argumenty przedstawiane w w/w wyroku pozostają aktualne również w odniesieniu do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (por pkt 7 uzasadnienia wyroku).

31 W tej sytuacji należy stwierdzić, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, co powoduje ich wygaśnięcie z mocy prawa.

32 Wydanie decyzji obu instancji po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, spowodowało naruszenie tego przepisu w zw. z art. 70 § 6 pkt 1, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

33 Wskazana okoliczność ma znaczenie decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy w omawianym zakresie, powodując niecelowość oceny zarzutów skargi pod kątem ewentualnego naruszenia innych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

34 Wobec powyższego Sąd rozpoznający sprawę uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a p.p.s.a. Na podstawie art. 152 wskazanej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.

35 AK.