Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lipca 2009 r., II SA/Łd 226/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lipca 2009 r., II SA/Łd 226/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania rozbiórki rozbudowanego budynku mieszkalnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu zażalenia A. Z.o, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) o odrzuceniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym.

3 Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] (znak: [...]) nakazał M. F., rozbiórkę rozbudowywanego budynku mieszkalnego (ganku od strony podwórza), oraz wznoszonego łącznika między budynkiem inwentarskim, a mieszkalnym przeznaczonego na kotłownię na działce siedliskowej we wsi M. Nr 46. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzja ta stała się ostateczna w dniu 21 września 2000 roku. Skarga na rozstrzygnięcie organu odwoławczego została oddalona.

4 Organ I instancji, po powzięciu wiadomości, że na skutek zawarcia umowy sprzedaży obecnym właścicielem nieruchomości jest A. Z., skierował do niego upomnienie, a następnie wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który został mu doręczony w dniu 27 października 2008 roku. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał również postanowienie Nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

5 A. Z. wniósł do organu I instancji zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wnosząc o jego umorzenie z uwagi na brak wymagalności obowiązku.

6 Organ egzekucyjny postanowieniem Nr [...] z dnia [...] odrzucił zarzut oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

7 W zażaleniu na powyższe postanowienie A. Z. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ze względu na złożenie przez stronę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] oraz wniosku o wstrzymanie jej wykonania, nałożony obowiązek nie jest wymagalny, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania.

8 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte zgodnie z obowiązującą procedurą określoną w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym administracji. Wierzyciel – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, stosownie do treści art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, doręczył zobowiązanemu, pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Następnie, wobec niewykonania nałożonego obowiązku, wierzyciel po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia wystawił tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej.

9 Egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wystawiony tytuł wykonawczy sporządzony został zgodnie z dyspozycją art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiera on m.in. klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej, pouczenie o podstawach i terminie wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz wymagane pieczęcie urzędowe. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

10 Osobie zobowiązanej, w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, służy prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą takiego zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po przeanalizowaniu sprawy organ odwoławczy uznał, że w stanie faktycznym sprawy żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie nie zaistniała w sprawie.

11 Na marginesie organ wskazał, iż w przypadku uznania zarzutów za nieuzasadnione, zbędne jest wydawanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. To uchybienie jednakże pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, dlatego też organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany postanowienia I instancji.

12 Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, że decyzja o nakazie rozbiórki jest ostateczna i jako taka podlega egzekucji administracyjnej. Ponadto decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję o nakazie rozbiórki.

13 W skardze na powyższe postanowienie A. Z. wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał na naruszenie art. 33 pkt 6 i 8 oraz art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W motywach skargi strona podniosła, że postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne, gdyż grzywna została naliczona w sposób błędny. Do wyliczenia grzywny organ uwzględnił powierzchnię budynku wskazaną w decyzji o nakazie rozbiórki. W ten sposób doszło do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, co oznacza, że zastosowano niedopuszczalny środek egzekucyjny, tym samym doszło do naruszenia art. 33 pkt 6 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

14 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

17 Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

18 Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

19 W ocenie sądu, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych postanowień.

20 Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było postanowienie o odrzuceniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku rozbiórki budynku. Obowiązek rozbiórki wynika z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego. Decyzja ta była także przedmiotem kontroli legalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 listopada 2003 roku, sygn. akt: II SA/Łd 1773/00 oddalił skargę na tą decyzję. Wyrok ten jest prawomocny.

21 Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

22 Zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 10 i art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się m. in. do obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień odpowiednich organów. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Przy czym, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 32 tejże ustawy). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (art. 119 § 1 ustawy).

23 Z poczynionych przez organy egzekucyjne ustaleń bezsprzecznie wynika, że obowiązek rozbiórki budynku, nie został wykonany. Fakt ten nie jest również kwestionowany przez stronę skarżącą.

24 W takiej sytuacji organ I instancji wystosował do strony upomnienie wraz z wezwaniem do wykonania obowiązku i zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Pomimo upomnienia, obowiązek nadal nie został wykonany. W tej sytuacji organ I instancji skierował do strony tytuł egzekucyjny oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

25 Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

26 Zgodnie z treścią art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

27 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

28 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

29 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

30 4) błąd co do osoby zobowiązanego;

31 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

32 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

33 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

34 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

35 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

36 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

37 Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2007 roku (I OSK 522/07, LEX nr 374393), to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opiera swój zarzut. W trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów (por. np. wyroki NSA z dnia 27 października 1999 roku, IV SA 1104/96, Lex Nr 47780 oraz z dnia 20 września 1995 roku, SA/Lu 2104/94, LEX nr 26956).

38 Skarżący jako podstawę zarzutu, w toku postępowania egzekucyjnego wskazywał na to, że to postępowanie jest niedopuszczalne z uwagi na to, że złożył on wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Argumentacja zażalenia na postanowienie I instancji opierała się na analogicznych zarzutach. Jak już wskazywano wcześniej, decyzja o nakazie rozbiórki w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego była ostateczna. Fakt podejmowania działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym sam w sobie nie powoduje zawieszenia, bądź trwałej przeszkody w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Jedynie wydanie w toku takiego nadzwyczajnego postępowania, postanowienia o wstrzymaniu wykonania takiej decyzji, obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, bez znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym pozostają argumenty dotyczące wadliwości decyzji, która stała się tytułem wykonawczym i poprzedzającego jej wydanie postępowania. Tego typu zarzuty mogły być podnoszone w postępowaniu odwoławczym od decyzji. Nie jest dopuszczalne badanie w toku postępowania egzekucyjnego zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (np. wyroki NSA z dnia 7 kwietnia 1998 roku, I SA/Ka 1434/96, LEX nr 60849, z dnia 23 września 2003 roku, III SA 3363/01, Lex Nr 148977, z dnia 25 lutego 1998 roku, IV SA 2081/97, LEX nr 43846, z dnia 21 listopada 1997 roku, I SA/Łd 974/96, LEX nr 31855). Dopiero wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji mogło doprowadzić do uwzględnienia zarzutu skarżącego.

39 W treści skargi strona podniosła, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że zastosowano w toku tego postępowania środek egzekucyjny, który jest zbyt uciążliwy. Organ przyjął błędne dane (powierzchnia budynku) stanowiące podstawą wyliczenia grzywny. Zdaniem Sądu argumentacja skargi w istocie stanowi polemikę z zapisami postanowienia o nałożeniu grzywny. Z tego też powodu kwestie te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Skarżący wskazał w odniesieniu do tych argumentów, że stanowią one zarzut określony w art. 33 pkt 6 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem, zarzut rażąco wygórowanej grzywny nie zawiera się w dyspozycji art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2004 roku, IV SA 4122/02, Lex Nr 148919).

40 Zdaniem Sądu działania organów egzekucyjnych były zgodne z przepisami prawa. Uprzednio poczynione przez organy ustalenia uprawniały do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia kwestionowanych postanowień.

41 Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

42 A. T. – P.