Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2021 r., III SA/Łd 746/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2021 r., III SA/Łd 746/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. i K. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 W dniu 10 maja 2021 r. A. B. i K. B. wystąpiły do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. figurujących na koncie płatnika – J. M.

3 Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Decyzja wraz uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia została doręczona A. B. w dniu 1 lipca 2021 r., a K. B. w dniu 2 lipca 2021 r.

4 W dniu 12 lipca 2021 r. (data wpływu wniosku do organu) K. B. od powyższej decyzji złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

5 W dniu 22 lipca 2021 r. (data wpływu skargi do organu) A. B. i K.B. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

6 W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi K. B., oświadczając jednocześnie, że skargę wniesioną przez A. B. zgodnie z art. 54a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., potraktował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

8 Skarga podlega odrzuceniu.

9 Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zasadę tę zmodyfikowano w art. 52 § 3 zdanie 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Przepis ten dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

10 Z dniem doręczenia stronom decyzji termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego rozpoczynają biec równolegle, a ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronie wybór środka ochrony prawnej. Nie oznacza to jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 13 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 28/20, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl).

11 W rozpoznawanej sprawie skarżące mogły wybrać sposób zaskarżenia decyzji i albo skorzystać z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wnieść do sądu skargę na decyzję, bez uprzedniego składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tych środków prawnych nie można jednak skorzystać kumulatywnie. Skargę do sądu można zatem wnieść tylko wtedy, gdy strona nie korzysta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

12 Podkreślić również należy, że obowiązuje zakaz dwutorowości postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego. W przypadku postępowania, w którym uczestniczy więcej niż jedna strona, może dojść do takiej sytuacji, że jedna ze stron może zaskarżyć decyzję do sądu administracyjnego, a druga złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wówczas jednak w art. 54a p.p.s.a. wskazano zasadę pierwszeństwa drogi administracyjnej - w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron, skargę do sądu administracyjnego drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skorzystanie z administracyjnych środków zaskarżenia skutkuje zatem tym, że skarga strony staje się niedopuszczalna i podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie WSA w Gliwicach z 26 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1563/19).

13 W przypadku więc, gdy strona decyduje się najpierw skorzystać z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie wnosi skargę do sądu administracyjnego, skarga taka jest niedopuszczalna. Celem art. 52 § 3 p.p.s.a. nie było bowiem przyznanie stronie możliwości dwutorowej weryfikacji aktów administracyjnych wydawanych organy administracji publicznej, lecz prawo wyboru procedury weryfikacji: wniosku albo skargi. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym warunkiem ustawowym pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1169/19). Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony wyboru trybu domagania się ochrony, a więc decyzji co do tego czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym konsekwencje tego wyboru obciążają stronę (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GSK 63/20, Lex nr 3030641).

14 Wobec powyższego należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej trafnie uznał, że wniesiona przez K. B. skarga jest niedopuszczalna, skoro bowiem złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy to tym samym wybrała tryb zaskarżenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kontynuowany w postępowaniu administracyjnym. Z tego powodu wniesiona do sądu administracyjnego skarga K. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] jako decyzję nieostateczną, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

15 W myśl cyt. powyżej art. 54a § 1 p.p.s.a., jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie w stosunku do skargi A. B., ponieważ przed przekazaniem sądowi skargi A. B. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją wystąpiła jedna ze stron – K. B., co w świetle obowiązujących przepisów czyni z przedmiotowej skargi A. B. skierowany do organu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji skarga wniesiona przez A. B. jest również niedopuszczalna, albowiem zaskarżona w tej skardze decyzja będzie przedmiotem weryfikacji przez organ administracji publicznej na podstawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez K. B. Niedopuszczalne jest bowiem aby ta sama decyzja była przedmiotem oceny organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym oraz sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wykluczone bowiem jest, aby strony korzystały z prawa do zaskarżenia danego aktu niejako "dwutorowo", tj. poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz na skutek skargi wniesionej na decyzję nieostateczną.

16 Dopiero zatem rozstrzygnięcie organu administracji publicznej wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie mogło być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego i poddane kontroli.

17 Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę K. B. i A. B., jako niedopuszczalną.

18 a.l.