Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2006 r., I SA/Kr 1649/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2006 r., I SA/Kr 1649/04

Sentencja

1 Sygn. akt I SA/Kr 1649/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006r., sprawy ze skarg M. W. o wznowienie postępowań zakończonych prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy, w Krakowie wydanymi w dniu 8 lutego 2001r w sprawach sygn. akt ISA/KR 593/99 i ISA/KR 594/99, na decyzje Izby Skarbowej, z dnia 18 lutego 1999r Nr [...], Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty 1998r, , , - o d r z u c a w n i o s k i o w z n o w i e n i e p o s t ę p o w a n i a -,

Uzasadnienie

2 W dniu [...] grudnia 2004 r. M.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi o wznowienie postępowań zakończonych wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Kr 593/99 i l SA/Kr 594/99 w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r. sygn. akt SK 33/03 o niezgodności z Konstytucją art. 19 ust. 3b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 r. w zakresie, w jakim pozbawiał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego wcześniej niż w rozliczaniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

3 Skarżący wnosi o zmianę wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2001 sygn. akt I SA/Kr 593/99 i I SA/Kr 594/99 w części oddalającej skargę strony oraz zasądzenie kosztów postępowania w kwocie 3 600 zł i 600 zł

4 Podatnik będąc właścicielem Fabryki [...]. złożył w dniu[...] kwietnia 1998 r za pośrednictwem urzędu pocztowego deklaracje VAT-7 za miesiące styczeń i luty 1998 r. , w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 53.951 zł. zadysponowaną do zwrotu na rachunek bankowy. Na podstawie art. 165 ordynacji podatkowej Urząd Skarbowy wszczął w dniu [...] kwietnia 1998 r z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego za miesiące styczeń i luty 1998 r.

5 W decyzjach z dnia [...] czerwca 1998 r., stwierdził, iż złożenie deklaracji podatkowej VAT-7 po ustawowym terminie określonym w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11. poz. 50 ze zm.) skutkuje utratą prawa do obniżenia podatku naliczonego za miesiąc, którego ta deklaracja dotyczy.

6 Wobec powyższego Urząd Skarbowy do rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń i luty 1998 r. przyjął wysokość podatku naliczonego w kwocie "0" i wysokość podatku należnego w kwocie 91 zł i 1 049 zł. która została wykazana w deklaracji VAT-7, a ponadto określił kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 18 lutego 1999 r., na które podatnik wniósł skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając im naruszenie art. 19 ust. 3 cyt. ustawy poprzez uznanie, iż prawo do obniżenia podatku zostaje utracone z chwilą niedochowania terminu, o którym mowa w tym przepisie, oraz naruszenie art. 14 §1 i § 6 ordynacji podatkowej.

7 Po rozpoznaniu w dniu [...] lutego 2001 r. sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami sygn. akt I SA/Kr 593/99 i I SA/Kr 594/99 uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. W pozostałej części Sąd skargę oddalił. Uznał bowiem, że "słuszne jest stanowisko organów7 podatkowych co do tego. iż podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego W ściśle określonym czasie, dokonując rozliczenia podatku poprzez złożenie deklaracji VAT- 7.

8 W uzasadnieniu skarg o wznowienie postępowania podkreślono natomiast, że Tymczasem Trybunał Konstytucyjny rozpatrując sprawę w przedmiocie skutku uchybienia terminom do obniżenia podatku od towarów i usług wydał w dniu 25 października 2004 roku wyrok, w którym orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 19 ust. 3b ptu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 roku. Niekonstytucyjność przepisu dotyczy kwestii pozbawienia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego podatnika, który dokonał tego wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał dokument, tj. z uchybieniem terminu określonego w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług (sygn. akt SK 33/03).Jakkolwiek przedmiotem zaskarżenia do Trybunału Konstytucyjnego był przepis art. 19 ust. 3b wymienionej wyżej ustawy . dodany do niej w dniu 1 stycznia 2000 roku, i nie mający zastosowania w niniejszej sprawie, to jednak przedmiotem kontroli oraz orzeczenia była norma prawna dotycząca utraty prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wskutek uchybienia terminom do skorzystania z tego prawa , a więc ta na podstawie której wydane zostało orzeczenie w niniejszej sprawie.

9 Naczelny Sad Administracyjny skonstruował ją na podstawie art. 19 ust. 1 i ust. 3 ustawy o VAT., pomimo nie obowiązywał jeszcze jej art. 19 ust 3b .

10 W związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

11 Powołano się przy tym na wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2003r., sygn. akt II Ca 475/03. ( OSAB 2003/4/14 ) wydany na podstawie art. 401 [1] § 1 kpc, który jest dosłownym odpowiednikiem art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

12 Podkreślono również, że skarżący jest legitymowany do wniesienia skarg . Uprawnienie takie służy bowiem stronom , uczestnikom na prawach strony oraz uczestnikom dopuszczonym do postępowania przed sądem , skarżący jest natomiast stroną w rozumieniu przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

13 Wskazano także . iż zachowano termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r wszedł w życie w dniu 3 listopada 2004 r. a więc ustawowy termin minął dnia 3 grudnia 2004 r

14 Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skarg o wznowienie postępowania . Podkreślił, że art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może mieć w omawianej sprawie zastosowania, bowiem Trybunał Konstytucyjny orzekł tylko o niezgodności z Konstytucją art. 19 ust. 3 b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym , który obowiązywał w okresie l stycznia 2000 - 26 marca 2002 r., natomiast wyroki NSA z dnia 8 lutego 2001 r. sygn. akt I SA/Kr 59*3/99 i I SA/Kr 594/99 zostały wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń i luty 1998 r. Podstawą prawną tych orzeczeń jest zatem art. 19 ust. 1 i 3 oraz art. 10 ust. 1 i art. 26 w/w ustawy - w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje . Skargi o wznowienie postępowania nie są uzasadnione.

16 Przepis art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) dopuszcza możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia sądowego, ale tylko wtedy gdy zapadło ono z pogwałceniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Temu celowi służy instytucja wznowienia postępowania, która ze swej istoty ma charakter wyjątkowy. Skarga o wznowienie postępowania zmierza do korekty wadliwego orzeczenia w konkretnej sprawie. Jest to środek uruchamiany w zasadzie wyłącznie na wniosek stron, mający służyć zabezpieczeniu ich indywidualnych interesów. Skarga o wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową w tym znaczeniu, że przysługuje od ściśle określonych orzeczeń i może być oparta na wąsko zakreślonych podstawach, zgodnie z zasadą legalności. Jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych. Stają się one bowiem prawomocne ,jak określa to art. 168 § 1 wymienionej wyżej ustawy .jeżeli nie przysługuje co do niech środek odwoławczy i wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby . W związku z tym podstawy wznowienia postępowania musza być interpretowane ściśle . Dotyczy to także art. 272 na mocy którego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W omawianych sprawach skargi została wniesione w terminie i oparte na ustawowej podstawie wznowienia jaka stanowi wyżej wymieniony przepis . Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2001 sygn. akt I SA/Kr 593/99 , oraz I SA/Kr 594/99 nie zostały bowiem wydane na podstawie art. 19 ust 3b ustawy o podatku od towarów i usług ,oraz o podatku akcyzowym , który to przepis został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r. wydanym w sprawie sygn. akt SK 33/03 uznany za niezgodny z Konstytucją. Przepis ten bowiem nie obowiązywał jednak w stanie prawnych , którym zajmował się NSA .

17 Należy przy tym podkreślić, że w myśl art. 272 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie. Wobec tego. że podstawę orzeczenia sadu administracyjnego stanowią w zasadzie te przepisy , które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego . oparcie skargi o wznowienie postępowania na podstawie określonej w powyższym przepisie będzie możliwe, jeżeli przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności będą wymienione przepisy procesowe zawarte \\ ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Przepisy prawa materialnego, które stosował organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę, nie stanowią podstawy orzeczenia sądu administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności wymienionych przepisów prawa materialnego nie może być uznane za przyczynę wznowienia postępowania przewidzianą w powyższym przepisie. ( A Kabat Komentarz do art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zakamycze 2005 )

18 Istotne jest także, iż wznowienia postępowania nie można żądać na podstawie przepisów Konstytucji RP, bez wykazania ustawowo określonych podstaw wznowienia ( postanowienie SN z 19 października 2000 r., III AO 32/00, OSNAP - wkł. 2001, nr 5, poz. 4). Skarga o wznowienie postępowania nie jest również dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach (postanowienie SN z 21 lutego 1996 r., I PO 1/96, OSŃAP 1996, nr 16. poz. 241).

19 Natomiast powołane w' skardze o wznowienie postępowania orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku dotyczyło zupełnie innego zagadnienia i nie może zmienić powyższej wykładni. W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są natomiast rozpoznawane inne zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia (postanowienie SN z 12 października 2001 r., 111 AO 29/01. OSNAP 2002, nr 13, póz. 319).

20 W związku z powyższym na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji . Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca wniosek jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia. Co następuje po merytorycznym zbadaniu czy powyższe przesłanki realnie istnieją. ( podobnie A Kabat Komentarz do art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zakamycze 2005)

21 Rozpoznając sprawę oparto się na art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym , że w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem l stycznia 2004 r orzeka właściwy wojewódzki sąd podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. .