Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 października 2021 r., II SA/Kr 742/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 października 2021 r., II SA/Kr 742/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala.

Uzasadnienie

2 M. K. wniosła w piśmie z 7 marca 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza B. z dnia 5 listopada 2020 r., znak: [...] wydanej w przedmiocie zezwolenia Spółdzielni Mieszkaniowej w B., ul. [...] na usuniecie dwóch drzew z (brzozy brodawkowate) oraz jednego drzewa - lipy drobnolistnej, z terenu działki nr [...] w B..

3 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 19 kwietnia 2021 r., znak [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 58 § 1 i 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r. poz. 256 - dalej przywoływanej jako "k.p.a.").

4 W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z dyspozycja art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W przypadku nieskorzystania przez strony z możliwości złożenia odwołania w powyższym terminie, decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Decyzja ostateczna może zaś być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji przysługuje wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka droga obrony interesu prawnego przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności, bowiem wznowienie postępowania otwiera przed stroną ponownie postępowanie przed organem I instancji, gwarantując udział w tym postępowaniu, a następnie w postępowaniu odwoławczym (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz C.H. Beck. Warszawa 2003 str.566). Należy przy tym podkreślić, iż wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może nastąpić tylko na żądanie strony, o czym jednoznacznie stanowi art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego.

5 Natomiast przywoływany we wniosku M. K. art. 58 k.p.a. stanowi, iż w razie uchybienia terminu możliwe jest jego przywrócenie na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

6 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje się, że osoba która nie brała udziału w postępowaniu, zachowuje termin do wniesienia środka zaskarżenia "w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono" (por. np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1126/09, czy wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 505/08). Zatem ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania dla tych osób jest taki sam jak termin do złożenia odwołania dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję.

7 Równocześnie wskazuje się, iż stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy była ona już ostateczna, przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż z wniosku, o którym mówi art. 58 § 1 k.p.a. może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję.

8 Reasumując, osobom, które nie brały udziału w postępowaniu i którym nie doręczono decyzji, nie służy prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji bowiem, gdy odwołanie wnosi podmiot, któremu organ nie doręczył decyzji, to podmiot ten w rzeczywistości nie uchybia terminowi, bowiem termin jest liczony od doręczenia decyzji, a skoro decyzja nie została doręczona, termin nie może rozpocząć biegu. W tym przypadku termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu z powodu niedoręczenia jej decyzji liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w tym postępowaniu. Po jego upływie zaś (tj. gdy decyzja stanie się ostateczna), strona której organ nie doręczył rozstrzygnięcia może skutecznie bronić się tylko przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

9 W niniejszej sprawie występującej z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania M. K. nie doręczono decyzji Burmistrza B. z dnia 5 listopada 2020 r. znak: [...] Decyzja ta doręczona została jedynie Spółdzielni Mieszkaniowej w B. (w dniu 9 listopada 2020r.) i wobec nie wniesienia odwołania z dniem 24 listopada 2020r. stała się decyzja ostateczną.

10 Reasumując w sytuacji, w której M. K. (występującej z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza B. z 5 listopada 2020r., znak: [...]), decyzji tej nie doręczono, a wnioskodawczym dowiedziała się o wydaniu decyzji w chwili, kiedy decyzja ta uzyskała już walor ostateczności - wówczas nie przysługuje jej prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a co najwyżej wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. To w postępowaniu wznowieniowym będzie mogło zostać zbadane, czy wnioskodawczym przysługiwał status strony w postępowaniu z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej w B. o wyrażenie zgody na wycinkę drzew rosnących na działce nr [...]. Już w tym miejscu zauważenia jednak wymaga, że z załączonej w poczet materiału dowodowego sprawy informacji o działce nr [...] w B. wynika, iż stanowi ona własność Gminy B., a pozostaje w wyłącznym użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej. M. K. nie ma więc żadnego tytułu prawnego do powyższej nieruchomości.

11 Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K., zarzucając mu błędne przyjęcie, iż odwołanie dotyczyło decyzji ostatecznej. Zdaniem skarżącej powinna być stroną postępowania, ponieważ jako właściciel wyodrębnionej własności w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej w B. posiada udziały w działce nr [...] oraz jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej w B., w skład majątku wspólnego, której wchodzi działka [...]. O wydaniu decyzji dowiedziała się skoro dowiedziała się 2 marca 2020 r. i uważa, że złożyła w terminie odwołanie, gdyż w momencie dowiedzenia się o wydanej decyzji przez Burmistrza B. otworzył jej się termin do jego wniesienia. W związku z powyższym dopełniła czynności, wnosząc odwołanie wraz z przywróceniem terminu. Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości.

12 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

13 Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

14 Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.

15 Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

16 Zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu, jego uzasadnienie w sposób pełny wyjaśnia motywy jakie kierowały organem przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, które to motywy i argumenty Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela. Tym samym zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

17 Instytucję przywrócenia uchybionego terminu reguluje art. 58 § 1 i 2 Kpa, zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

18 Poza sporem pozostaje, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Burmistrza B. z dnia 5 listopada 2020 r. znak [...], dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie drzew, oraz, że decyzji tej nie doręczono skarżącej. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 24 listopada 2020 r., wobec doręczenia jej tylko wnioskującej o zezwolenie na usunięcie drzew Spółdzielni Mieszkaniowej.

19 Jak słusznie wskazało Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08).

20 Podkreśla się jednocześnie, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06).

21 Skoro zatem skarżącej decyzja nigdy nie została doręczona, to w ogóle nie rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania. Skoro zaś termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął się, to nie mógł zostać przekroczony, a skoro nie został przekroczony, to nie może zostać przywrócony.

22 Twierdzenia skargi, że termin do wniesienia odwołania otworzył się dla skarżącej w dniu 2 marca 2020 r. tj. w dniu, w którym dowiedziała się o wydanej decyzji, są nieuzasadnione. Żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie wiąże początku terminu do wniesienia odwołania do decyzji administracyjnej z chwilą, w której strona się o tej decyzji dowiedziała.

23 Moment dowiedzenia się o decyzji jest natomiast początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa, tj. z tej przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postepowaniu. Nadto skarżąca twierdzi w pisemnej skardze, że zachowała termin do wniesienia odwołania, wskazując że złożyła je wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Są to twierdzenia wzajemnie się wykluczające, nie można bowiem jednocześnie twierdzić, że termin został zachowany i wnioskować o jego przywrócenie jako uchybionego.

24 Wobec powyższego skarga jako bezzasadna został oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.