Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 września 2016 r., II SA/Kr 730/16

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sygnatura
II SA/Kr 730/16
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 kwietnia 2016 r, znak : [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji

Uzasadnienie

2 Prezydent Miasta na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 124 §1 i § 2, art. 148 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. póz. 267 z późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. [...] (data wpływu 10.11.2015 r.) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 19.09.2013 r. [...] ustalającą na rzecz [...] Sp. z o.o. ul. [...] W. lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz ze zjazdem z drogi publicznej (stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obr.[...] P.) i wewnętrzną linią zasilającą, o numerze [...], na działce nr [...] obr.[...] P. przy ul. [...] w K." (sygnatura sprawy: [...]) - postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r [...] odmówił wznowienia postępowania.

3 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia szczegółowo wskazał, że :

4 W dniu 19.09.2013 r. po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] wydana została decyzja Nr [...] ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego, która jest ostateczna.

5 W dniu 10.11.2015 r. wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Jako podstawę wznowienia wskazany został art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy.

6 Jak wskazano we wniosku o wznowienie postępowania w dniu 26.10.2015 r. Spółka otrzymała decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 21.10.2015 r. Z tej decyzji powzięła informację o tym, że podstawą do wydania pozwolenia na budowę jest wymieniona w niej decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z dnia 19.09.2013 r., w którym to postępowaniu [...] Sp. z o.o. nie brała udziału. W ocenie spółki strony decyzji o pozwoleniu na budowę powinny być również stronami decyzji, na podstawie, której wydano takie pozwolenie.

7 Następnie organ przywołuje stosowne przepisy prawa stwierdzając, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania uregulowanym w przepisach art. 145-152 kodeksu postępowania administracyjnego, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym. Polega ona na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy wady postępowania wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 nie wpłynęły na treść decyzji.

8 Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, którego wydanie stosowanie do art. 149 § 1 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz istoty sprawy. Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia ( art. 149 § 3 k.p.a.), na które przysługuje zażalenie. Niedopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania może wynikać z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. Do przyczyn przedmiotowych zaliczyć należy niedotrzymanie przez stronę terminu złożenia żądania wznowienia postępowania.

9 "Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych " (wyrok NSA z dnia 06.07.2006 r., sygn. IIOSK 976/05 ).

10 Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

11 Podkreślono, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszym etapie organ bada wystąpienie trzech przesłanek formalnych:

12 1. czy powołano się w nim na jedną z podstaw wznowienia wyczerpująco wymienionych w przepisach

13 art. 145 § 1 Kpa,

14 2. czy wniosek pochodzi od strony postępowania (art. 147 Kpa),

15 3. czy dochowano terminu do zgłoszenia wniosku określonego w art. 148 Kpa.

16 Wszystkie trzy przesłanki winny być spełnione łącznie, a niespełnienie którejkolwiek z nich powoduje konieczność wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Dopiero, gdy te przesłanki są spełnione, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, którego przedmiotem jest badanie przyczyn wznowienia (wymienionych w art. 145 §1, art. 145a § 1, art. 145b §1) oraz rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy (art. 149 § 2 w związku z art. 151 §1 Kpa). Jeżeli którakolwiek z przesłanek formalnych nie została spełniona, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 §3 Kpa).

17 Wnioskodawca wskazał, że reprezentowana przez niego spółka [...] nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, co wskazuje na przesłankę określoną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.

18 Zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a jeżeli podstawą wznowienia jest brak udziału strony bez własnej winy w przedmiotowym postępowaniu (w art. 145 §1 pkt 4 k.pa.), miesięczny termin biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

19 Podkreślono, że zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego obejmuje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Sp. z o.o. o oznaczeniu [...] zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w K.

20 W tym postępowaniu za strony postępowania zostali uznani właściciele i użytkownicy wieczyści terenu, na którym planowana była inwestycja oraz właściciele i użytkownicy wieczyści działek znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, tj. właściciele działek sąsiednich oraz działek położonych w obszarze ponadnormatywnego oddziaływania planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. W K. jest to informacja wywieszana na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki UM, [...] oraz w Internecie na stronie [...] w ogłoszeniach i komunikatach. Na piśmie zaś zawiadamia się inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego.

21 [...] sp. z o.o. jako współwłaściciel działek nr [...] i [...] obr. [...] P., a zatem współwłaściciel działek znajdujących się w obszarze ponadnormatywnego oddziaływania planowanej stacji bazowej była stroną postępowania. Jako strona postępowania zgodnie z art. 53 ust. 1 ww. ustawy była zawiadamiana o wszczęciu postępowania oraz decyzji kończącej postępowanie w formie obwieszczenia, w sposób zwyczajowo przyjęty w mieście K. Obwieszczenia były wywieszone na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki UM oraz opublikowane w Internecie na [...] w ogłoszeniach i komunikatach.

22 Następnie wskazano, jak w szeroko cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23.11.2011 r., sygn. akt IV SA/Po 764/11 że "istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do właściwego określenia momentu, od którego należy liczyć bieg ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji, gdy o ostatecznej decyzji, której wniosek dotyczy, strony były zawiadamiane w trybie obwieszczenia, o których mowa w art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. .......Regulację tę dopełnia przepis art. 49 kpa, w myśl którego strony mogą by zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienia bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Nie ulega wątpliwości, iż jednym z przepisów szczególnych, do których odsyła art. 49 KPA, jest właśnie art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Dalej w wyroku tym podniesiono, iż "art. 49 KPA kreuje fikcję prawną, iż dopuszczone szczególnym przepisem publiczne ogłoszenie decyzji, z upływem czternastu dni od dnia jego dokonania, wywiera skutki równoważne z doręczeniem decyzji lub powiadomieniem o niej. Innymi słowy, w przypadkach, gdy na mocy przepisów szczególnych znajduje zastosowanie przewidziany w art. 49 k.p.a. sposób komunikowania o wydaniu określonej decyzji, czyli publiczne ogłoszenie (poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób adresat takiego ogłoszenia nie może następnie podnosić zarzutu, iż nie został powiadomiony (nie wiedział) o tej decyzji lub że decyzja ta nie została jemu doręczona.

23 Zdaniem Sądu, statuowana w art. 49 k.p.a. fikcja prawna doręczenia decyzji lub powiadomienia o niej - w braku wyraźnego, odmiennego zastrzeżenia - rozciąga się na wszystkie przepisy, które z faktem doręczenia decyzji lub powiadomienia (dowiedzenia się) o niej wiążą określone skutki prawne, a w szczególności na przepis art. 148 § 2 k.p.a. W konsekwencji należy uznać, że przewidziany w tym ostatnim przepisie miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w odniesieniu do podmiotów, którym, na mocy przepisu szczególnego, decyzja kończąca dane postępowanie była komunikowana w drodze publicznego ogłoszenia, rozpoczyna swój bieg w piętnastym dniu po ogłoszeniu tej decyzji i to bez względu na to, czy ów podmiot z takim ogłoszeniem rzeczywiście się zapoznał. Dalej w uzasadnieniu wyroku wskazano, iż mając na względzie powyższe oraz okoliczność, iż w świetle niespornych i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych Skarżąca nie była (współ)właścicielką ani (współużytkownikiem wieczystym terenu objętego wnioskiem o ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego, to, jak trafnie skonstatowano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, organ prowadzący postępowanie lokalizacyjne nie miał wobec niej obowiązku powiadomienia o wszczęciu postępowania ani doręczenia Decyzji [...] na piśmie, a jedynie zawiadomienia o tych faktach w drodze publicznego ogłoszenia w trybie art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 49 k.p.a. Wymaganych ogłoszeń dokonano na długo (znacznie ponad jeden miesiąc) przed złożeniem przez Skarżącą wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Sąd podziela co do zasady stanowisko SKO, iż dzień następujący po dniu upływu czternastodniowego terminu od ogłoszenia Decyzji [...] był - także dla Skarżącej - pierwszym dniem miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z upływem bowiem owego czternastodniowego terminu nastąpił, na mocy art. 49 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. l u.p.z.p., skutek w postaci prawnie skutecznego powiadomienia adresatów ogłoszenia, w tym m.in. Skarżącej, o wydaniu Decyzji [...], a co za tym idzie - prawnie relewantnego (choć niekoniecznie rzeczywistego) "dowiedzenia się" przez te podmioty o Decyzji [...] w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Ani wykładnia językowa powołanego przepisu - w którym, co istotne, mowa jest jedynie o dniu, w którym strona "dowiedziała się" o decyzji, bez dalej idącego zastrzeżenia, iż chodzi tu wyłącznie o dowiedzenie się "rzeczywiste", "faktyczne" itp. - ani tym bardziej przywołane wyżej względy natury celowościowej, nie dają podstaw do wyłączania przepisu art. 148 § 2 k.p.a. z zakresu oddziaływania fikcji prawnej doręczenia (powiadomienia), ustanowionej w art. 49 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 u.p.z.p."

24 Przywołano również prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.06.2012 r., sygn. akt II OSK 847/12, w którym wskazano, iż "w myśl art. 49 k.p.a., strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Zatem bieg terminu, o którym mowa w omawianym przepisie, rozpoczyna się w dniu, w którym dokonano publicznego (w sensie dostępności dla osób zainteresowanych) udostępnienia decyzji administracyjnej. Chodzi zatem o dzień, w którym dokonano zamieszczenia obwieszczenia o wydaniu i treści decyzji na tablicy ogłoszeń właściwego urzędu, na jego stronie internetowej lub we właściwej gazecie. W konsekwencji, odnośnie kluczowego dla rozpoznawanej sprawy zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 49 k.p.a. należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował treść tego przepisu, stwierdzając, że czternastodniowy termin oblicza się od pierwszego dnia, w którym dokonano zamieszczenia obwieszczenia o wydaniu i treści decyzji na tablicy ogłoszeń właściwego urzędu, na jego stronie internetowej lub we właściwej gazecie. .........Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej decyzji przyjmuje się, w oparciu o treść art. 49 k.p.a., fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem czternastu dni od publicznego ogłoszenia. Termin doręczenia decyzji obliczać zatem należy od pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiedzy publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty - patrz podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn.akt II OSK 2136/11, publikowany w zbiorze LEX nr 1070376, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia l grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1903/10, z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 45/10, publikowane na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl.

25 Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy organ wskazał, iż [...] Sp. z o.o. jako współwłaściciel działek nr [...] i [...] obr. [...] P. została przez tut. organ uznany za stronę przedmiotowego postępowania zakończonego wydaniem 19.09.2013 r. decyzji Nr [...], i jako strona postępowania była zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz o decyzji kończącej postępowanie w formie obwieszczenia, w sposób zwyczajowo przyjęty w mieście K., tj. poprzez obwieszczenie w Internecie na stronie [...] w ogłoszeniach i komunikatach oraz wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki UM.

26 Obwieszczenia były wywieszone na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki UM oraz opublikowane w Internecie na stronie [...] w ogłoszeniach i komunikatach. Powyższy sposób powiadamiania stron jest przyjęty w tut. organie od 2003 r. tj. od momentu wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

27 W aktach sprawy znak: [...] znajduje się obwieszczenie z 31.07.2013 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z adnotacją o wywieszeniu na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki UM w dniach 31.07.2013 r. do 14.08.2013 r. Obwieszczenie to zostało również umieszczone na internetowych stronach Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta ([...]) oraz obwieszczenie z dnia 23.09.2013 r. o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Nr [...] z dnia 19.09.2013 r. na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki UM w dniach 23.09.2013 r. do 07.10.2013 r. Obwieszczenie to zostało również umieszczone na internetowych stronach Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta ([...]).

28 Decyzja Nr [...] z dnia 19.09.2013 r. została, zatem wnioskującej o wznowienie spółce [...] Sp. z o.o. doręczona w dniu 7.10.2013 r. A zatem datę 7.10.2013 r. należy uznać za ostatni dzień, w którym strony, w tym [...] Sp. z o.o. dowiedziały się o decyzji i dzień, którego upływ powodował otwarcie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania dla stron, którym decyzji nie doręczano w formie pisemnej. Prawo złożenia odwołania od niniejszej decyzji przysługiwało również wnioskującemu o wznowienie postępowania. W konsekwencji należy uznać, że przewidziany art. 148 § 2 k.p.a. miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w odniesieniu do [...] sp. z o.o., rozpoczął swój bieg w piętnastym dniu po ogłoszeniu tej decyzji tj. 8.10.2013 r. i to bez względu na to, czy wnioskujący o wznowienie z takim ogłoszeniem rzeczywiście się zapoznał.

29 Nie znajduje w świetle powyższego potwierdzenia okoliczność, na którą powołuje się wnioskodawca, iż o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero 26.10.2015 r. z otrzymanej w tym dniu decyzji pozwolenia na budowę dla inwestycji. Wszystkie, bowiem strony tego postępowania zostały zawiadomione w formie obwieszczenia w podanym terminie oraz zawiadomione w sposób zwyczajowo przyjęty w Gminie Miejskiej tj. poprzez wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki UM poprzez obwieszczenie w Internecie na stronie [....] w ogłoszeniach i komunikatach.

30 W tej sytuacji organ mając na względzie art. 148 § 2 k.p.a., uznał wniosek o wznowienie postępowania z 10.11.2015 r. za złożony z przekroczeniem terminu określonego w art.148 § 2 k.p.a., bowiem termin ten dla wnioskującego o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § Ipkt 4 k.p.a. upłynął w dniu 7.11.2013 r.

31 Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze Nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2016 roku Nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 19 września 2013 roku o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

32 W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie dotychczasowego postępowania prawidłowo ustalono, że żaląca najpóźniej w dniu 8 października 2013r dowiedziała się o ostatecznej decyzji lokalizacyjnej dla stacji bazowej telefonii komórkowej [...]. Powołując się na art. 53 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 49 k.p.a. stwierdzono, że obwieszczenie o wydanej decyzji z dnia 19 września 2013 r zostało rozpowszechnione w sposób zwyczajowo przyjęty przez Urząd Miasta na terenie K., w formie rozplakatowania w miejscu publicznym, jakim jest tablica ogłoszeń w urzędzie a ponadto na stronie internetowej wydziału. Data i miejsce publikacji zostały odnotowane w aktach sprawy. Z upływem 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia nastąpił skutek prawidłowego zawiadomienia skarżącej.

33 Skargę od powyższego postanowienia złożyła Spółka, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że zamieszczenie informacji na tablicy ogłoszeń Wydziału Architektury i Urbanistyki oraz na stronie internetowej stanowi obwieszczenie w rozumieniu tego przepisu. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.

34 Zarzucono, że stanowisko obu organów sprzeczne jest z orzecznictwem Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Jak wskazał w wyroku z dnia 28 maja 2013 roku Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie sygn.. akt. II OSK 258/12 w art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym występuje implikacja poprzez użycie spójnika "także", co oznacza, że dla przyjęcia fikcji doręczenia konieczne jest obwieszczenie oraz podanie decyzji do wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

35 Użyty w treści art. 53 ust. 1 u.p.z.p. zwrot "także" przesądza, że wymagane jest zarówno obwieszczenie jak i poinformowanie w sposób zwyczajowo przyjęty. Treść przywołanej regulacji nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że wywieszenie informacji o wszczęciu takiego postępowania, czy też wydaniu decyzji kończącej postępowanie, wymaga dokonania obwieszczenia na tablicy urzędu miasta, ale także poinformowania mieszkańców okolicy, w której ma być realizowana ta inwestycja, w inny sposób.

36 Natomiast w wyroku WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2013 roku sygn. akt II SA/Kr 443/13 stwierdzono, iż publikacja na stronach internatowych urzędu (w odróżnieniu od np. wywieszenia na tablicy ogłoszeń czy w pobliżu miejsca, w którym inwestycja ma być zlokalizowana) nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 r. póz. 647 ze zm.). Tak więc zamieszczenie na stronie internetowej organu administracji informacji o toczącym się postępowaniu, nie spełnia ustawowego warunku zawiadomienia strony tego postępowania w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

37 (...)strona postępowania w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego której decyzji się nie doręcza, powinna mieć zapewnioną realną a nie tylko potencjalną możliwość powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu i wydanych decyzjach, by móc je kwestionować czy to w postępowaniu odwoławczym przed organem drugiej instancji czy przed sądem administracyjnym lub w postępowaniach nadzwyczajnych - na co ma tylko rok od daty zawiadomienia. Później możliwość wzruszenia decyzji (jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności) w zasadzie traci. Zamieszczenie tej informacji w Internecie nie jest tu wystarczające, gdyż po pierwsze nawet obecnie dostęp do Internetu nie jest powszechny (szacuje się, iż obecnie ma go około 70% społeczeństwa) a w roku 2008 w którym toczyło się przedmiotowe postępowanie dostęp ten był znaczenie mniejszy. Zwłaszcza osoby starsze często nie mają do Internetu dostępu oraz nie umieją z niego korzystać. Nie można, zatem powiedzieć, iż ten sposób komunikacji zapewnia im realną wiedzę o toczących się postępowaniach administracyjnych. Nawet wobec osób z dostępem do Internetu trudno wymagać by na bieżąco śledzili internetowe strony organów administracji architektoniczno-budowlanej celem stałego monitowania czy przypadkiem nie toczy się postępowanie w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, którym mogą być zainteresowane, jako strona. W ocenie skarżącej publikacja przez obwieszczenie ma zapewnić realną, a nie jedynie potencjalną, możliwość dowiedzenia się o decyzji, a wskazany przez organ sposób obwieszczenia tego nie zapewnia. Trudno jest bowiem uznać, aby obowiązkiem każdego obywatela było odwiedzanie w odstępach dwutygodniowych siedziby urzędu oddalonego od miejsca położenia nieruchomości o kilka kilometrów jak również przeszukiwanie stron internetowych urzędu. Pominięcie przez urząd umieszczenia informacji o wydanej decyzji w okolicach nieruchomości, na której inwestycja ma być prowadzona, z pewnością jest uchybieniem, które uniemożliwiło stronom powzięcie wiedzy w terminie o wydaniu decyzji, a tym samym należy uznać, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia stron w rozumieniu art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

38 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

39 Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

40 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".

42 Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają przepisy postępowania, bowiem organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

43 Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a.). Oprócz ściśle wskazanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego przesłanek wznowienia, kolejnym ograniczeniem możliwości wszczynania tego trybu jest ograniczenie terminu składania wniosku o wznowienie. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 tego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

44 W kontrolowanym przez Sąd przypadku powołaną przez stronę skarżącą przesłanką wznowienia był właśnie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.: "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", a zatem zastosowanie znajdzie art. 148 § 2 k.p.a.

45 Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857: "1. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję (obecnie postanowienie) odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a.". Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07, LEX nr 484887: "Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.)".

46 W orzecznictwie zwraca się uwagę, że "dowiedzenie się o decyzji" w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. II OSK 674/13, LEX nr 1664450).

47 Dla oceny dopuszczalności wznowienia - ustalenie daty, w której strona dowiedziała się o decyzji ma znaczenie kluczowe. Strona skarżąca wskazała, że w dniu 26 października 2015 r otrzymała decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [...] z której powzięła informację że podstawą do wydania pozwolenia na budowę jest decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z dnia 19 września 2013r.

48 Dla oceny tego twierdzenia strony konieczne jest zbadanie i rozważenie czy zawiadomienie stron w trybie art. 53 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostało dokonane prawidłowo. Tej kwestii jednak organy wystarczająco nie rozważyły a w sposób nieuprawniony i stanowczy przedwcześnie stwierdziły, że wniesiona skarga jest spóźniona. Wskazany art. 53 ust 1 ustawy stanowi, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Samo obwieszczenie następuje zależnie od miejscowych warunków, w prasie lokalnej, w innym medium publicznym np. w Internecie, również przez zamieszczenie go na tablicy ogłoszeń urzędu gminy czy w innym miejscu publicznym. Oprócz tego niezbędne jest skorzystanie ze sposobów zwyczajowo przyjętych w danym miejscu. (Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod red prof. Z. Niewiadomskiego, C.H. BECK, Warszawa 2013 r., str 430 ).

49 Stosownie do poglądów wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., II OSK 258/12, które Sąd rozpoznający niniejsza sprawę w całości podziela: " wywieszenie informacji o wszczęciu takiego postępowania czy też wydaniu decyzji kończącej postępowanie wymaga dokonania obwieszczenia na tablicy urzędu miasta ale także poinformowania mieszkańców okolicy, w której ma być realizowana ta inwestycja w inny sposób. Może to nastąpić np. przez publikację komunikatu w lokalnej prasie, umieszczenie obwieszczenia na dostępnych obiektach położonych w okolicy zamieszkania stron, tak jak zwykle dzieje się to w przypadkach wyborów do Sejmu lub też umieszczenie informacji na stronie internetowej urzędu, jeżeli jest to sposób zwyczajowo przyjęty ". Podobnie w wyroku z dnia 21 maja 2015 r., II OSK 2564/13 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiedział się, że: "zamieszczenie obwieszczenia na stronie internetowej [...] nie stanowi zawiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości".

50 Organy obydwu instancji zakwestionowały stanowisko strony, nie powołując przy tym wiarygodnych okoliczności dających ku temu podstawy. Niewątpliwie oświadczenie strony o dacie, w której dowiedziała się o decyzji, w sprawie, której domaga się wznowienia postępowania podlega swobodnej ocenie organu właściwego do rozpoznania wniosku o wznowienie. Jednakże ocena dokonana w niniejszej sprawie nie była swobodna, lecz dowolna, oparta na rozważaniach, które nie znajdują pełnego odzwierciedlenia w faktach, a którym skarżąca zaprzecza w skardze i wcześniej zażaleniu. To wszystko sprawia, że przy rozpoznaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym naruszono ogólne zasady procedowania, określone w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Organ nie wyjaśnił przekonująco, na czym polega sposób zawiadamiania "zwyczajowo przyjęty " w miejscowości, w której zlokalizowano inwestycję celu publicznego. Czy w rejonie ul. [...]– K.– P. istnieje zwyczaj zawiadamiania uczestników przez wywieszenie ogłoszenia na tablicy ogłoszeń w miejscu lokalizacji bądź bliskim sąsiedztwie nieruchomości, na której inwestycja ma być prowadzona (poza siedzibą urzędu), co zarzuca skarga. W każdej miejscowości bądź dzielnicy może przecież istnieć inny sposób informowania o toczących się postępowaniach administracyjnych. Strona, bowiem powinna mieć zapewnioną realną a nie potencjalną możliwość powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu i wydanych decyzjach a zamieszczanie przez organy administracji komunikatów na stronie BIP jest jednolite w całym kraju i nie można mówić o lokalnym zwyczaju w tym zakresie. " Publikacja na stronach internetowych urzędu (w odróżnieniu od np. wywieszenia na tablicy ogłoszeń czy w pobliżu miejsca w którym inwestycja ma być zlokalizowana) nie spełnia wymogów o których mowa w art. 53 ust 1 ustawy" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2013, II SA/Kr 443/13).

51 W ponownie prowadzonym postępowaniu należy przeprowadzić bardziej wnikliwe postępowanie w zakresie daty dowiedzenia się przez skarżącą o decyzji, w sprawie, której domaga się wznowienia postępowania, przy uwzględnieniu zaprezentowanych wyżej poglądów. Wydanie postanowienia na zasadzie art. 149 § 3 k.p.a. w ujawnionych dotychczas okolicznościach sprawy nie było dostatecznie umotywowane.

52 Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku uchylając zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, jako naruszające wymienione wcześniej przepisy postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 1 orzeczeniu.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 października 2019 r., II SA/Bk 537/19