Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2022 r., II SA/Kr 565/22
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2022 r., II SA/Kr 565/22
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej T. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2 Sygn. akt II SA/Kr [...]
UZASADNIENIE
3 Decyzją z dnia 03.12.2021 r., znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w O., utworzonej z działki nr [...] o aktualnej powierzchni 0,5215 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] według mapy z projektem podziału nieruchomości wchodzącej w skład operatu o identyfikatorze [...]
4 W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 95 pkt 7 tej ustawy wskazując, że w ostatnio wskazanej regulacji ustawodawca poprzez zastosowanie liczby pojedynczej przewidział możliwość wydzielenia tylko jednej działki budowlanej, a nie kilku działek. Natomiast z przedłożonego projektu podziału nieruchomości wynika, że wydzielone zostały dwie działki budowlane [...] i [...]. Dalej organ przedstawił rozumienie art. 95 pkt 7 u.g.n., popierając je stanowiskiem sądów administracyjnych, zaś odnosząc je do realiów tej sprawy wskazał, że podany przez T. K. w odpowiedzi na wezwanie organu cel dokonania podziału jest bezzasadny i nie uzasadnia zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. Organ zauważył, że podlegająca podziałowi działka jest już działką budowlaną przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą o powierzchni, która zapewnia konieczną obsługę dla posadowionych na niej budynków mieszkalnych, a dotychczasowy sposób zagospodarowania nie uniemożliwia korzystania z przedmiotowego budynku oraz realizacji uprawnień budowlanych związanych z modernizacją zarówno jednego, jak i drugiego budynku mieszkalnego.
5 Po rozpatrzeniu odwołania T. K. wniesionego od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy na podstawie art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity : Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), dalej też jako "u.g.n." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej także jako "k.p.a."
6 W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że postępowanie toczy się na skutek złożonego przez T. K. z wniosku w dniu 27.10.2021 r. o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości - tj. działki nr [...] położonej w O. przy ul. [...] w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z załączonym do wniosku projektem podziału ww. nieruchomości, wnioskodawca zamierza z działki nr [...] wydzielić zabudowaną budynkiem mieszkalnym działkę budowlaną nr [...] o powierzchni 0,2402 ha, działkę nr [...] o powierzchni 0,2195 ha i zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni 0,0618 ha.
7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując ponownego rozpatrzenia wniosku i jednoczesnej kontroli kwestionowanego obecnie rozstrzygnięcia organu I instancji stwierdziło, że zarzuty odwołania pozostają niezasadne.
8 Warunki dopuszczalności podziałów nieruchomości regulują przepisy art. 93 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 93 ustawy wprowadza zasadę, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (a w razie jego braku z zapisami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i przepisami odrębnymi - tak art. 94 ust. 1 ustawy). Z treści przepisu art. 93 ust. 4 wynika, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 ustawy, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy.
9 Przytoczono treść art. 95 u.g.n. podkreślając, że w przepisie tym wprowadzone zostały wyjątki umożliwiające wydzielenie działek niezależnie od ustaleń planu miejscowego (wyjątki wynikające z innych priorytetów niż zgodność z planem miejscowym i możliwość zagospodarowania w zgodzie z planem nowych nieruchomości powstałych w wyniku podziału nieruchomości). W odniesieniu do tych wyjątkowych regulacji zrezygnowano z obowiązku przeprowadzania m.in. postępowania opiniodawczego z art. 94 ust. 3 ustawy.
10 Skoro zatem przewidziane w art. 95 pkt 1-8 u.g.n. podziały, stanowią wyjątki od zasady wyrażonej w art. 93 ust. 1 u.g.n. i dopuszczają dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego, (a w razie jego braku do ustaleń decyzji wz, czy przepisów odrębnych) to przepisów ich regulujących nie należy interpretować rozszerzające Podział dokonywany na cele określone w art. 95 u.g.n. może służyć wyłącznie tym celom i musi spełniać wszystkie przesłanki określone w tym przepisie.
11 Podstawy podziału nieruchomości wymienione w art. 95 pkt 1-8 u.g.n. są w stosunku do siebie niezależne, a ustalenie i zbadanie zasadności każdej z nich wymaga przeprowadzenia przez organ postępowania nakierowanego na ustalenie wystąpienia przesłanek właściwych dla danego celu podziału (por. też wyrok WSA w Warszawie z 23.05.2006 r., I SA/Wa 1739/05, LEX nr 227695).
12 Zgodnie z brzmieniem art. 95 pkt 7 u.g.n, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.
13 Cytowany przepis posługuje się pojęciem "działki budowlanej", dlatego też konieczne jest przywołanie także jej ustawowej definicji. W świetle art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami działką budowlaną jest zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.
14 Na podstawie powyższego przepisu może zatem dojść do podziału nieruchomości, jeśli jego celem jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Oznacza to. że w przypadku, gdy dotychczasowa, zabudowana już nieruchomość ma być przedmiotem podziału, podział taki jest możliwy, jeśli zmierza do wydzielenia tej części dzielonej nieruchomości, która - tworząc działkę budowlaną, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami - zapewni zgodne z celem i przeznaczeniem korzystanie z posadowionych na niej budynków i znajdujących się na niej urządzeń.
15 Słusznie przy tym zauważył organ I instancji, że w świetle ww. definicji działki budowalnej, wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego dotyczy zabudowanych działek budowlanych tj. takich, które po wydzieleniu umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z posadowionego budynku na wydzielanej działce. Przy czym ustawodawca dopuszcza możliwość wydzielenie tego typu działek wyłącznie w sytuacji wydzielania działek, na których znajduje się istniejący budynek mieszkalny.
16 W przedmiotowej sprawie organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu podziału twierdząc, że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. wyklucza możliwość wydzielenia więcej niż jednej działki budowlanej, a taka sytuacja wynika z projektu podziału dz. nr [...]. Zdaniem tut. Kolegium stanowisko organu, oparte na literalnej wykładni ww. przepisu, nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Rację bowiem ma Odwołująca, że w orzecznictwie ugruntowany jest odmienny podgląd w omawianej kwestii. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, użycie liczby pojedynczej w ww. przepisie powinno być odczytywane jako dopuszczalność wydzielenia przynajmniej jednej działki gruntu dla osiągnięcia celu określonego w tym przepisie i drugiej dziatki gruntu, jako reszty areału dzielonej nieruchomości, która nie musi, ale może spełniać kryteria działki budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 03.09.2021 r., sygn. akt I OSK 2632/20 podzielił wcześniejsze stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 09.12.2016 r., sygn. akt I OSK 451/13 (CBOSA) stwierdzając, że art. 95 pkt 7 u.g.n. obejmuje również sytuację, w której ma dojść do wydzielenia więcej niż jednej działki budowlanej, gdyż inne rozumienie tego przepisu byłoby nielogiczne i skutkowało koniecznością wydawania wielu odrębnych decyzji podziałowych w przypadku żądania obejmującego wydzielenie kilku działek z jednej nieruchomości. Odczytanie go jako przepisu zezwalającego na zastosowanie owego wyjątku tylko jednokrotnie w odniesieniu do jednej nieruchomości, nie ma uzasadnienia prawnego i byłoby sprzeczne z celem przepisu. Użyta forma wyrażenia "wydzielenie działki" jest tylko sformułowaniem językowym, którego niepodobna odczytywać literalnie. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 10.05.2016 r., sygn. akt II SA/Bk 234/16, (CBOSA) uznał, że wykładnia art. 95 pkt 7 u.g.n. nie może prowadzić do wniosku, że w wyniku podziału może powstać tylko jedna działka budowlana, a jeśli powstaną dwie to wyklucza to możliwość zastosowania tej regulacji. Takie rozumienie tego przepisu niweczy bowiem cel i sens tej regulacji (zob. również J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki i M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Wydanie 7, Wyd. CH. Beck Warszawa 2021, str. 446 i nast.). Powstanie przy tym tej ostatniej działki nie jest oczywiście celem podziału, określonego w art. 95 ust. 7 u.g.n., ale jest to po prostu jego konsekwencją (zob. wyrok NSA z 16.10.2013 r., sygn. akt I OSK 1027/12, CBOSA).
17 Wydzielenie działki budowlanej, na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n., jest możliwe, gdy dla korzystania z posadowionego na konkretnej działce budynku nie jest konieczne korzystanie z całego areału (całej powierzchni działki). Oznacza to, wbrew twierdzeniom organu I instancji, że jest możliwe, aby w wyniku podziału z dotychczasowej działki (tu działki nr [...]) zostały wydzielone trzy działki, z których dwie będą działkami budowlanymi i będą niezbędne do korzystania z posadowionych na nich budynków. Podkreślić też trzeba, że również w doktrynie wskazuje się, że nie można wykluczyć zastosowania ww. przepisu w sytuacji, w której istnieją już dwa budynki mieszkalne, jako odrębne obiekty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, dla których istnieje potrzeba wydzielenia działek gruntu do korzystania z tych budynków (zob. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami Komentarz, wydanie 7., C.H. Beck Warszawa 2021, str. 448). Taka zaś sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie.
18 Pomimo jednak błędnego rozumienia art. 95 pkt 7 u.g.n. przez organ I instancji, zasadna była odmowa zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości z powodu braku wykazania przez Wnioskodawczynię, że celem podziału jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.
19 Jak słusznie wskazał organ I instancji, w świetle ww. definicji działki budowalnej, wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego dotyczy zabudowanych działek budowlanych tj. takich, które po wydzieleniu umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z posadowionego budynku na wydzielanej działce. Niezbędność taka, w ocenie tut. Kolegium, zachodzi wówczas, gdy do korzystania z budynku mieszkalnego wydzielenie działki budowlanej jest konieczne.
20 W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że "niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to coś więcej niż opłacalność, czy wygoda. Wydzielenie takiej działki musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a nie jedynie korzystne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Lu 639/19). Zastosowanie trybu z art. 95 pkt 7 u.g.n. może mieć miejsce, o ile istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt II SA/Po 615/19).
21 W przedmiotowej sprawie trafnie organ I instancji stwierdził, że przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu nie uniemożliwia Stronie korzystania z zabudowanej przez nią działki. Wnioskowana do podziału działka jest działką budowlaną, zabudowaną dwoma budynkami mieszkalnymi wolnostojącymi o powierzchni, która zapewnia konieczną obsługę dla posadowionych na niej budynków. Wielkość, dotychczasowy sposób zagospodarowania i położenie nieruchomości, którą planuje podzielić Odwołująca umożliwiają korzystanie ze zrealizowanych na niej budynków mieszkalnych. W szczególności każdy z wybudowanych budynków posiada dostęp do drogi i jest wyposażony w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z tych budynków, co wynika z mapy z projektem podziału działki. Podkreślenia wymaga też, że powyższych ustaleń faktycznych nie zakwestionowała Odwołująca, wskazując zresztą w odwołaniu, że samo podzielenie działki nie spowoduje zmiany komfortu korzystania z budynku mieszkalnego. Nadto, Odwołująca zrealizowała już na działce nr [...] swoje uprawnienia budowlane, wznosząc na niej budynki mieszkalne. Tym samym zdaniem Kolegium niesporne w sprawie jest, że projektowane do wydzielenia działki budowlane nie są niezbędne do korzystania z posadowionych na nich budynków mieszkalnych.
22 W odwołaniu strona wyraźnie wskazała, że utworzenie odrębnej nieruchomości składającej się z dz. nr [...] i [...] ma służyć przeniesieniu prawa do części dzielonej nieruchomości na następców prawnych odwołującej, którzy przeprowadzą modernizację istniejącej zabudowy wiążącą się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Okoliczności te, niewątpliwe istotne z punktu widzenia interesów Odwołującej, nie mogą jednak stanowić argumentów przemawiąjących za dokonaniem podziału nieruchomości. Nie dotyczą one bowiem przesłanki dokonania takiego podziału, jaką jest niezbędność podziału do korzystania z budynku mieszkalnego.
23 Zaakceptowanie przeciwnej interpretacji normy art. 95 pkt 7 u.g.n. prowadziłaby do sytuacji, w której w każdym przypadku realizacji przez właściciela na nieruchomości niepodlegającej podziałowi kilku budynków mieszkalnych, podział takiej nieruchomości byłby z założenia zasadny. W ocenie Kolegium, interpretacja taka nie byłaby zgodna z intencją ustawodawcy i prowadziłaby do istotnego rozszerzenia zakresu stosowania normy art. 95 pkt 7 u.g.n. oraz istotnego zwiększenia ilości podziałów nieruchomości naruszających postanowienia planistyczne. Jak zaś stwierdziła sama Odwołująca, projekt podziału objęty niniejszym postępowaniem jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego dla tego terenu. Tymczasem dopuszczalność zastosowania wyjątkowego trybu podziałowego z art. 95 pkt 7 u.g.n. wymaga zawężającej jego interpretacji, uwzględniającej cel tej regulacji służący wydzieleniu działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Taki zaś cel nie został zrealizowany w przedmiotowej sprawie. Dodać należy, że ustaleń tych nie może zmienić ustalenie funkcji przedmiotowej nieruchomości w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminę-, które po pierwsze jako akt kierownictwa wewnętrznego nie ma mocy wiążącej w tej sprawie, a po drugie nie ma znaczenia w sprawie podziału dokonywanego w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. Podobnie należę- ocenić twierdzenie Strony, że wydzielenie dz. nr [...] nie jest sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem.
24 Reasumując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zasadnie odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości, w oparciu o wskazywaną przez wnioskodawcę regulację art. 95 pkt 7 u.g.n. Decyzja pierwszoinstancyjna co do rozstrzygnięcia pozostaje prawidłowa i choć potwierdził się zarzut błędnej wykładni art. 95 pkt 7 u.g.n. poprzez przyjęcie niemożliwości wydzielenia kilku działek budowlanych na skutek podziału, to istotnie nie został wykazany cel podziału umożliwiający zastosowanie art. 95 pkt 7 u.g.n.
25 Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. K.. W skardze podniosła, że jest właścicielką nieruchomości składającej się z działki nr [...] położonej w O. przy ul. [...] objętej KW nr: [...] Powyższa działka jest zabudowana m.in. budynkiem mieszkalnym nr [...]. Skarżąca pragnie przenieść prawo własności budynku mieszkalnego nr [...] na syna, co związane jest z koniecznością wydzielenia działki niezbędnej do korzystania z tegoż budynku mieszkalnego. Z przyczyn, które w części uchyliło SKO w K., Burmistrz Miasta i Gminy O. odmówił zatwierdzenia projektu podziału, decyzję tę podtrzymało SKO w K. uzasadniając to brakiem uzasadnienia celu podziału.
26 Trudno się zgodzić z przyjętą przez SKO interpretacją. W każdym wniosku jako cel wnioskowanego podziału skarżąca wskazywała: "Celem projektowanego podziału jest wydzielenie zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki budowlanej oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,2402 ha niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego (...) Projektowana do wydzielenia działka nr [...] jest zabudowaną działką gruntu, posiada wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego".
27 W żaden sposób obydwa organy nie zakwestionowały faktu, że wydzielana działka nr [...] jest działką budowlaną w rozumieniu przepisów, a więc należy uznać, że wydzielana działka nr [...] jest działką budowlaną niezbędną do korzystania z budynku mieszkalnego, a więc spełnia kryteria określone w ustawie.
28 Podnoszony przez obydwa organy argument, że przedmiotowy podział doprowadzi do nadmiernego rozdrobnienia nie można uznać za słuszny, skoro wydzielana działka ma powierzchnię większą niż określona minimalna powierzchnia w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego.
29 Prawo do wykonywania prawa własności, a więc prawo do korzystania z budynku mieszkalnego, nieodłącznie wiąże się z prawem do przekazania tego prawa na rzecz innej osoby, a to z kolei wiąże się z koniecznością do wyodrębnienia gruntu niezbędnego do korzystania z budynku mieszkalnego. SKO w K. nie uwzględniło tego faktu ograniczenia prawa własności, które wynika wprost z art. 21Konstytucji.
30 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
31 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
32 Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
33 Ponieważ strony nie wykonały powyższego wezwania, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
34 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
35 Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona.
36 Sprawa niniejsza dotyczy odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Z przedłożonego w październiku 2021 r. wniosku o zatwierdzenie projektu podziału (wraz z załącznikami, w tym projektem podziału) wynika, że jedna duża działka ma zostać podzielona trzy mniejsze; każda z projektowanych do wydzielenia działek ma zapewnioną obsługę komunikacyjną – bezpośredni dostęp do dróg publicznych; z akt sprawy wynika też powód podziału tj. chęć wydzielenia działki zabudowanej domem mieszkalnym, przekazania działki wraz z domem następcy (synowi), celem umożliwienia mu zainwestowania w gruntowny remont domu.
37 Poza sporem w sprawie pozostaje, że skarżąca chce uzyskać skutek jakim jest podział nieruchomości, zaś podstawa prawna na której podział nastąpi, a skutek zostanie osiągnięty, stanowią zapewne dla skarżącej kwestie drugorzędne.
38 Prawdą jest, że skarżąca wskazała we wniosku jako podstawę podziału art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm. – dalej u.g.n.), czyli przepis, który przewiduje kilka wyjątków od zasady, jaką jest dokonywanie podziałów nieruchomości zgodnie z ustaleniami planu miejscowego.
39 Organy rozpatrując wniosek o zatwierdzenie podziału bardzo szczegółowo opisały i zinterpretowały zasady na jakich owe wyjątki z art. 95 u.g.n. (a konkretnie art. 95 pkt.7) mogą zostać zastosowane, jednak w żaden sposób nie odniosły się do kwestii podstawowej: dlaczego nieruchomość skarżącej nie może zostać podzielona na zasadach ogólnych – czyli na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Co więcej, w żadnym miejscu uzasadnienia swoich decyzji organy nie wspomniały nawet o tym, czy w tym terenie plan miejscowy obowiązuje, a jeśli tak, to jaki, nie zostały podane dane uchwały rady gminy w sprawie uchwalenia takiego planu, nie wskazano konkretnej treści zapisów, które nie pozwalają na podział na zasadach ogólnych. Zdaniem Sądu, aby organ mógł w sposób miarodajny rozpoznać wniosek o podział na podstawie wyjątku, najpierw jest obowiązany rozważyć czy jego rozpoznanie jest możliwe na zasadzie reguły.
40 Tego, że w tym terenie jakiś plan miejscowy jednak obowiązuje, można się jedynie domyślać z odwołania skarżącej oraz ze skargi.
41 W szczególności w odwołaniu skarżąca wskazuje, że przed podjęciem działań zmierzających do podziału, ustaliła w gminie, że jedyną możliwością jest podział na podstawie art. 95 pkt. u.g.n.; wówczas też wskazano jej w UMiG O., że powinna uzyskać zapewnienie zarządcy drogi o możliwości wykonania zjazdu.
42 Skarżąca przedłożyła do wniosku pismo Zarządu Drogowego w O. z dnia 17 grudnia 2020 r. (k. 4 akt adm.). Pozyskania takiej opinii nie przewiduje art. 97 ust. 1a u.g.n., zatem wnosić należy, że powyższe twierdzenia skarżącej są prawdziwe – sama tylko lektura ustawy nie naprowadziłaby jej wszak do wniosku, żeby o dokument taki się starać. Cała bowiem nieruchomość przeznaczona do podziału położona jest u zbiegu dwóch dróg publicznych, co bez trudu widoczne jest na mapie i bez szczególnych wiadomości specjalnych i wnikliwej analizy pozwala stwierdzić, że projektowane do wydzielenia nieruchomości będą miały zapewniony bezpośredni dostęp do dróg publicznych. W skardze natomiast T. K. twierdzi, że "wydzielana działka ma powierzchnię większą niż określona minimalna powierzchnia w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego". Do argumentu tego, w odpowiedzi na skargę, SKO w K. nie odniosło się żaden sposób.
43 Tym samym zarówno akta sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I Instancji, nie pozwalają na weryfikację dopuszczalności podziału nieruchomości skarżącej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
44 W tej sytuacji, dokonując oceny prowadzonego postępowania na podstawie przekazanych akt sprawy, należało dojść do przekonania, że organy naruszyły przepisy postępowania tj. przede wszystkim art. 7 Kpa (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), a także art. 8 § 1 Kpa (Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.) - w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
45 Ponownie prowadząc postępowanie, organ I Instancji będzie obowiązany rozważyć możliwość podziału nieruchomości skarżącej T. K. na dowolnej podstawie prawnej, jak również wyjaśnić skarżącej czy i jaki podział jej nieruchomości w ogóle jest możliwy.
46 Wobec powyższego zaskrzona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu i Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 200 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Ustawa o gospodarce nieruchomościami, art. 95