Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2006 r., II SA/Kr 3165/02
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2006 r., II SA/Kr 3165/02
Sentencja
1 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz AWSA Janusz Kasprzycki ( spr.) Protokolant: Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi R.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej kwotę 50 zł. ( pięćdziesiąt złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...]., znak:[...], na podstawie art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r., Nr 99, poz. 1079 z późn. zm.) Burmistrz Miasta B. naliczył R.H. karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa gatunku klon o obwodzie [...] cm przy ul. [...] w B. w granicy działek jej współwłasności i działki P.P. , oznaczonych nr [...] i [...].
3 Decyzja ta została utrzymana w mocy w trybie odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]., znak: [...], która następnie została zaskarżona przez R.H. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.
4 Decyzją z dnia [...]., znak: [...], na podstawie art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej
5 w skrócie k.p.a.) w zw. z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r., Nr 74, poz. 368 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o NSA) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , uwzględniając
6 w całości skargę do sądu administracyjnego R.H. na decyzję z dnia [...]., znak: [...], uchyliło własną decyzję z dnia [...]., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...]., znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
7 W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wskazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
8 Z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz. U. z 1998 r., Nr 161, poz. 1038 ze zm.) wynika, że wysokość opłaty uzależniona jest nie tylko od odmiany klonu wolno, czy szybko rosnącego ale również od gatunku klonu: jednolistnego, czy też innych. Ponieważ przeprowadzone postępowanie nie wykazało do jakiego gatunku zaliczy należy wycięty klon, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Należało więc uchylić decyzję z [...] jak i poprzedzającą ją decyzję
9 I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
10 Postanowieniem z [...] 2002 r., sygn. akt: II S.A./Kr 2317/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie umorzył postępowanie sądowe ze skargi R.H. na decyzję z dnia [...], znak:[...]. Skarżąca cofnęła bowiem skargę po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzji z [...]., znak:[...] na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA uwzględniającej jej skargę w całości.
11 R.H. zaskarżyła następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego
12 w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wzmiankowaną wyżej decyzję
13 z dnia [...]., znak:[...] podjętą przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA.
14 Zarzuciła jej bowiem naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA poprzez to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie wskazało jakie czynności ma podjąć organ w ponownym rozpoznaniu sprawy.
15 W odpowiedzi na tą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
16 w T. wniosło o jej oddalenie. Podniosło, że zarzuty skargi są nieuzasadnione.
17 W decyzji wskazano bowiem, że należy ustalić okoliczności istotne dla sprawy poprzez przesłuchanie świadków. Wniosło o jej oddalenie.
18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
19 Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo
20 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).
21 W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie
22 z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.
23 Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej wywiedzionych.
24 Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 38 ust. 2 ustawy
25 o NSA.
26 Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy.
27 Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest zatem zakres, w jakim organ administracji po otrzymaniu skargi do NSA może, działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, skorzystać z uprawnień autokontrolnych.
28 W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
29 i jednocześnie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
30 Takiego rozstrzygnięcia nie sposób uznać za zgodnego z prawem.
31 Łączne korzystanie z trybów art. 138 § 2 k.p.a. i art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, jak to uczyniło SKO w T. jest niemożliwe.
32 Korzystanie z trybu art. 138 § 2 k.p.a. możliwe jest jedynie w trybie odwoławczym i zamyka się z chwilą złożenia skargi do sądu administracyjnego. Wówczas to otwiera się natomiast możliwość autokontroli, w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy o NSA.
33 Przesłanką zastosowania art. 38 ust. 2 ustawy o NSA jest zadośćuczynienie żądaniom skargi w całości. Nie oznacza to jednak, że organ w ramach autokontroli uprawniony jest do uchylenia decyzji obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nigdy nie może bowiem powstać w wyniku takiej decyzji skutek w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjnoprawną.
34 Z momentem złożenia skargi do sądu administracyjnego, to on jest "gospodarzem sprawy", a możliwość działania na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy
35 o NSA jest wyjątkiem, który nie może być wykładany rozszerzająco (por. m. in. wyroki NSA: z 03.01.2002 r., V S.A. 3949/00, Lex nr 109306, z 01.03.2002, V S.A. 7/01, Lex nr 10316).
36 Na podstawie więc art. 38 ust. 2 ustawy o NSA organ administracji mógł:
37 - uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy,
38 - uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy,
39 - uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie I instancji,
40 - uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie odwoławcze (por. T. Woś w: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999 r., s.160).
41 Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana
42 z naruszeniem art. 38 ust. 2 ustawy o NSA i należało ją uchylić.
43 Dokonując wykładni celowościowej przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o NSA,
44 i stwierdzając, że założeniem skorzystania z mechanizmu autokontroli, jaki przewiduje art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, jest to, że zadośćuczynienie skardze przez organ administracji niweczy spór pomiędzy nim a skarżącym, przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, przyjąć należy, że decyzja podjęta w tym trybie przez organ administracji publicznej zastępuje zaskarżoną do sądu decyzję, w wyniku czego wydana została właśnie oceniana decyzja autokontrolna. Sąd dokonując takiej wykładni tego przepisu miał na względzie prawa strony, w tym w szczególności jej prawa do sądu w specyficznej sytuacji prawnej niniejszej sprawy. Każda inna interpretacja bowiem prowadziłaby do pozbawienia strony tych praw, czego zaakceptować nie można.
45 Wobec powyższego, skoro dokonana wykładnia przepisów prowadzi do stwierdzenia, że decyzja z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA zastępuje decyzję z dnia [...], znak:[...], a Sąd uchylił w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję podjętą w trybie autokontroli jako niezgodną z prawem, przeto rzeczą organu odwoławczego będzie rozpatrzenie odwołania od decyzji I instancji dokonując powtórnego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy z uwzględnieniem podnoszonych w tym środku zaskarżenia zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego wobec decyzji pierwszoinstancyjnej oraz istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności.
46 W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak
47 w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.,
48 z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
49 O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).