Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024 r., III SA/Kr 1816/23
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024 r., III SA/Kr 1816/23
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 października 2023 r., nr IG-II.7221.151.2023.TT w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi A. K. (dalej: skarżący) jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 26.10.2023 r. (IG-II.7221.151.2023.TT) utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Krakowskiego z 7.08.2023 r. (GKiK-I.6620.6.756.2019), którym odmówiono wszczęcia postępowania.
3 Stan faktyczny i prawny tej sprawy był następujący:
4 1. Starosta Krakowski decyzją z 8.07.2020 r. (znak: GKiK.1.6620.2756.2019.Ju) – po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 21.11.2019 r. – orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I., poprzez ich wykreślenie z operatu ewidencji gruntów i budynków i wpisanie w ich miejsce działki nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 16.11.2020 r. (znak: IG-II.7221.101.2020.TT). Ta z kolei decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5.08.2021 r. (sygn. akt: III SA/Kr 59/21). Sąd wskazał, że decyzja Starosty Krakowskiego z 8.07.2020 r. nie została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy, a to nakazywało uchylić kontrolowane rozstrzygnięcie.
5 Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie, 20.01.2022 r., wydał postanowienie (znak: IG-II.7221.101.2020.TT) o niedopuszczalności odwołania. Następnie, decyzja organu l instancji została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy, który wniósł od niej odwołanie. Po jego rozpatrzeniu, organ odwoławczy decyzją z 15.06.2022 r. (znak: IG-II.7221.60.2022.TT) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego z 8.07.2020 r. Decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15.06.2022 r. została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który nieprawomocnym wyrokiem z 12.04.2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1206/22) skargę oddalił.
6 2. Pismami z 5.05.2023 r. i z 29.06.2023 r. (znak: NG-Sk.055.43.2023) Główny Geodeta Kraju przekazał Staroście Krakowskiemu do rozpatrzenia według właściwości dwa pisma skarżącego, odpowiednio z 21.04.2023 r. i 19.06.2023 r. W obu tych pismach wnioskodawca żądał aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu z niego działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I. i wpisanie w ich miejsce działki [...] oraz ujawnienie siebie, jako jej właściciela. Jako podstawę żądanych zmian wnioskodawca wskazał:
7 - postanowienie Sądu Powiatowego Wydział Cywilny w Miechowie z 17.11.1964 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K.;
8 - Obwieszczenie Publiczne Dodatek do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 77 z dnia 26.09.1934 r., rok XVIII;
9 - wykaz zmian gruntowych z 3.03.2008 r., nr ks. rob. 6/2008 sporządzony przez geodetę uprawnionego E. Ś. wraz z wykazem synchronizacyjnym;
10 Uzasadniając to żądanie skarżący wskazał na fakt bezwzględnej nieważności Aktu Własności Ziemi nr [...] z 30.12.1978 r., wydanego przez Naczelnika Gminy I. w stosunku do działki nr [...] położonej w miejscowości B. na rzecz S. Z., gdyż nie nastąpił podział działki [...] (brak operatu podziałowego).
11 3. Starosta Krakowski, po analizie opisanego wyżej wniosku skarżącego, wydał 7.08.2023 r. postanowienie (znak: GKiK-l.6620.6.756.2019.Ju) o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...], nr [...], nr [...] obręb B., jednostka ewidencyjna I. poprzez ich wykreślenie z operatu ewidencji gruntów i budynków, wpisanie w ich miejsce działki nr [...] i ujawnienie skarżącego jako właściciela tej działki. Wskazał m.in., iż sprawa ta jest pod względem treści wniesionego żądania oraz jego przedmiotu tożsama z postępowaniem już uprzednio prowadzonym i zakończonym przez organ. W tym zakresie wskazał na wniosek skarżącego z 21.11.2019 r. i decyzję wydaną w dniu 8.07.2020 r. odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych dla działek nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B., poprzez ich wykreślenie i wpisanie działki nr [...]. Zdaniem organu l instancji należało odmówić wszczęcia postępowania z tej przyczyny, że uprzednio rozstrzygnięta już została decyzją administracyjną ta sama sprawa. Obie sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, podmiotowym i nie nastąpiła zmiana stanu prawnego
12 4. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie skarżący podał, że dysponuje dokumentami uzasadniające wprowadzenie oczekiwanych zmian, tj.: postanowienie Sądu Powiatowego Wydział Cywilny w Miechowie z 17.11.1964 r., sygn. akt [...], Obwieszczenie Publiczne Dodatek do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 77 z dnia 26.09.1934 r., rok XVIII oraz wykaz zmian gruntowych z 3.03.2008 r. Wskazał, że organ I instancji pominął fakt bezwzględnej nieważności AWZ z 30.12.1978 r. z uwagi na brak podziału działki nr [...]. Skoro działka ta nie została podzielona, to wprowadzenie do ewidencji działek nr [...] i [...] nie jest prawidłowe. Konsekwencją powyższej wadliwości winno być także ujawnienie w ewidencji skarżącego jako właściciela działki [...] albowiem jest on następcą prawnym wcześniejszych właścicieli tej działki.
13 5. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z 26.10.2023 r. (znak IG-II.7221.151.2023.TT) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przywołał art. 61a par. 1 k.p.a. oraz podał, że przepis ten nakazuje odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy w danej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie. Warunkiem niezbędnym do wydania w takiej sytuacji postanowienia na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną lub będącą w toku oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. W celu zbadania prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia, niezbędne jest zatem wskazanie okoliczności przesądzających o tożsamości spraw-administracyjnych. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy w obu sprawach występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu oraz stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, a sprawa wcześniejsza jest jeszcze w toku bądź została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. W niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, wystąpiły wszystkie te okoliczności.
14 Organ odwoławczy podał, że w dacie wpływu do organu l instancji pism skarżącego z 5.05. i z 29.06.2023 r. w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15.06.2022 r. (znak: IG-II.7221.60.2022.TT) orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Krakowskiego z 8.07.2020 r. (znak: GKiK.I.6620.2756.2019.Ju), której przedmiot jest tożsamy z przedmiotem ocenianej aktualnie sprawy. We wskazanym postępowaniu Starosta Krakowski rozpatrywał bowiem żądanie skarżącego z 21.11.2019 r. dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych polegającej na ujawnieniu w miejsce działek nr [...], nr [...] i [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I. działki nr [...] i ujawnieniu skarżącego jako jej właściciela (żądanie zostało doprecyzowane w dalszej korespondencji). Wnioskodawca uzasadniał zgłoszone wówczas żądanie przedstawiając dokładnie te same dokumenty, które wskazał w niniejszej sprawie (tj. postanowienie spadkowe z 17.11.1964, obwieszczenie publiczne z 26.09.1934 r., wykaz zmian gruntowych z 3.03.2008 r.). Podnosił także, iż nigdy nie doszło do prawnie wiążącego podziału działki nr [...], zaś przysługujące mu prawo własności tej działki wynika z odziedziczenia go po swoich poprzednikach prawnych. Organ odwoławczy wskazał, że ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w miejsce działek, które powstały na skutek jej podziału, wiązałoby się automatycznie z koniecznością ujawnienia wnioskodawcy jako ich właściciela. Odmowa jej ujawnienia jest z kolei równoznaczna z odmową ujawnienia prawa własności wnioskodawcy. Żądanie skarżącego, które zostało już rozpatrzone obejmowało więc w swoim zakresie żądanie sformułowane w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że WSA w Krakowie wyrokiem z 15.06.2022 r. (sygn. akt III SA/Kr 1206/22) oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego, a wyrok ten nie jest prawomocny.
15 W ocenie organu II instancji, w rozpatrywanej aktualnie sprawie miała miejsce zatem okoliczność będąca jedną z przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania, tj. tożsamość przedmiotowa tej sprawy ze sprawą już uprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Przedłożona przez wnioskodawcę przy zażaleniu mapa glebowo-rolnicza pozostaje bez wpływu na fakt tożsamości spraw, gdyż nie kreuje w ich zakresie nowego stanu faktycznego bądź prawnego.
16 Organ odwoławczy stwierdził, że niedopuszczalne jest wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków we wskazanym przez wnioskodawcę przedmiocie. Wydanie w rozpatrywanej sprawie nowej decyzji administracyjnej powodowałoby, iż byłaby ona obarczona wskazaną w art. 156 §1 pkt 3 K.p.a., wadą uzasadniająca stwierdzenie jej nieważności. Dotyczyłaby bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją administracyjną.
17 6. W skardze skarżący zawarł zarzuty tożsame do przedstawionych w zażaleniu (por. punkt 4 uzasadnienia).
18 7. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia.
19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
20 Podstawą prawną rozstrzygnięć organów administracji publicznej zapadłych w kontrolowanej sprawie był art. 61a par. 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do takich "innych uzasadnionych przyczyn" należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło uprzednio rozstrzygnięcie. Należy zauważyć, że tożsamość sprawy będzie istniała, gdy w sprawie występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i opiera się ona na tym samym stanie prawnym, w niezmienionym stanie faktycznym sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Taki stan rzeczy jest przeszkodą do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w nowej sprawie (por. wyrok NSA z 28 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 2503/18, wyrok z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1832/16).
21 Oceniając kontrolowaną sprawę Sąd podzielił zapatrywanie orzekających organów administracji, które przyjęły, że wszystkie trzy przesłanki uznania tożsamości sprawy administracyjnej, zostały w analizowanym przypadku spełnione.
22 Jak wynika bowiem z inicjującego kontrolowaną sprawę wniosku skarżącego zawartego w pismach skierowanych pierwotnie do Głównego Geodety Kraju (a przekazanych następnie do organu I instancji) - domagał się on aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu z tego rejestru działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] obręb B. jednostka ewidencyjna I. i wpisanie w ich miejsce działki [...] oraz ujawnienia siebie jako właściciela tej nieruchomości. Zwrócić należy uwagę, iż uprzednio skierowany do organu nadzoru geodezyjnego wniosek skarżącego (tj. pismo z 21.11.2019 r.) dotyczył również wprowadzenia zmian (aktualizacji) danych w ewidencji gruntów i budynków obejmujących właśnie działki nr [...], [...] i [...] obręb B. We wcześniejszym wniosku skarżący także oczekiwał wykreślenia wyżej wskazanych działek z operatu ewidencyjnego żądając zarazem ujawnienia w miejsce tych nieruchomości - działki nr [...]. Także analiza sformułowanej przez skarżącego motywacji obu wniosków (nieważność AWZ z 30.12.1978 r.), jak też dowodów przedłożonych na jej poparcie (postanowienie Sądu Rejonowego z 1964 r., obwieszczenie z 1934 r. oraz wykaz zmian gruntowych) – naprowadzała na tożsamy przedmiot i charakter obu sprawy. Nie ulegało przy tym wątpliwości to, że Starosta Krakowski rozpatrując wcześniejszy wniosek skarżącego dotyczący opisanego wyżej żądania aktualizacji danych ewidencyjnych - wydał decyzję z 8.07.2020 r. (znak GKiK.I.6620.756), którą orzekł o odmowie wprowadzenia oczekiwanej przez wnioskodawcę zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków - odnośnie do działek nr [...], [...] i [...] obręb B., poprzez ich wykreślenie z operatu i wpisania w ich miejsce działki nr [...]. W stosunku do tej decyzji, jak wynika z części historycznej uzasadnienia (por. punkt 1) – uruchomiony został instancyjny tryb jej weryfikacji, w ramach którego została ona utrzymana w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15.06.2022 r. (znak IG-II.7221.60.2022.TT). Skarga wywiedziona na to rozstrzygnięcie została oddalona nieprawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 12.04.2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1206/22). Analiza przedstawionej wyżej ostatecznej decyzji z 15.06.2022 r. wskazuje jednoznacznie na występowanie tożsamości przedmiotowej tej rozstrzygniętej sprawy ze sprawą zainicjowaną wnioskiem skarżącego z 19.06.2023 r. Nie ulegała też wątpliwości tożsamość podmiotowa obu spraw, skoro podmiotem je inicjującym oraz adresatem opisanej wyżej decyzji ostatecznej był skarżący. Stan faktyczny i prawny obu spraw także nie uległ zmianie. W tych uwarunkowaniach brak było więc podstaw do zakwestionowania prawidłowości kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Skoro bowiem w sprawie obejmującej żądanie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych dotyczących działek [...], [...] i [...] – poprzez wykreślenie ich z operatu ewidencji gruntów i budynków i wpisanie w ich miejsce działki nr [...] - zapadła już ostateczna decyzja, to ponowne żądanie skarżącego o tym samym przedmiocie, skutkować musiało właśnie odmową wszczęcia postępowania, o czym zasadnie orzekły organy administracji, stosując art. 61a par. 1 k.p.a. Spełnione zostały bowiem wszystkie przesłanki tożsamości sprawy obecnej i uprzednio rozstrzygniętej, w rozumieniu zaprezentowanym na wstępie uzasadnienia.
23 Zarzuty skargi nie prezentowały przy tym żadnej argumentacji skierowanej przeciwko kluczowej dla sprawy kwestii tożsamości sprawy już zakończonej względem zainicjowanej obecnie ocenianym wnioskiem skarżącego. Zawarte w skardze stanowisko o braku przeprowadzenia podziału działki nr [...] (tudzież wadliwości czynności zmierzających do dokonania tego podziału) i mająca występować z tego powodu nieważności AWZ – nie pozostawało w żadnym związku z motywami organu administracji przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia.
24 Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania i oceny, sąd skargę oddalił. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935).