Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2014 r., III SA/Kr 1590/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2014 r., III SA/Kr 1590/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 października 2013r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala

Uzasadnienie

2 Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie:

3 - art. 13 § 1 pkt 2 lit. c, art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. 2012.749 );

4 - art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U.2004.622 ) -

5 postanowieniem z dnia 17 października 2013r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej jako organu pierwszej instancji - znak [...] z dnia [...] 2013 r. odmawiające wszczęcie postępowania z wniosku skarżącej A Sp. z o.o. w W w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...].

6 Przedmiotowe postanowienia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy :

7 w dniu [...] 2011 r. za zgłoszeniem celnym nr [...] zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci artykułów tekstylnych.

8 W związku z wątpliwościami organu celnego co do zadeklarowanej wartości celnej towaru , Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] 2011 r. wydał postanowienie znak: [...], w którym wezwał skarżącą do złożenia zabezpieczenia w wysokości 87.354,00 zł. "wystarczającego na pokrycie różnicy między kwotami długu celnego i podatku od towarów i usług wynikających z danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a kwotami należnymi mogącymi wystąpić za towary objęte tym zgłoszeniem".

9 Skarżąca została pouczona, iż na ww. postanowienie przysługuje zażalenie.

10 Skarżąca , zgodnie z pouczeniem , złożyła zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania .

11 Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia, gdyż zgodnie z art.23 ust.2 Prawa celnego , w brzemieniu obowiązującym na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego tj. 35 marca 2011r. , w przypadku , o którym mowa w art. 248 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego , organ wzywa do złożenia zabezpieczenia , wydając w tej sprawie postanowienie. Ustawodawca nie wskazał , że na postanowienie wydane w trybie przytoczonego przepisu przysługuje zażalenie.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który rozpatrywał skargę na ww. postanowienie , wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r. , sygn. III SA/Kr 877/11 , skargę oddalił .

13 W dniu 13 maja 2013 r. do Izby Celnej wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej o stwierdzenie nieważności dwóch postanowień Naczelnika Urzędu Celnego tj. 1/ z dnia [...] 2011 r. nr [...], które jest przedmiotem niniejszego postępowania , oraz 2/ z dnia [...] 2011 r. nr [...], które jest przedmiotem innego postępowania prowadzonego pod nr [...].

14 Pismem z dnia 28 maja 2013r. organ wezwał pełnomocnika skarżącej do przedstawienia oryginału pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego jego odpisu wystawionego przez skarżącą, z którego wynikałoby że pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu – pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia , na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej .

15 Organ wyjaśnił , że dołączony do wniosku odpis pełnomocnictwa został włączony przez Dyrektora Izby Celnej do akt sprawy [...] dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...].

16 Pełnomocnik skarżącej przesłał do Dyrektora Izby Celnej odpis pełnomocnictwa z dnia 10 czerwca 2013r. do sprawy nr [...].

17 Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził , że w stosunku do postanowień , na które nie przysługuje zażalenie , ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych .

18 Ponadto, przedstawione do akt przedmiotowej sprawy pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 10 czerwca 2013r. i do dnia wydania ww. postanowienia pełnomocnik skarżącej nie przedstawił oryginału pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego jego odpisu , z którego wynikałoby , iż w dniu złożenia wniosku tj. w dniu 10 maja 2013r. legitymował się pełnomocnictwem uprawniającym do złożenia w imieniu skarżącej wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...] .

19 W zażaleniu na ww. postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 165a §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 § 1 Prawa celnego w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie może być wszczęte postępowanie z tego powodu , że od objętego wnioskiem postanowienia nie służy zażalenie, a tym samym brak jest przesłanki do uruchomienia trybu nadzwyczajnego jakim jest stwierdzenia nieważności postanowienia .

20 Pełnomocnik skarżącej uznał także za błędne stanowisko organu , że nie był legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w rozpatrywanej sprawie.

21 Skarżąca podniosła , że jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...], przedmiotowe postanowienie nie dotyczyło zabezpieczenia należności celnych przywozowych , co uzasadniałoby tryb określony w art. 23 § 2 ustawy – Prawo celne, a kwestionowana była wyłącznie wartość celna towarów , co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2013r. , sygn.akt III SA/Kr 908/12.

22 Zdaniem skarżącej, art. 23 § 2 Prawa celnego nie ma w niniejszej sprawie zastosowania , dlatego postanowienie to jest zaskarżalne w trybie art. 243 WKC. Konsekwencją powyższych stwierdzeń jest – w ocenie pełnomocnika skarżącej - zaskarżalność postanowienia objętego wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności.

23 Odnośnie braku właściwego umocowania do występowania w imieniu skarżącej w rozpatrywanej sprawie, pełnomocnik stwierdził , że treść pełnomocnictwa z dnia 9 maja 2013r. , załączonego do wniosku inicjującego niniejsze postępowanie , przeczy stanowisku organu. Wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa spowodowało, że nie mogło ono być wystawione przez skarżącą w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia , lecz po doręczeniu wezwania o uzupełnienie braków .

24 Gdyby nawet przyjąć , że doszło do nieprawidłowego uzupełnienia wniosku , to powinien być zastosowany rygor z art.169 § 1 Ordynacji podatkowej – tj. pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

25 Wskazując na powyższe okoliczności, pełnomocnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonym zakresie i orzeczenie zgodnie z treścią wniosku .

26 Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie odniósł się w pierwszej kolejności do kwestii pełnomocnictwa i stwierdził , że zgodnie z art.137 § 3 Ordynacji podatkowej , pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W ocenie organu, pełnomocnik chcąc występować w postepowaniu w takim charakterze , jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu poświadczającego jego uprawnienia.

27 Organ odwoławczy stwierdził , że w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności postanowień Naczelnika Urzędu Celnego obejmował, dwa postanowienia : 1/ z dnia [...] 2011r. nr [...] oraz 2/ z dnia [...] 2011r. nr [...]. Tymczasem do wniosku zostało dołączone tylko jedno pełnomocnictwo , które organ dołączył do akt sprawy dotyczącej postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...]. W związku z powyższym zasadne było wezwanie pełnomocnika do przedstawienia pełnomocnictwa (lub jego odpisu) dotyczącego postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...].

28 Przedstawienie pełnomocnictwa wystawionego w dniu 10 czerwca 2013 r. , w ocenie organu odwoławczego , umożliwia pełnomocnikowi udział w postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem Izby Celnej, natomiast do akt sprawy nie dołączono pełnomocnictwa , z którego wynikałaby uprawnienie pełnomocnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...]. Zatem zasadne było wydanie przez organ pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z dnia [...] 2013r. , nr [...].

29 Odnosząc się do zarzutu , że organ nie rozpoznał istoty sprawy za wyjątkiem ogólnikowego stwierdzenia, że postanowienia wydawane przez organy celne na podstawie art. 23 § 2 Prawa celnego nie podlegają zaskarżeniu i jako takie nie mogą stanowić przedmiotu rozpoznania o stwierdzenie nieważności , Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który w przypadku niezadowolenia z ogólnikowego, jego zdaniem, uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia, mógł wnieść o jego uzupełnienie. W związku z powyższym zarzut ten organ odwoławczy uznał za niezasadny.

30 Kolejny zarzut dotyczył przedmiotu zabezpieczenia , którego dotyczyło postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. Dyrektor Izby Celnej przytoczył fragment uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 1487/11 z dnia 17 października 2012 r., w którym Sąd ten stwierdził , że z treści postanowień Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2011 r. nr [...] wynika , iż żądanie organu celnego dotyczyło zabezpieczenia zarówno należności celnych , jak i podatkowych .

31 W powyższym wyroku Sąd potwierdził stanowisko organów, że na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...] (w sprawie złożenia zabezpieczenia) nie przysługuje zażalenie .

32 Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, polegającą :

33 - na nie odniesieniu się organu administracyjnego II instancji do zarzutu odwołania, tj. art. 124, art.210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej w zw. z art.73 § 1 ustawy Prawo celne ;

34 - na przyjęciu, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...] nie podlega stwierdzeniu nieważności .tj. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 § 1 Prawa celnego w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 247 § 1 pkt. 2 w z art. 233 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej .

35 Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że pełnomocnik skarżącej nie był umocowany do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. , nr [...].

36 Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi właściwemu do ponownego rozpoznania.

37 W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji i stwierdziła , że w jej ocenie w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia zawierającego żądanie złożenia zabezpieczenia.

38 Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organów celnych, że ww. postanowienie nie podlega zaskarżeniu. Wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2012 r. , sygn. akt III SA/Kr 1487/11 potwierdził , iż zabezpieczenie dotyczyło należności podatkowych i jak stwierdził ten Sąd , nie można było zatem wydać postanowienia o zabezpieczeniu wysokości należności w podatku VAT w trybie art. 248 ust. 1 RWKC w zw. z art. 33 ust. 7 ustawy o VAT. Należności te wymagały bowiem zabezpieczenia w trybie decyzji, co wynika z art. 33 ust. 7 ustawy o VAT w zw. z art. 61 ust.3 Prawa celnego. W ocenie skarżącej postanowienie z żądaniem złożenia zabezpieczenia zostało wydane bez podstawy prawnej, stąd żądanie stwierdzenia jego nieważności w trybie art. 247 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej jest uzasadnione .

39 W kwestii pełnomocnictwa skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko , że pełnomocnik był umocowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. , co wynika z treści przedłożonego do akt sprawy pełnomocnictwa z dnia 9 maja 2013r. Złożenie drugiego pełnomocnictwa spowodowane było wezwaniem organu , które w ocenie skarżącej, było nieuzasadnione. Gdyby nawet przyjął, że pełnomocnik nieprawidłowo uzupełnił braki , należało zastosować rygor z art. 169 § 1Ordynacji podatkowej .

40 W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

42 Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa.

43 W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności należy odnieść się zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art.137 § 3 Ordynacji podatkowej.

44 W ocenie organu pełnomocnik skarżącej nie był umocowany do złożenia wniosku , gdyż w dacie dokonania tej czynności nie dołączył do akt niniejszej sprawy pełnomocnictwa . Skarżąca nie zgadzając się z tym stanowiskiem podniosła, iż złożony wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył dwóch konkretnych postanowień Naczelnika Urzędu Celnego, a do wniosku dołączone było pełnomocnictwo , które upoważniało pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej w obu konkretnie wskazanych sprawach .

45 Zgodnie z art.137 § 3 Ordynacji podatkowej , pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W ocenie Sądu , pełnomocnik obowiązany jest zatem dołączyć do akt każdej sprawy dokument zawierający pełnomocnictwo . Kategoryczne brzmienie przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości , że to pełnomocnik , chcąc występować w takim charakterze , obowiązany jest wykazać umocowanie do działania w imieniu strony przedkładając do akt konkretnej sprawy stosowny dokument potwierdzający umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczający jego zakres.

46 Nie dołączenie do wniosku pełnomocnictwa jest brakiem formalnym , który zgodnie z art.169 § 1 Ordynacji podatkowej może być usunięty.

47 W rozpatrywanej sprawie załączone do wniosku pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania pełnomocnika w imieniu skarżącej w dwóch , konkretnych sprawach , a zatem organ prawidłowo pismem z dnia 28 maja 2013r. wezwał pełnomocnika - w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - do usunięcia braków poprzez złożenie pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego jego odpisu do działania w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia.

48 W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik dołączył pełnomocnictwo do działania w rozpatrywanej sprawie w imieniu skarżącej , jednak pełnomocnictwo to zostało udzielone w dniu 10 czerwca 2013r.

49 Gdyby nawet przyjąć brak prawidłowego usunięcia w wyznaczonym terminie braku formalnego dotyczącego pełnomocnictwa , to należało wezwać skarżącą - również w trybie art.169 § 1 Ordynacji podatkowej - do podpisania wniosku .

50 Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę , pełnomocnik w sposób wyraźny wyraził wolę reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu , a poprzez nadesłane pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2013r. wykazał swoje umocowanie do działania w takim charakterze.

51 Odnosząc się do przedmiotu zaskarżania , stwierdzić należy , że skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. znak [...].

52 Postanowienie to, wbrew pouczeniu o jego zaskarżalności, nie podlegało zaskarżeniu , co zostało stwierdzone przez Dyrektora Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2011r. nr [...] .

53 Niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie organu pierwszej instancji potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18 lipca 2012r., sygn.akt III SA/KR 877/11 oddalającym skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2011r. nr [...].

54 Rozpatrując niniejszą sprawę należy zatem rozstrzygnąć , czy można wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia , na które nie służy zażalenie .

55 Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji uregulowana jest w dziale IV Ordynacji podatkowej, w art. 247 – 252 .

56 Z kolei zgodnie z art.219 Ordynacji podatkowej, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3 – 5 oraz art. 212 215 , a do postanowień , na które przysługuje zażalenie oraz postanowień , o których mowa w art.228 § 1 , stosuje się również art. 240 – 249 oraz art. 252 , z tym , że zamiast decyzji , o których mowa w art. 243 § 3 , art.245 § 1 i art. 248 § 3 , wydaje się postanowienie.

57 Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu , art. 247 – 249 Ordynacji podatkowej, dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji mogą być stosowane odpowiednio do postanowień , na które służy zażalenie. Ten tryb nadzwyczajny , nie jest dopuszczalny do postanowień , na które nie przysługuje zażalenie.

58 W związku z powyższym należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji jest zatem zgodne z prawem.

59 W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania była kwestia dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego. W tym postępowaniu niedopuszczalne jest badanie zarzutów dotyczących wadliwości przedmiotowego postanowienia , a w szczególności zasadności żądania złożenia zabezpieczenia, zakresu tego zabezpieczenia , ani jego formy . Mając powyższe na uwadze , argumentacja skargi dotycząca naruszenia przepisów celnych nie mogła odnieść zamierzonego skutku , skoro niedopuszczalne było wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego żądania zabezpieczenia należności. Zarzuty skargi w tym zakresie wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania.

60 W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) , orzekł jak w sentencji.