Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2022 r., III SA/Kr 1289/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2022 r., III SA/Kr 1289/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak - Sudyka Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu skargę oddala

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną przez S. T., zwanego dalej skarżącym, decyzją

3 z dnia 21 maja 2021 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 73,

4 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r.,

5 poz. 450) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej

6 w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty z dnia 17 lutego 2021 r. nr [...] o odmowie rejestracji pojazdu marki: [...] nr nadwozia: [...], uchylającej pozwolenie czasowe seria i numer: [...], tablice rejestracyjne numer: [...], znak legalizacyjny numer: [...] oraz nalepkę kontrolną [...] oraz orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło rejestracji pojazdu marki: [...] nr nadwozia: [...].

7 Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

8 Decyzją z dnia 17 lutego 2021 r. Nr [...] organ pierwszej instancji orzekł w sposób wyżej opisany.

9 Organ wskazał, że w dniu 3 grudnia 2019 r. skarżący złożył w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wniosek

10 o rejestrację samochodu osobowego marki [...] o numerze [...].

11 Na podstawie złożonych dokumentów zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy

12 z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110

13 z późn. zm.) decyzją z dnia 3 grudnia 2019 r. nr [...] Starosta dokonał czasowej rejestracji samochodu osobowego marki [...]

14 o numerze [...] na rzecz skarżącego zamieszkałego J.

15 Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 3 grudniu 2019 r. organ rejestrujący skierował zapytanie o dane SIS do centralnego organu technicznego KSI. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 4 grudnia 2019 r. uzyskano informację,

16 że samochód osobowy marki [...] o numerze [...]figuruje w SIS, a o rozbieżności numeru VIN poinformowano Komendę Rejonową Policji celem podjęcia stosownych czynności. Ponowne zapytanie zostało skierowane 30 grudnia 2019 r. - odpowiedź z dnia 31 grudnia 2019 r. potwierdziła informację

17 z dnia 4 grudnia 2019 r.

18 Organ wskazał, że organ rejestrujący za pośrednictwem aplikacji pojazd skierował zapytanie o dane SIS do centralnego organu technicznego KSI dotyczące przedłożonych do rejestracji dowodów rejestracyjnych. Jednoczenie wystąpił

19 za pośrednictwem poczty elektronicznej do niemieckiego organu celem potwierdzenia czy nie ma przeciwwskazań do rejestracji przedmiotowego pojazdu w Polsce.

20 Dnia 26 listopada 2020 r. Centralny Organ Techniczny Krajowego Systemu Informatycznego Komendy Głównej Policji poinformował, że dowód rejestracyjny [...] figuruje w SIS, a krajem rejestrującym w SIS są Niemcy, data wprowadzenia do SIS to 9 maja 2017 r. Komisariat Policji pismem z dnia 7 grudnia 2020 r. znak sprawy [...] poinformował, iż w toku wykonanych czynności ustalono, że pojazd został utracony w wyniku czynu zabronionego

21 na terenie Francji, a na podstawie zebranego materiału i udzielonych odpowiedzi

22 z systemów informatycznych m.in. Systemu Informacyjnego Schengen

23 nie ma możliwości na ustalenia dokładnie okoliczności utraty pojazdu marki [...] o numerze [...].

24 Dnia 10 grudnia 2020 organ otrzymał informację z niemieckiego organu,

25 w której potwierdzono, że pojazdu o numerze [...]

26 nie zarejestrowano w Niemczech, a druga część dowodu rejestracyjnego [...] była przedmiotem kradzieży dokonanej w urzędzie rejestracyjnym w D.

27 i dowód ten jest obecnie poszukiwany przez policję. Czysty blankiet najprawdopodobniej sfałszowano wpisując dane pojazdu. Pojazd został zarejestrowany we Francji i w systemie informacji w ramach Układu z Schengen (SIS) zarejestrowane jest poszukiwanie tego pojazdu przez władze francuskie.

28 Jak ustalono w postępowaniu wyjaśniającym, przedmiotowy pojazd został skradziony na terenie Francji w nocy z 16 na 17 listopada 201 9 r. a przedłożony

29 do rejestracji dowód rejestracyjny [...] został skradziony z niemieckiego urzędu rejestrującego w D. i zarejestrowany w SIS w dniu 9 maja 2017 r.

30 jako przedmiot podlegający zatrzymaniu jako dowód w postępowaniu karnym.

31 Do nabycia pojazdu marki [...] o numerze [...] przez S. T. doszło w dniu 28 listopada 2019 r. w miejscowości V.

32 na terytorium Holandii.

33 Mając na uwadze powyższe organ podał, że przepis art. 72 ust 1 Prawa o ruchu drogowym formułuje wymagania formalne rejestracji i musi być rozumiany restrykcyjnie, co oznacza, że niespełnienie wymogu wskazanego w pkt 1 i 5

34 tego przepisu tj. dowodu własności i dowodu rejestracyjnego pojazdu stanowi bezwzględną przeszkodę w zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu. Samochód osobowy marki [...] o numerze [...] został skradziony na terenie Francji w nocy z 16 na 17 listopada 2019 r., a dowód rejestracyjny [...] przedłożony do rejestracji przedmiotowego pojazdu został skradziony z niemieckiego urzędu rejestrującego w D. i dowód ten jest obecnie poszukiwany przez Policję. Powyższe budzi wątpliwość organu rejestrującego

35 co do udokumentowania prawa własności przedmiotowego pojazdu. Tym samym przedłożona umowa kupna - sprzedaży z dnia 28 listopada 2019 r. zawarta w V. pomiędzy K. D., a S. T. jest zdaniem organu niewystarczającym dowodem własności przedmiotowego pojazdu, zaś dowód rejestracyjny [...] przedłożony do rejestracji nie jest autentyczny.

36 Z kolei przedłożone przez stronę postępowania, a następnie przesłane

37 przez pełnomocnika postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Karny sygn. akt [...] utwierdziło organ w przekonaniu, że istnieje spór co do podmiotu będącego właścicielem pojazdu, w konsekwencji uniemożliwia to rejestrację przedmiotowego pojazdu.

38 Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 oraz 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym.

39 Podał, że pojazd nabył w dobrej wierze, a Starosta nie posiada kompetencji do stwierdzania nabycia lub nie prawa własności rzeczy będącej przedmiotem skarżonych decyzji. Decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 10 i art. 77

40 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wystarczający materiału dowodowego zebranego w sprawie. Odmowa zarejestrowania legalnie nabytego pojazdu

41 od właściciela uwzględnionego w dacie nabycia w dowodzie rejestracyjnym

42 tylko dlatego, że w okresie późniejszym powzięto wątpliwość dotyczącą prawdziwego właściciela w ocenie skarżącego, narusza konstytucyjnie chronione wartości

43 jak sprawiedliwość społeczną i ochronę własności (art. 2 i 64 Konstytucji RP). Nabywca pojazdu nie ma bowiem ani wiedzy, ani wpływu na to, czy jego poprzednik prawny

44 jest faktycznym właścicielem i czy nie wszedł w posiadanie pojazdu w sposób nielegalny. W takiej sytuacji odmowa rejestracji uniemożliwi mu korzystanie

45 z tego pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem. Tymczasem, jak wynika z dotychczas poczynionych ustaleń pojazd mógł zostać uzyskany za pomocą czynu zabronionego, a nie zostało potwierdzone, że pojazd został rzeczywiście skradziony.

46 Skarżący powołał się na art. 41 ustawy prawo prywatne, zgodnie z którym własności i inne prawa rzeczowe podlegają prawu państwa, w którym znajduje się

47 ich przedmiot. W rozumieniu art. 41 § 2 ustawy - prawo prywatne międzynarodowe istotny dla prawa własności jest nie fakt kradzieży pojazdu lecz fakt zbadania umowy zbycia pojazdu przez nieuprawnioną osobę i jej nabycie przez nabywcę w dobrej wierze. W niniejszym postępowaniu należało więc sprawdzić czy nabywca pojazdu

48 od osoby nieuprawnionej do jego zbycia za granicą stał się właścicielem pojazdu według prawa miejscowego, jeżeli tak było to nabywca za granicą skradzionego pojazdu jako jego właściciel będzie uprawniony, a wówczas wnioskodawca dysponuje prawem własności pojazdu w takim stopniu, że nie może ono budzić wątpliwości organu, co w konsekwencji nakłada na organ obowiązek dokonania rejestracji pojazdu. Skoro więc odpowiedź na taką wątpliwość dają przepisy kodeksu cywilnego holenderskiego to organ powinien w ocenie skarżącego dokonać analizy wskazanych w treści postanowienia stanowiącego dowód w sprawie przepisów i wówczas

49 w oparciu o całość materiału dowodowego ocenić czy istnieją wątpliwości co do prawa własności skarżącego. Dodatkowo organ zaniechał sprawdzenia czy przedłożony dowód rejestracyjny jest autentyczny.

50 Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób,

51 że odmówiło rejestracji pojazdu marki: [...] nr nadwozia: [...].

52 Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. skarżący złożył w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego

53 wniosek o rejestrację samochodu osobowego marki [...] o numerze [...]. Do wniosku dołączył:

54 - zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu

55 nr [...] z dnia 2 grudnia 2019 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu;

56 - umowę sprzedaży z dnia 28 listopada 2019 r. zawartą w Y. pomiędzy K. D.o, a skarżącym wraz z tłumaczeniem;

57 - dowód rejestracyjny cz. I [...] wraz z tłumaczeniem,

58 - dowód rejestracyjny cz. II [...] wraz z tłumaczeniem,

59 - oświadczenie o sprowadzeniu pojazdu bez tablic rejestracyjnych z dnia 3 grudnia 2019 r.,

60 - dowód wpłaty KP nr [...] za rejestrację w wysokości 180,50 zł oraz KP

61 nr [...] za wydanie karty pojazdu w wysokości 75,50 zł,

62 - oświadczenie o warunkowej rejestracji pojazdu - art. 74 ust. 2a i ust. 2b PORD.

63 Wyjaśnił organ, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji

64 i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r.,

65 poz. 2355 z późn. zm.) w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu sprowadzonego z zagranicy, do wniosku

66 o rejestrację właściciel pojazdu dołącza odpowiednie dokumenty, o których mowa

67 w art. 72 ust. 1 pkt 1-6a ustawy.

68 W wyniku czynności wyjaśniających organ pierwszej instancji uzyskał

69 z niemieckiego urzędu informację, że pojazdu o numerze [...] nie zarejestrowano w Niemczech a druga część dowodu rejestracyjnego [...] była przedmiotem kradzieży dokonanej w urzędzie rejestracyjnym w D. i dowód ten jest obecnie poszukiwany przez policję. Czysty blankiet najprawdopodobniej sfałszowano wpisując dane pojazdu. Pojazd jest zarejestrowany we Francji i w systemie informacji w ramach Układu z Schengen (SIS) zarejestrowane jest poszukiwanie tego pojazdu przez władze francuskie. Dodatkowo w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, że samochód osobowy marki [...] o numerze VIN [...] został skradziony na terenie Francji w nocy z 16 na 17 listopada 2019 r. i właścicielem skradzionego pojazdu była S. D. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 sierpnia 2020 r. [...] wynika,

70 że pokrzywdzona otrzymała odszkodowanie od towarzystwa ubezpieczeniowego

71 i Towarzystwo upoważniło inną firmę do odbioru tego pojazdu.

72 Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm, gdyż ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując wyczerpująco,

73 jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu, a wśród dokumentów tych bezspornie wymienia dowód własności pojazdu, zaś wszelkie wątpliwości co do wykazania, że wnioskodawca jest właścicielem pojazdu, o którego rejestrację występuje, uprawniają organ do odmowy rejestracji. Dokumentem własności musi być więc dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym - dokument sporządzony

74 przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym wynika, że to na osobie pragnącej zarejestrować pojazd spoczywa obowiązek dostarczenia dowodu własności. Gdyby wolą ustawodawcy było, aby to organ dokonujący rejestracji pojazdu samodzielnie ustalał, komu przysługuje tytuł prawny do pojazdu, wówczas norma zawarta w art. 72 Prawa o ruchu drogowym miałaby inną treść (wyrok WSA z dnia

75 15 grudnia 201 1 r., sygn. akt II SA/Ke 759/1 1).

76 Organ może dokonać rejestracji jedynie w oparciu o ustalony niesporny stan własnościowy. Ustalenie tego stanu własnościowego może zatem być dokonane

77 z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, ale efekt ustaleń winien być bezsporny. Ustalenia w przedmiocie istnienia, czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. W sytuacji sporu co do prawa organ administracji obowiązany jest odmówić zarejestrowania.

78 Dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do jego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków prawnych, ujętych w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 Prawa o ruchu drogowym. Z kolei organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej

79 dla wnioskodawcy decyzji, kiedy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu (tak wyrok NSA

80 z dnia 2 sierpnia 201 1 r., sygn. akt I OSK 1415/10). Ani sądy administracyjne, ani tym bardziej organy administracji nie są władne rozstrzygać o dobrej wierze kontrahentów

81 i wynikających z tego konsekwencjach prawnych. Skoro w myśl art. 73 ust. 1 Prawa

82 o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela,

83 to taka regulacja oznacza, że już w chwili składania wniosku o rejestrację kwestia prawa własności musi być rozstrzygnięta (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn., sygn. akt I OSK 1415/10).

84 Zdaniem organu odwoławczego umowa sprzedaży z dnia 28 listopada 2019 r. zawarta w Y. pomiędzy K. D., a S. T. wraz z tłumaczeniem nie dokumentuje w sposób bezsporny prawa własności S. T. do pojazdu, gdyż samochód osobowy marki [...] o numerze [...] został skradziony na terenie Francji w nocy z 16 na 17 listopada 2019 r. i poszkodowanej wypłacono odszkodowanie. Nadto postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Karny sygn. akt [...] wskazuje, że istnieje spór co do podmiotu będącego właścicielem pojazdu. Z kolei - druga część dowodu rejestracyjnego [...] była przedmiotem kradzieży dokonanej w urzędzie rejestracyjnym w D. i dowód ten jest obecnie poszukiwany przez policję. Tymczasem jednym z koniecznych warunków rejestracji pojazdu jest dołączenie do wniosku dowodu rejestracyjnego, o ile pojazd ten wcześniej był zarejestrowany. Jest to wymóg wynikający z konieczności prawidłowej identyfikacji pojazdów i uzasadniony jest charakterem dokonywanej czynności prawnej

85 i jej skutkami.

86 Zgodnie z orzecznictwem sądowym w sytuacji wątpliwości co do źródła pochodzenia pojazdu (co do autentyczności umowy sprzedaży czy dotychczasowego dowodu rejestracyjnego czy też w przypadku, gdy zbywca pojazdu byłby osobą nieznaną, a wręcz fikcyjną, brak jest oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu albo budzą one zastrzeżenia) organ jest uprawniony do odmowy kolejnej rejestracji (wyrok NSA

87 z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4206/18). Ustalenie wadliwości któregokolwiek z wymaganych dokumentów, które mają być podstawą

88 do zarejestrowania pojazdu powoduje, że organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, skoro takie dowody nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Wobec powyższego w sprawie brak jest podstaw prawnych

89 do zarejestrowania na rzecz S. T. pojazdu marki [...]

90 nr nadwozia: [...].

91 Kolegium nie podzieliło stanowiska odwołującego się, że organ pierwszej instancji powinien sprawdzić czy przedłożony dowód rejestracyjny jest autentyczny. Organy administracji nie są właściwe, aby badać autentyczność przedłożonych dokumentów oraz do ustalania czy nabywca pojazdu od osoby nieuprawnionej do jego zbycia za granicą stał się właścicielem pojazdu według prawa miejscowego.

92 Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji w części uchylającej pozwolenie czasowe seria i numer: [...], tablice rejestracyjne numer: [...] znak legalizacyjny numer: [...] oraz nalepkę kontrolną [...] wydana została bez podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z art. 74 ust. 1 ustawy czasowej rejestracji pojazdu dokonuje w przypadkach określonych w ust. 2 organ rejestrujący właściwy ze względu

93 na miejsce stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania właściciela pojazdu, wydając decyzję o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenie czasowe

94 i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Czasowej rejestracji dokonuje się

95 na okres nieprzekraczający 30 dni. Termin ten może być jednorazowo przedłużony

96 o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu - art. 74 ust 3 ustawy. Po upływie terminu czasowej rejestracji tablice rejestracyjne zwraca się

97 do organu, który je wydał, z wyjątkiem przypadku o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a. Wobec powyższego skoro rejestracja w trybie art. 74 ustawy ma charakter czasowy brak jest podstaw prawnych do uchylenia tej decyzji po upływie 30 dni od daty

98 jej wydania.

99 Na powyższa decyzję S. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

100 - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

101 (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) przez niewłaściwe zastosowanie,

102 gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego;

103 - art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dokumenty złożone wraz z wnioskiem nie są wystarczające

104 do dokonania tymczasowej rejestracji pojazdu;

105 - art. 72 ust. 2b Prawa o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię polegającą

106 na przyjęciu, że dokumenty złożone wraz z wnioskiem nie są wystarczające

107 do dokonania rejestracji pojazdu;

108 - art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wnioskodawca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku przedłożenia dowodu własności i pojazdu lub dowodu powierzenia pojazdu, w sytuacji gdy skarżący nie tylko przedłożył umowę nabycia pojazdu, ale na mocy postanowienia Sądu pojazd został powierzony wnioskodawcy;

109 - § 2 pkt 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. - w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 dotychczas "rozporządzenie") poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dokumenty złożone wraz z wnioskiem są nie wystarczające do dokonania rejestracji pojazdu;

110 - art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia

111 i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia stosownego materiału dowodowego oraz poprzez załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu obywateli.

112 W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

113 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

114 Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

115 (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę

116 do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie,

117 lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

118 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

119 Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że odpowiada ona prawu.

120 Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 73, 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988, zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym),

121 w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji.

122 Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie:

123 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;

124 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;

125 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;

126 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie

127 oraz termin ważności badania technicznego;

128 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

129 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

130 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju

131 albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów

132 o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy, pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e), samochód ciężarowy (kategoria homologacyjna N1), podrodzaj "furgon", "furgon/podest", "ciężarowo-osobowy", "terenowy", "wielozadaniowy" lub "van" lub samochód specjalny (kategoria homologacyjna Ml i N1), został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;

133 7) (uchylony);

134 8) (uchylony);

135 9) (uchylony).

136 W celu rejestracji pojazdu, jak stanowi § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. - w sprawie rejestracji

137 i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r.,

138 poz. 2355) właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1

139 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2

140 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 25a, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza:

141 1) dowód własności pojazdu;

142 Jak stanowi § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia dowodem własności pojazdu

143 lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:

144 1) umowa sprzedaży;

145 W myśl art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje,

146 na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

147 Stosownie natomiast do art. 74 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania właściciela pojazdu, wydając decyzję o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne.

148 W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b art. 74 Prawa o ruchu drogowym, czasowej rejestracji może dokonać również organ rejestrujący właściwy

149 ze względu na miejsce zakupu pojazdu lub jego odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

150 W myśl zaś ust. 2 art. 74 Prawa o ruchu drogowym czasowej rejestracji dokonuje się:

151 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu;

152 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia:

153 a) wywozu pojazdu za granicę,

154 b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

155 c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy;

156 3) (uchylony).

157 Mając na względzie powyższe regulacje zgodzić się należało ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w świetle treści

158 art. 73 Prawa o ruchu drogowym, rejestracja pojazdu dokonywana jest na wniosek osoby, która posiada uprawnienia właścicielskie. Zatem to wnioskodawca musi wykazać, że jest legitymowany do tego, by jego wniosek załatwiony został skutecznie. Uczynić to może przedstawiając organowi dokumenty enumeratywnie przedstawione w art. 71 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Organ dokonujący rejestracji pojazdu

159 nie ma obowiązku zastępować wnioskodawcy i poszukiwać za niego wymaganych

160 do rejestracji dokumentów. W szczególności, jako organ administracji, nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń należących do kompetencji sądów powszechnych (tu cywilnych). Zgodzić się zatem należało z twierdzeniem Kolegium,

161 że to na osobie domagającej się rejestracji pojazdu spoczywa ciężar udokumentowania prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji.

162 W sytuacji więc niejasności w sferze właścicielskiej pojazdu organy władne są odmówić rejestracji pojazdu.

163 Skoro umowa sprzedaży z dnia 28 listopada 2019 r. zawarta w Y. pomiędzy K. D., a skarżącym (wraz z tłumaczeniem) nie dokumentuje w sposób bezsporny prawa własności skarżącego do przedmiotowego pojazdu, gdyż samochód osobowy marki [...] o numerze [...] został skradziony na terenie Francji w nocy z 16 na 17 listopada 2019 r. i poszkodowanej

164 z tego tytułu wypłacono odszkodowanie, nadto postanowienie Sądu Rejonowego

165 Wydział Karny, sygn. akt [...] potwierdza, że istnieje spór co do podmiotu będącego właścicielem pojazdu, a także druga część dowodu rejestracyjnego [...] była przedmiotem kradzieży dokonanej w urzędzie rejestracyjnym w D. i dowód ten jest obecnie poszukiwany przez Policję,

166 to zasadne jest stanowisko Kolegium, że skarżący nie dopełnił jednego z koniecznych warunków rejestracji pojazdu - dołączenie do wniosku nie budzącego wątpliwości dowodu rejestracyjnego, o ile pojazd ten wcześniej był zarejestrowany

167 – który by dokumentował prawo własności do pojazdu podlegającego rejestracji.

168 W sytuacji wątpliwości co do źródła pochodzenia pojazdu (co do autentyczności umowy sprzedaży czy dotychczasowego dowodu rejestracyjnego czy też w przypadku, gdy zbywca pojazdu byłby osobą nieznaną, a wręcz fikcyjną, brak jest oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu albo budzą one zastrzeżenia) organ jest uprawniony

169 do odmowy kolejnej rejestracji. W takim stanie faktycznym można twierdzić,

170 że wnioskujący o rejestrację pojazdu, nie wykazując zachowania ciągłości

171 w przeniesieniu prawa własności pomiędzy zbywcą, a jego poprzednikiem prawnym, sam nie może skutecznie domagać się uznania istnienia tego prawa po jego stronie. W tym wypadku słuszne jest odesłanie na drogę postępowania cywilnego

172 (por. NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn.. akt I OSK 4206/18;

173 LEX nr 3099385).

174 Rację też ma Kolegium podnosząc, że organ pierwszej instancji nie powinien dokonywać sprawdzeń, czy przedłożony dowód rejestracyjny jest autentyczny.

175 Jak już Sąd podkreślił postępowanie rejestracyjne pojazdu cechuje formalizm,

176 gdyż ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując wyczerpująco, jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu, a wśród dokumentów

177 tych bezspornie wymienia dowód własności pojazdu, zaś wszelkie wątpliwości

178 co do wykazania, że wnioskodawca jest właścicielem pojazdu, o którego rejestrację występuje, uprawniają organ do odmowy rejestracji (por. wyrok NSA z dnia

179 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2305/18; LEX nr 3038138).

180 Jak zasadnie podkreśliło więc Kolegium ani sądy administracyjne,

181 ani tym bardziej organy administracji nie są władne też rozstrzygać o dobrej wierze kontrahentów i wynikających z tego konsekwencjach prawnych. Rejestracja pojazdu, czyniona na użytek dopuszczenia pojazdu do ruchu, dokonywana jest bowiem

182 na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Ocena działania podmiotu

183 w dobrej wierze należy do właściwości sądu powszechnego. Organy rejestracyjne mają prawo odnieść się tylko do takich okoliczności sprawy - w tym do tych,

184 które również rzutują na ocenę dobrej lub złej wiary nabywcy pojazdu

185 - a które są niezbędne dla ustalenia, czy z wnioskiem o rejestrację pojazdu wystąpił aktualny właściciel pojazdu, jak tego wymaga przepis art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada ogólna wywodzona z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego( Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej

186 dalej w skrócie - k.p.a.), nakazująca organowi podejmować z urzędu lub na wniosek strony-również z inicjatywy strony postępowania - wszelkie czynności niezbędne

187 do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia.

188 Nie obowiązuje zatem klasyczna reguła ciężaru dowodu wywodzona z art. 6 ustawy

189 z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740;

190 por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 752/14).

191 Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym jedna ze stron powołuje się

192 na okoliczność faktyczną, której ustalenie winno być stwierdzone przez inny organ

193 lub sąd, a wymaga to inicjatywy procesowej tej strony postępowania, to winna

194 ona podjąć stosowne działania prawne w tym celu dla wykazania istnienia tego faktu. Jeżeli zaś tego nie uczyni, to nie może skutecznie podnosić zarzutu naruszenia procedury przez organ. Skoro zaś rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, to nie mając nie budzącego wątpliwości dowodu własności pojazdu, którego skutek w postaci (wyłącznej) własności nie byłby kwestionowany

195 przez inny podmiot, organ administracyjny zobowiązany jest wydać decyzję odmowną w sprawie rejestracji takiego pojazdu. Ustalenie prawa własności, jak to już zresztą wyżej podkreślił Sąd, nie należy bowiem do kompetencji organu rejestrującego pojazd, lecz do sądów powszechnych (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2304/18; LEX nr 3038114 i przywołany w jego uzasadnieniu wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1029/06).

196 Stąd zarzuty skarżącego naruszenia przez Kolegium art. 72 ust. 1 pkt 1, ust. 2b Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 2 pkt 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. - w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r.,

197 poz. 2355), oraz naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. okazały się bezpodstawne.

198 Zasadnie też podniosło Kolegium, że z treści art. 74 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wynika, że czasowej rejestracji pojazdu dokonuje w przypadkach określonych w ust. 2 organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania właściciela pojazdu, wydając decyzję o czasowej rejestracji pojazdu, pozwolenie czasowe

199 i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Czasowej rejestracji dokonuje się

200 na okres nieprzekraczający 30 dni. Termin ten może być jednorazowo przedłużony

201 o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu (art. 74 ust 3 Prawa o ruchu drogowym). Po upływie terminu czasowej rejestracji tablice rejestracyjne zwraca się więc do organu, który je wydał, z wyjątkiem przypadku

202 o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a. Wobec powyższego skoro rejestracja w trybie

203 art. 74 Prawa o ruchu drogowym ma charakter czasowy, to organ pierwszej instancji, nie miał rzeczywiście podstaw prawnych do uchylenia decyzji o czasowej rejestracji pojazdu po upływie 30 dni od daty jej wydania.

204 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działające jako organ odwoławczy, miało więc podstawy do skorzystania z kompetencji merytoryczno

205 -reformacyjnych, przyznanych art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadnie zatem uchyliło

206 w całości decyzję organu pierwszej instancji i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy - odmawiając rejestracji przedmiotowego pojazdu.

207 Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.

208 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,

209 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t. jedn., Dz. U. z 2022 r.,

210 poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

211 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem

212 i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.