Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2007 r., III SA/Kr 109/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2007 r., III SA/Kr 109/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia 27 listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji

Uzasadnienie

2 R. S., emerytowany funkcjonariusz służby więziennej złożył w dniu [...] listopada 2002r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego (spłatę zaciągniętego na ten cel kredytu) w T. przy ul. [...] składającego się z 4 izb o powierzchni użytkowej 47,87m2, w którym zamieszkał z żoną i dwojgiem dzieci od [...].12.2001 r. Do wniosku dołączył stosowne dokumenty.

3 Dyrektor Zakładu Karnego w T. pismem z dnia [...].12.2003r. powiadomił wnioskującego, że spełnia on wymogi formalne uprawniające do przyznania pomocy finansowej, jednak ze względu na brak środków finansowych nie może być wniosek ten zrealizowany w bieżącym roku, a "podlegać będzie realizacji w razie uzyskania środków finansowych przeznaczonych na pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego"

4 Decyzją z dnia [...].10.2006r. Nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego w T. rozpatrzył odmownie wniosek R. S. o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Na uzasadnienie decyzji podał, że na dzień złożenia wniosku funkcjonariusz zajmował już zakupione przez siebie mieszkanie, a więc miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie spełniał tym samym warunków do przyznania mu pomocy finansowej, o jakich mowa ustawie o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r., Nr 207, póz. 1761 z późn. zm.).

5 Od decyzji tej odwołał się R. S., który podał, że zamieszkiwał wraz z rodziną w T. przy ul. [...] w mieszkaniu stanowiącym prywatną własność. Właściciel odzyskał własność nieruchomości i zażądał opuszczenia przez lokatorów zajmowanych lokali mieszkalnych. Wówczas odwołujący się zwrócił się do Dyrekcji Zakładu Karnego w T. o przydział lokalu mieszkalnego, którego jednak nie otrzymał. Wszyscy dawni lokatorzy wyprowadzili się, a właściciel domu prowadził kapitalny remont budynku wyłączając gaz i dopływ wody. W tej sytuacji R. S. zaciągnął na [...] lat kredyt bankowy na zakup mieszkania spółdzielczego i w grudniu [...] r. zakupił mieszkanie, do którego przeprowadzał się pilnie w warunkach zimowych i które obecnie zajmuje. Jego wniosek o pomoc finansową dotyczy zakupu - uzyskania tego właśnie mieszkania.

6 Decyzją z dnia 27 listopada 2006r. Nr [...] organ odwoławczy -Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

7 Na uzasadnienie decyzji podano, iż bezspornym jest, że na dzień złożenia wniosku R. S. był właścicielem od ponad 10-ciu miesięcy lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w T. przy ul. [...] o powierzchni użytkowej 47,87m2. W tym stanie rzeczy - zdaniem tego organu - skoro na dzień złożenia wniosku ([...] listopada 2002 roku) funkcjonariusz był współwłaścicielem na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej lokalu mieszkalnego, to zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej nie przysługiwało mu prawo do przydzielenia decyzją administracyjną lokalu mieszkalnego, a tym samym nie przysługiwało mu prawo do świadczenia ekwiwalentnego, jakim jest prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. Podkreślono, że prawo do pomocy finansowej ma na celu uzyskanie lokalu, a nie zwrot kosztów poniesionych w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego.

8 Z decyzją tą nie zgodził się R. S., który w skardze ponowił zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu. W szczególności podkreślił, że wraz ze swoją rodziną doznał od właściciela poprzedniego mieszkania wielu upokorzeń i dlatego zwracał się do Dyrektora Zakładu Karnego w T. o przydział lokalu w drodze decyzji administracyjnej, której jednak nie uzyskał. Z tego względu zmuszony był do natychmiastowego wzięcia kredytu i zakupu mieszkania, w którym mieszka do chwili obecnej. Jednocześnie zaznaczył, że nie może pogodzić się z uzasadnieniem decyzji, tj. z tym, że za późno złożył wniosek o przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie tego mieszkania.

9 Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

12 Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona.

13 Podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi służby więziennej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowi Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r., Nr 207, póz. 1761 z późn. zm.). W szczególności:

14 "Art. 85. 1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych."

15 "Art. 90. 1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy , finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.

16 2. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość, szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy."

17 "Art. 91. 1. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi:

18 1) zajmującemu, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lub dom;

19 2) który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej;

20 3) którego małżonek spełnia warunki określone w pkt 1 lub 2;

21 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej."

22 W oparciu o delegację ustawową z art. 90 ust. 2 powołanej wyżej ustawy zostało wydane Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz.1235), które stanowi:

23 "§ 2. 1. Pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał."

24 "§ 5. 1. Pomoc finansową przyznaje się na pisemny wniosek funkcjonariusza.

25 (...)

26 3. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez funkcjonariusza o lokal mieszkalny lub dom w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności:

27 (...);

28 4) umowę kupna lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną;"

29 Należy zauważyć, że z uwagi na treść przytoczonych przepisów organy administracyjne słusznie powoływały się w swych decyzjach na przepis art. 91 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, chociaż błędnie zinterpretowały istniejącą w przypadku skarżącego sytuację faktyczną. W szczególności organy nie zauważyły, że - jak to wynika z argumentów zawartych w odwołaniu i skardze - przed zakupem mieszkania w T. przy ul. [...] funkcjonariusz spełniał warunki do przydzielenia mu lokalu w drodze decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej i ta okoliczność ukształtowała jego uprawnienie do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o jakiej mowa w art. 90 tej ustawy. Z dokumentów zalegających w aktach wynika także, że uzyskany przez funkcjonariusza lokal mieszkalny w T. przy ul. [...] spełnia warunki lokalu mieszkalnego, o jakim mówi art. 90 ust. 1 tej ustawy.

30 Organy nie zwróciły uwagi także na treść § 5 ust. 3 pkt 4 powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r., które wymienia jako możliwy załącznik do wniosku o przyznanie pomocy finansowej "umowę kupna lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego", a to oznacza, że w chwili składania wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego wnioskodawca może być już właścicielem tego mieszkania.

31 Należy też zaznaczyć, że żaden przepis nie wyklucza możliwości zamieszkiwania wnioskodawcy w takim lokalu, ani nie przewiduje szczególnego terminu, po upływie którego przyznanie pomocy finansowej jest już niemożliwe. W tej sytuacji Sąd podzielił w pełni stanowisko Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 02.12.2004r., sygn. akt l SA 1907/03 (opubl. LEX 162309):

32 Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący jest emerytem służby więziennej, którego sytuację prawną reguluje ustawa z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, póz. 67 z późn. zm.) przyjmująca, że jest on emerytem policyjnym. Akt ten określa nie tylko zasady nabycia prawa do emerytury, czy renty, ale również określa jakie świadczenia przysługują w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy, w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie takie uprawnienia jak: prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Uprawnienia te zostały sprecyzowane w przepisach art. 29 i art. 30 tej ustawy. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) stanowi, że: "Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy". Odpowiada to "prawu do lokalu mieszkalnego" określonemu w art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Z kolei przepis art. 30 tej ustawy z dnia 18 lutego 1994r. stanowi, że: "Emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy", co odpowiada "pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego", określonej w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

33 Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. orzekł - jak w wyroku.