Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 września 2019 r., II SAB/Ke 36/19

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 września 2019 r., II SAB/Ke 36/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Starosty w przedmiocie ponumerowania akt, prowadzenia spisu treści i metryki postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić S. S. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Uzasadnienie

2 W rozpoznawanej sprawie S. S. przedmiotem skargi do tut. Sądu uczynił bezczynność Starosty polegającą na nieponumerowaniu zgromadzonych dokumentów, nieprowadzeniu ich spisu treści i metryki.

3 W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w piśmie z dnia 6 lipca 2019 r. zażądał od Starosty , prowadzącego sprawę o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, uporządkowania i ponumerowania akt tej sprawy. W odpowiedzi z dnia 15 lipca 2019 r. organ zawiadomił, że nie zamierza spełnić tego żądania. Zdaniem skarżącego sposób przechowywania dokumentów w aktach ww. sprawy uniemożliwia bezpośrednie odwoływanie się do konkretnego dokumentu. Nie ma też pewności czy niektóre dokumenty nie zostaną z akt usunięte. Sposób prowadzenia akt stwarza wrażenie nieładu i chaosu. Przyjęcie takiego standardu pracy z aktami, w którym nie dokonuje się na bieżąco numerowania poszczególnych wpływających dokumentów oraz zakłada się z góry dokonanie tej czynności w nieokreślonej przyszłości stwarza pole do manipulacji zgromadzonym materiałem. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok WSA w Rzeszowie w sprawie I SAB/Rz 9/15.

4 W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów od skarżącego.

5 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że prowadzi na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie [...] o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Dzięki elektronicznemu obiegowi dokumentów w Starostwie Powiatowym metryka sprawy prowadzona jest na bieżąco w formie cyfrowej w programie e-SOD. Z chwilą zakończenia postępowania wyjaśniającego akta sprawy zostaną ponumerowane i sporządzony zostanie spis treści. Organ wskazał, że nie istnieją normatywy, które wprowadzają wzór czy format prowadzenia akt danej sprawy. Tutaj organ stosuje przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych, które określają "instrukcję archiwalną". Przepis § 15 wprowadza obowiązek uporządkowania akt sprawy zakończonej przejmowanej do archiwum zakładowego.

6 Dodatkowo organ wskazał, że skarżący nie spełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 w zw. z art. 37 § 1 Kpa.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

8 Skarga podlega odrzuceniu.

9 Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "Ppsa", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

10 Zakres kontroli działalności administracji publicznej, wykonywanej przez sądy administracyjne wyznacza art. 3 § 2 Ppsa, zgodnie z którym sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach skarg na:

11 1) decyzje administracyjne;

12 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

13 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

14 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kpa, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

15 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

16 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

17 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

18 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

19 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

20 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kpa oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

21 Dodatkowo sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 Ppsa).

22 Skarżący przedmiotem swojej skargi uczynił bezczynność Starosty polegającą na nieponumerowaniu zgromadzonych dokumentów, nieprowadzeniu ich spisu treści i metryki. Tymczasem z przywołanych wyżej przepisów wynika wyraźnie, że przedmiotem skargi na bezczynność może być jedynie niewydanie decyzji, postanowienia w postępowania administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, bezczynność w odniesieniu do postępowań wyłączonych z zakresu at. 3 § 2 pkt 3 i 4 (opieszałość w wydawaniu postanowień incydentalnych, wpadkowych). Numerowanie stron, prowadzenie spisu treści i metryki akt sprawy nie należy do żadnej ww. kategorii spraw.

23 Obowiązek prowadzenia metryki w aktach sprawy administracyjnej wprowadzony został ustawą z dnia 15 listopada 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 186, poz. 1100), którą dodany został do Kpa art. 66a. Zgodnie z tym unormowaniem w aktach sprawy zakłada się metrykę sprawy w formie pisemnej lub elektronicznej (§ 1). W treści metryki sprawy wskazuje się wszystkie osoby, które uczestniczyły w podejmowaniu czynności w postępowaniu administracyjnym oraz określa się wszystkie podejmowane przez te osoby czynności wraz z odpowiednim odesłaniem do dokumentów zachowanych w formie pisemnej lub elektronicznej określających te czynności (§ 2). Metryka sprawy, wraz z dokumentami do których odsyła, stanowi obowiązkową część akt sprawy i jest na bieżąco aktualizowana (§ 3). Metryka stanowi więc obowiązkowy element akt sprawy administracyjnej, a celem jej wprowadzenia było - według projektu rządowego (Sejm RP VI kadencji, nr druku: 3362) - zwiększenie transparentności udziału poszczególnych urzędników w procesie wydania rozstrzygnięć w sprawach obywateli oraz transparentności uzasadnienia podjęcia takiego a nie innego rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie obowiązku założenia i prowadzenia oraz aktualizacji metryki nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na jego wynik albo wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. II GSK 1175/13).

24 W świetle powyższego, prowadzenie metryki sprawy, spisu treści i numerowanie zgromadzonych dokumentów stanowią czynności techniczne polegającą na utrwaleniu informacji o datach, czynnościach i ich wykonawcach podejmowanych w toku postępowania administracyjnego. Jako takie, czynności te nie są rozstrzygnięciami, nie mają wpływu na sam proces wydania rozstrzygnięcia i jego prawidłowość. W szczególności w żaden sposób nie dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 Kpa). Zaniechanie tych czynności przez organ nie może więc stanowić w obowiązującym stanie prawnym przedmiotu skargi do sądu administracyjnego.

25 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa.

26 O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa. Wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na treść art. 199 Ppsa, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu, który umożliwiałby zasądzenie kosztów od skarżącego na rzecz organu w razie odrzucenia lub oddalenia skargi.