Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2023 r., II SA/Ke 530/23
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2023 r., II SA/Ke 530/23
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 13 lipca 2023 r. znak: SKO.PS-80/2491/1529/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
2 II SA/Ke 530/23
3 Uzasadnienie
4 Decyzją z 13 lipca 2023 r., znak: SKO.PS-80/2491/1529/2023, Samorządowe
5 Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej jako: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy
6 wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Baćkowice decyzję z 10 lutego 2023 znak:
7 OPS.ŚP.5211.43.1.2022, o odmowie przyznania B. R. prawa do
8 świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy
9 zarobkowej wnioskowanego na męża A. R.
10 W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i
11 prawny sprawy.
12 Organ I instancji odmówił B. R. prawa do świadczenia
13 pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem z uwagi na niespełnienie przesłanki
14 z art. 17 ust. Ib ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.
15 Dz.U. z 2023, poz. 390 ze zm.), zwanej dalej u.ś.r., bowiem niepełnosprawność
16 A. R. nie powstała przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie
17 nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku
18 życia. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o
19 Niepełnosprawności w Opatowie z 5 lipca 2022 r., wynikało, że ww. został zaliczony
20 do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31.07.2024 r., zaś jego
21 niepełnosprawność istnieje od 24.02.2020 r.
22 Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji Kolegium podniosło, że
23 w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r.,
24 sygn. K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do
25 świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. Ib u.ś.r., która
26 została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Odmawiając zatem
27 zaskarżoną decyzją przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia ze
28 względu na fakt, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po
29 ukończeniu 25 roku życia, organ I instancji dopuścił się uchybienia prawa
30 materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści ww. wyroku Trybunału
31 Konstytucyjnego i wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną.
32 Pomimo powyższego, w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zaistniała
33 przesłanka powodująca konieczność odmowy przyznania wnioskowanego
34 świadczenia. Zgodnie z art. 17b ust. 1 - 2 u.ś.r. przesłanką przyznania rolnikowi
35 świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego
36 lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, co wymaga
37 potwierdzenia w formie stosownego oświadczenia, złożonego pod rygorem
38 odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Powyższe oświadczenie
39 podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.
40 Skarżąca w części III wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego
41 przedstawiła oświadczenie, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym od 2018 r.
42 Organ odwoławczy na podstawie pisma ARMiR z 23.01.2023 r. ustalił, że B.
43 R. (poprzednie nazwisko W.) jest zarejestrowana w krajowym
44 systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji
45 wniosków o przyznanie płatności jako producent rolny, w 2022 r. ubiegała się o
46 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a na dzień złożenia
47 przedmiotowego wniosku sprawa o płatności była w toku tj. zostały wypłacone
48 płatności zaliczkowe lecz jeszcze nie wydano końcowej decyzji w tej sprawie.
49 SKO uznało, że wpis producenta do ewidencji producentów dokonywany jest
50 w drodze decyzji administracyjnej, która zawiera również informację o nadanym
51 numerze identyfikacyjnym. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów,
52 nadawany jest numer identyfikacyjny (są to czynności występujące łączne).
53 Umieszczenie w ewidencji producentów, stanowi nadanie statusu producenta rolnego i nie jest to jedynie zwykła formalność. Uprawnionym do uzyskania płatności jest podmiot, który uzyskał wpis do ewidencji producentów, ponieważ w ten sposób
54 potwierdzany jest status producenta rolnego, jako uprawnionego do uzyskania
55 płatności. Odwołująca na skutek rejestracji w systemie ewidencji nie utraciła
56 uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o płatności, bowiem posiada własny
57 indywidualny numer identyfikacyjny, w oparciu o który może składać wnioski o
58 płatność.
59 Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w
60 okolicznościach tej sprawy B. R. będąc zarejestrowaną jako
61 producent rolny nie zrezygnowała z aktywności zawodowej, a tym samym nie
62 spełniła przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
63 Zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji zasadnie
64 odmówił przyznania B. R. wnioskowanego świadczenia.
65 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B.
66 R. zaskarżonej decyzji zarzuciła;
67 I. naruszenie przepisu postępowania art. 139 k.p.a., poprzez naruszenie
68 zakazu rozstrzygania na niekorzyść strony i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy
69 Baćkowice z 10 lutego 2023 r. z uwagi na okoliczności ustalone przez Samorządowe
70 Kolegium Odwoławcze dopiero na etapie postępowania odwoławczego i to
71 odmiennie niż Wójt Gminy Baćkowice - na niekorzyść skarżącej, w sytuacji gdy
72 odwołanie związane z zastosowaniem przez Wójta Gminy Baćkowice
73 niekonstytucyjnej wykładni przepisu art. 17 ust. Ib u. ś.r. okazało się uzasadnione, co
74 ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia;
75 II. naruszenie prawa materialnego w postaci art. I7b ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art.
76 I6a i 17 u.ś.r. poprzez uznanie, że skarżąca B. R. nie spełniała
77 warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niezaprzestanie
78 prowadzenia gospodarstwa rolnego, kiedy najpóźniej od dnia 1 stycznia 2023 r. do
79 dnia 2 czerwca 2023 r. (data śmierci męża A. R.) skarżąca zaprzestała
80 prowadzenia gospodarstwa rolnego, a wobec tego w tym okresie zyskała prawo
81 świadczenia pielęgnacyjnego.
82 Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci:
83 1. zaświadczenia z 2 sierpnia 2023 r. wydanego przez Kierownika Biura
84 Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opatowie, z
85 którego wynika, że skarżąca B. R. nie figuruje w ewidencji jako
86 producent rolny oraz, że w roku 2023 nie ubiegała się o płatności w ramach systemu
87 wsparcia bezpośredniego,
88 2. zaświadczenia Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r., z którego
89 wynika, że skarżąca B. R. na dzień 1 stycznia 2023 r. figurowała i
90 figuruje do dnia dzisiejszego jedynie jako podatnik z działki gruntu o pow. 0,2325 ha
91 fizycznych,
92 3. decyzji Wójta Gminy Baćkowice z 24 stycznia 2023 r. w sprawie
93 wymiaru podatku rolnego, z której wynika, że skarżąca B. R. jest
94 zobowiązana uiszczać podatek jedynie z działki gruntu o pow. 0,2325 ha,
95 4. zaświadczenia Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r., z którego
96 wynika, że skarżąca B. R. w pierwszym półroczu 2023 r. nie ubiegała
97 się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego.
98 W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej
99 decyzji oraz decyzji Wójta Gminy Baćkowice z 10 lutego 2023 r. znak:
100 OPS.ŚP.5211.43.1.2022 i o zasądzenie od Kolegium na jej rzecz zwrotu kosztów
101 postępowania według norm przepisanych.
102 W ocenie skarżącej, sam faktu wpisu do ewidencji producentów rolnych nie
103 może powodować, że nie ma ona prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego,
104 ponieważ na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych do uzyskania
105 świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest stwierdzenie rzeczywistego zaprzestania
106 prowadzenia gospodarstwa rolnego. O tym, że wpis do ewidencji producentów
107 rolnych w ARiMR stał się przeszkodą w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego
108 skarżąca dowiedziała się dopiero z zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium
109 Odwoławczego w Kielcach doręczonej jej w dniu 17 lipca 2023 r. O takiej zaś
110 przeszkodzie SKO powinno pouczyć skarżącą, zwłaszcza, że Wójt Gminy Baćkowice
111 nie uznawał tej okoliczności za przeszkodę w przyznaniu świadczenia
112 pielęgnacyjnego. Brak takiego pouczenia przez Samorządowe Kolegium
113 Odwoławcze w Kielcach i wydanie decyzji na podstawie dotychczas jedynie
114 zgromadzonych dowodów, pozbawiło skarżącą możliwości jakiejkolwiek obrony (art.
115 79a § 1 k.p.a). Gdyby skarżąca o tym wiedziała, że wpis do ewidencji producentów
116 rolnych będzie podstawą do odmowy świadczenia pielęgnacyjnego, mogłaby na
117 etapie postępowania przed Kolegium przedstawić dodatkowe dowody na okoliczność
118 zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, i co istotne w tej sprawie daty
119 kiedy to nastąpiło. Tymczasem skarżąca te dodatkowe dowody wykazujące, że
120 faktycznie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego może złożyć dopiero na
121 etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych dowodów wynika
122 zaś, że decyzja Kolegium w zakresie w jakim odmówiono skarżącej prawa do
123 świadczenia pielęgnacyjnego co najmniej za okres od 1 stycznia 2023 r. do 2
124 czerwca 2023 r. (data śmierci męża A. R.) jest zupełnie niezasadna.
125 W okresie tym, skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak
126 również nie figuruje w ewidencji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
127 jako producent rolny oraz w roku 2023 nie ubiegała się o płatności w ramach
128 systemu wsparcia bezpośredniego (zaświadczenie Kierownika Biura Powiatowego
129 ARiMR w Opatowie z 2 sierpnia 2023 r.). Poza tym, jak wynika z zaświadczenia
130 Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r., jak również decyzji Wójta Gminy
131 Baćkowice z 24 stycznia 2023 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego, skarżąca na
132 dzień 1 stycznia 2023 r. i później figurowała jedynie jako podatnik z działki gruntu o
133 pow. 0,2325 ha fizycznych. W pierwszym półroczu 2023 r. skarżąca nie ubiegała się
134 również o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego
135 (zaświadczenie Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r.). Zdaniem skarżącej, co
136 najmniej w tym okresie uzyskała ona prawo do pobierania świadczenia
137 pielęgnacyjnego, jednakże na skutek naruszenia przepisów przez SKO została
138 pozbawiona możliwości wykazania tej okoliczności, a w konsekwencji zaś prawa do
139 świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres. Skarżąca podkreśliła, że przez cały okres
140 ciężkiej choroby swojego męża A. R., aż do jego śmierci w dniu 2
141 czerwca 2023 r. sprawowała nad nim całodobową opiekę.
142 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując
143 stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
144 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
145 Skarga zasługuje na uwzględnienie.
146 Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
147 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej
148 "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności
149 administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w
150 zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy
151 administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i
152 przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło to mieć istotny wpływ na wynik
153 sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
154 podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
155 Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona
156 decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym
157 wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
158 Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w
159 Kielcach utrzymująca w mocy decyzję w sprawie odmowy przyznania skarżącej
160 prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej
161 pracy zarobkowej wnioskowanego na męża – A. R . Orzeczeniem
162 Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Opatowie z 5
163 lipca 2022 r., wydanym do 31 lipca 2024 r., ww. został zaliczony do znacznego
164 stopnia niepełnosprawności, przy czym z orzeczenia tego wynika, że jego
165 niepełnosprawność istnieje od 24 lutego 2020 r.
166 W niniejszej sprawie organ I instancji jako jedyną podstawę decyzji
167 negatywnej wskazał na datę powstania niepełnosprawności A. R. tj. po
168 ukończeniu 25. roku życia, co oznacza brak przesłanki przewidzianej w art. 17 ust.
169 Ib u.ś.r. Organ odwoławczy słusznie zwrócił w tym zakresie uwagę, że zgodnie z
170 ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, odwołującym się do treści i
171 skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt
172 K 38/1 - nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność
173 powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku
174 życia, u osoby podlegającej opiece, z powodu której wnioskodawczy ni rezygnuje z
175 pracy lub innej pracy zarobkowej. W stosunku do opiekunów dorosłych osób
176 niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do
177 ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak
178 nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. Ib u.ś.r. jest zgodny
179 z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w
180 stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność
181 powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako
182 uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot
183 konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia
184 przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy
185 dokonywać z pominięciem tego kryterium. W rezultacie nie jest więc dopuszczalne
186 oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części
187 przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1
188 Konstytucji RP (por.m.in. wyroki NSA z 5 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1079/17,
189 ził lipca 2017 r., sygn. I OSK 1600/16, wyrok WSA w Gdańsku z 2 sierpnia 2018 r.,
190 sygn. III SA/Gd 413/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 czerwca 2018 r.,
191 sygn. II SA/Go 274/18).
192 W ocenie Kolegium natomiast skarżąca nie spełniła przesłanki zaprzestania
193 prowadzenia gospodarstwa rolnego.
194 Zgodnie z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których
195 mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź
196 domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:
197 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa
198 rolnego:
199 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania
200 prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w
201 gospodarstwie rolnym.
202 Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie
203 wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza
204 się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za
205 składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
206 w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za
207 złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o
208 odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.).
209 Co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do
210 faktów) przez organy orzekające w sprawie, co jednak nie wyklucza możliwości
211 oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie. Ocena ta powinna się
212 przy tym odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym
213 bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności
214 karnej.
215 W analizowanej sprawie SKO w oparciu o zaświadczenie ARiMR z 23 stycznia
216 2023 r. ustaliło, że skarżąca jest zarejestrowana w krajowym systemie ewidencji
217 producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o płatności i
218 stwierdziło, że będąc zarejestrowaną jako producent rolny skarżąca nie
219 zrezygnowała z aktywności zawodowej, a tym samym nie spełnia przesłanki z art. 17
220 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
221 W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd zgodnie z którym,
222 zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art.
223 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania
224 przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania
225 plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania
226 wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego
227 wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych
228 integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej,
229 takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych,
230 który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia
231 bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego (por.m.in. wyrok WSA w
232 Kielcach z 30 maja 2023 r., sygn. II SA/Ke 260/23).
233 Należy jednak zauważyć, że w niniejszym przypadku organ I instancji odmówił
234 skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z zupełnie innego
235 powodu, tj. z uwagi na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. - ponieważ niepełnosprawność
236 osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia. SKO zmieniając
237 faktyczną podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia celem uzupełnienia dowodów i
238 materiałów w sprawie zwracało się do Urzędu Gminy w Baćkowicach o informacje
239 dotyczące zwrotu podatku akcyzowego na rzecz skarżącej oraz do ARiMR
240 Świętokrzyski Oddział Regionalny o udzielenie m.in. informacji: czy B.
241 R. ubiegała się o przyznanie dopłat w ramach systemu wsparcia
242 bezpośredniego w 2023 r. i czy takie wsparcie otrzymała jak również czy
243 występowała o przyznanie innych form wsparcia skierowanych do rolników w 2022 r.
244 i 2023. Z informacji z Urzędu Gminy Baćkowice, które SKO uzyskało przed
245 wydaniem zaskarżonej decyzji wynikało, że skarżąca w pierwszym półroczu 2023 r.
246 nie ubiegała się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego
247 wykorzystywanego do produkcji rolnej. Natomiast ARiMR potwierdził, że B.
248 R. jest zarejestrowana jako producent rolny, za 2022 r. otrzymała wypłatę
249 środków w dwóch transzach, nie ubiegała się o płatności w ramach systemu
250 wsparcia bezpośredniego w 2023 r.
251 Skoro Kolegium zwracało się o stosowne dane to uznało je za istotne dla
252 rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji w ogóle się do nich nie
253 odniosło, zwłaszcza, że pismo ARiMR zostało sporządzone 14 lipca 2023 r., a więc
254 po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Takie działanie organu odwoławczego, który
255 uznał za niezbędne uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez zasięgnięcie
256 informacji w Urzędzie Gminy Baćkowice oraz ARiMR w celu weryfikacji oświadczenia
257 skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a następnie w ogóle
258 się do nich nie ustosunkował świadczy o tym, że ustalenia faktyczne organu znajdują
259 wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w
260 pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w
261 całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób
262 wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego
263 wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o
264 przekonującej treści.
265 Wadliwość w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego polega
266 również na tym, że SKO nie informując strony w toku postępowania odwoławczego o
267 skutkach pozostawania w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji
268 gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jak również
269 pozbawiając skarżącą prawa do wypowiedzenia się co do nowych okoliczności
270 faktycznych, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, uniemożliwiło skarżącej
271 przedstawienie dodatkowych dowodów na okoliczność zaprzestania prowadzenia
272 gospodarstwa rolnego, co w istocie nastąpiło i co ważne mogło nastąpić dopiero na
273 etapie wniesienia skargi do sądu. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 10
274 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny
275 udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im
276 wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
277 Uszczegółowieniem tej ostatniej zasady jest art. 79a § 1 k.p.a., który w zdaniu 1.
278 stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości
279 wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
280 organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych
281 od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co
282 może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
283 Nie podejmując wymienionych wyżej czynności organy nie zgromadziły
284 materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całokształtu
285 materiału dowodowego, który pozwoliłby na dokonanie prawidłowych ustaleń
286 mających istotne znaczenie w sprawie, czym naruszyły art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3
287 k.p.a. W tym kontekście co najmniej przedwczesne jest stwierdzenie Kolegium, że
288 skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co powinno skutkować
289 wydaniem decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
290 Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji rozważy dowody
291 zgłoszone przez skarżącą na etapie skargi, zwłaszcza w powiązaniu z
292 wcześniejszymi ustaleniami, a następnie da wyraz swojemu stanowisku w treści
293 uzasadnienia. Dopiero całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i
294 jego wnikliwa ocena pozwoli organowi w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy
295 w aspekcie art. 17 ust. 1 u.ś.r. występują przesłanki do przyznania skarżącej
296 świadczenia pielęgnacyjnego.
297 Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
298 oraz art. 135 p.p.s.a.. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów
299 obu instancji.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 79a (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 139
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, art. 17
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, art. 17b