Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 r., II SA/Ke 248/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 r., II SA/Ke 248/12Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi "..." M. Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [..] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [..], określającą dla A. M. sp. j. z siedziba w K. (dalej spółka A.) zobowiązanie z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za II półrocze 2009 r. w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego w dniu 3 lutego 2010 r. w kwocie 143.666,56 zł.
3 W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że w dniach 16-18, 21, 23, 29 – 30 grudnia 2009 r. oraz 6 stycznia 2010 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) przeprowadził kontrolę na składowisku odpadów w S., gm. S. zarządzanym przez spółkę A. Dokonane czynności wykazały nieprawidłowości w naliczaniu i uiszczaniu opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów. Z ustaleń kontrolnych wynikało, że łączna masa odpadów zdeponowanych na składowisku wynosiła 2205,09 Mg, a spółka A. w przedłożonym wykazie dotyczącym II półrocza podała masę 616,13 Mg. Na podstawie danych przekazanych przez WIOŚ organ I instancji ustalił, że A. w II półroczu 2009r. prowadził ewidencję odpadów w postaci rejestrów, na podstawie których wykazywał ilość składowanych odpadów. Wyniki kontroli WIOŚ podważyły wiarygodność prowadzonej ewidencji. Z analizy danych przedłożonych przez WIOŚ wynika, że wystąpiła różnica między faktyczną ilością zdeponowanych odpadów na składowisku a ilością ujawnioną w ewidencji. WIOŚ ustalił, że całkowita masa odpadów wwiezionych na teren składowiska w S. wynosiła 2.996,17 Mg w tym masa odpadów wytworzonych w wyniku mechanicznej obróbki odpadów 1.226,61 Mg. W związku z tym odpady o kodzie: 20 03 01, od których winna być uiszczona oplata stanowiły masę 1.302,09 Mg (2996,17 Mg – 1226,61 Mg – 457,47 Mg – 10,00 Mg), przy czym jak wynika z ustaleń WIOŚ z masy odpadów 1226,61 Mg odpady o masie 303,61 Mg poddano odzyskowi w bieżącej eksploatacji składowiska odpadów oraz przekazano do odzysku innym podmiotom. Masa odpadów o kodzie 19 12 12 wytworzona w wyniku sortowania wyniosła 893 Mg i podlegała składowaniu. Ponadto A. składował odpady o kodzie 19 08 02 w ilości 10 Mg. oraz zmagazynował na terenie składowiska w ilości 457,47 Mg. Dodatkowo, celem weryfikacji stanowiska strony co do ilości i rodzaju odpadów przekazywanych przez A. w 2009r. na składowiska odpadów w [...], pozyskano informacje od zarządzających w/w składowiskami dotyczące ilości odpadów przekazanych przez A., z których wynika, że łączna masa przekazanych przez A. odpadów na ww. składowiska wynosi ok. 9.000 Mg, co podważyło wiarygodność wyjaśnień A., że masa przekazanych odpadów wynosiła ok. 11.500 Mg.
4 Mając na uwadze powyższe organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego w sprawie ustalenia ilości składowanych odpadów w I i II półroczu 2009r. przez A. Biegły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy opracował opinię, w wyniku której ustalono, że A. przyjął na składowisko odpady w łącznej ilości 2.996,17 Mg z czego:
5 - składowano 1.524,87 Mg odpadów o kodzie: 20 03 01, niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne,
6 - składowano 1,25 Mg odpadów o kodzie: 19 08 01 skratki,
7 - składowano 461,70 Mg, odpadów o kodzie: 19 12 12 inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11,
8 - wytworzono łącznie 764,85 Mg odpadów w wyniku sortowania odpadów,
9 - poddano odzyskowi 303,15 Mg odpadów w bieżącej eksploatacji składowiska odpadów oraz przekazano do odzysku innym podmiotom.
10 Biegły wykorzystał przy tym dane wynikające z dokumentów urzędowych, bo taki walor, zdaniem Marszałka, mają ustalenia WIOŚ. Organ I instancji sporządził – na podstawie opinii biegłego i ustaleń WIOŚ – tabelę, stanowiącą załącznik nr 1 do decyzji, która ilustruje dane co do rodzaju i ilości odpadów którymi gospodarował A. w II półroczu 2009r.
11 W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe organ I instancji ustalił, że objęte wykazem złożonym w dniu 2 lutego 2010 r. rodzaje i ilości odpadów zostały zaniżone względem faktycznie składowanych w tym okresie. A. wykazał bowiem odpady o łącznej masie 616,13 Mg, podczas gdy z postępowania wyjaśniającego wynika, że stanowiły one masę 2205,09 Mg. W rezultacie, dokonując samoobliczenia opłat z tytułu korzystania ze środowiska, A. winien uiścić kwotę 185.608,30 zł, a nie jak obliczył 41.942,00 zł. Jednostkowe stawki opłat za umieszczenie odpadów na składowisku, zostały bowiem określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14.10.2008r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. nr 196, poz. 1217), przez co po zaliczeniu na poczet wymierzonej opłaty wniesionej w 2009r. opłaty w wysokości 41.941,74 zł, ustalono różnicę w kwocie 143.666,56 zł.
12 Mając na uwadze powyższe Marszałek Województwa decyzją z dnia [..] określił dla A. wysokość zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za II półrocze 2009r. w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego w dniu 3 lutego 2010 w kwocie 143.666,56 zł. Ponadto organ I instancji zobowiązał stronę do: naliczenia odsetek z tytułu zwłoki w zapłacie opłat wskazując, że termin płatności należnej opłaty przypada na dzień 31.01.2010r., a także do wpłaty należnych kwot, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W podstawie prawnej powołano art. 281 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U z 2008r. nr 25, poz. 150 ze zm.), art. 21 § 3, art. 53 § 3 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.
13 W odwołaniu od ww. decyzji A. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, 8, 75, 77, 79 i 80 k.p.a. – poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na stanowisku WIOŚ oraz opinii biegłego, sporządzonej w oparciu i przy uwzględnieniu jedynie dokumentów i ustaleń WIOŚ oraz zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego przy uwzględnieniu wszelkich dokumentów, w tym umowy wiążącej spółkę z właścicielem składowiska w S., nie wyłączając wizji lokalnej przeprowadzonej przez biegłego. Strona wskazała również na naruszenie art. 288 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niedokonanie "ustaleń własnych" w zakresie funkcjonowania składowiska odpadów i sortowni odpadów w S. oraz finalne ich pominięcie – pomimo, że zawarte były w pismach A. z dnia 29.03.2010r. i z dnia 8.06.2010r. Strona wskazała ponadto, że organ I instancji naruszył art. 23 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie za podstawę oszacowania § 4 tego przepisu i brak wyjaśnienia, jakimi przesłankami kierowano się uznając niniejszy przypadek za szczególny.
14 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, podzieliło w całości przedstawione w tym rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i podstawę prawną. Dodatkowo wskazano, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było dokonać ustaleń w oparciu o pomiary dokonane przez organ administracji, gdyż takie w II półroczu 2009r. nie były wykonywane. Kolegium, kwestionując wiarygodność ewidencji prowadzonej przez A., stwierdziło, że jest ona niekompletna oraz zawiera liczne rozbieżności – których w toku postępowania strona nie wyjaśniła. Z tego też względu za podstawę ustaleń prawidłowo uznano dane techniczne i technologiczne – zgodnie z dyspozycją art. 288 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Odnosząc się do opinii sporządzonej przez biegłego Kolegium podkreśliło, że do jej opracowania wykorzystano dane wynikające z dokumentów urzędowych, gdyż taki walor mają ustalenia WIOŚ. Organ wskazał ponadto, że ilość odpadów złożonych na składowisku w II półroczu 2009r., deklarowana przez A., zawarta jest w Tabeli nr 2 do opinii. Ilość ta została wykazana na podstawie danych przesłanych przez A. do organu I instancji. Natomiast ilość odpadów złożonych przez stronę na składowisku odpadów w 2009r. została ustalona przez organ I instancji na podstawie ewidencji odpadów prowadzonej przez A., obejmującej "Ewidencję wjazdów", "Ewidencję wjazdów samochodów A. na sortownię celem ich przesortowania", "Ewidencję wywozu odpadów po sortowaniu (balastu i surowców wtórnych)"; zbiorczego zestawienia ilości odpadów przesłanego przez WIOŚ; ilości odpadów w magazynie (odpady o kodzie 20 03 01 - przeznaczone do sortowania) w ilości 457,47 Mg; złożonych na składowisku o kodzie 19 12 12.
15 Na podstawie powyższych danych biegły na str. 5 i 6 opinii szczegółowo przedstawił ilości zgromadzonych odpadów o kodzie 19 12 12 i 20 03 01. Następnie biegły w tabeli nr 4 do opinii wyliczył różnicę w ilości składowanych odpadów na składowisku w I i II półroczu 2009r. pomiędzy ustaleniami organu I instancji, a wykazanymi przez A. Z kolei w tabeli nr 5 dokonano wyliczenia opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku dla ilości odpadów stanowiących różnicę w ilości składowanych odpadów na składowisku odpadów w I i II półroczu 2009r. pomiędzy ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji a wykazanymi przez A. Opłaty te biegły wyliczył przyjmując jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisko według Załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.10.2008r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska. Dodatkowo biegły w piśmie z dnia 19.10.2011r. wskazał, że przy obliczaniu ilości składowanych odpadów w I i II półroczu 2009r. przez A. uwzględnił wszystkie materiały dowodowe przekazane mu przez organ I instancji, w szczególności dokumenty źródłowe w postaci: dokumentacji w zakresie ewidencji odpadów prowadzoną na własne potrzeby przez A., to jest "Ewidencji wjazdów", "Ewidencji wjazdów samochodów firmy A. na sortownię celem ich przesortowania", "Ewidencji wywozu odpadów po sortowni (balastu i surowców wtórnych)", jak również Kart ewidencji odpadów oraz Kart przekazania odpadu otrzymanych od WIOŚ oraz A. (pismo z 29.03.2010r.). W ocenie autora opinii opłaty naliczone za umieszczenie odpadów na składowisku odpadów w II półroczu 2009r., obejmujące różnicę w ilości składowanych odpadów na składowisku w II półroczu między ustaleniami organu I instancji a wykazanymi przez Spółkę A. są prawidłowe – co zostało przedstawione w tabeli nr 5. Dodatkowo w piśmie z dnia 22.12.2011r. biegły, odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że nie mają one wpływu na wysokość obliczonej w zaskarżonej decyzji opłaty za korzystanie ze środowiska za II półrocze 2009r. Dokonując oceny sporządzonej w niniejszej sprawie opinii Kolegium uznało ją za fachową i rzetelną, wskazując że została sporządzona na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego.
16 Ustosunkowując się do wniosku A. o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej złożonego ze względu na brak poprzedzenia sporządzenia opinii wizją biegłego na składowisku odpadów w celu dokonania pomiarów w przedmiocie ilości odpadów o kodzie 19 12 09 Minerały (np. piasek, kamienie), wykorzystanych do budowy obwałowań składowiska, organ uznał to żądanie za bezzasadne, ponieważ za gospodarowanie odpadem o kodzie 19 12 09 Minerały (np. piasek, kamienie), nie jest naliczana opłata za korzystanie ze środowiska. Ponadto oględziny przedstawiające stan składowiska odpadów w maju 2011r., w sytuacji gdy przedmiotem postępowania było ustalenie rodzajów i ilości odpadów, którymi gospodarował A. na składowisku odpadów w S. w 2009r., nie miały istotnego znaczenia dla sprawy.
17 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie:
18 1. art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 79 oraz art. 80 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób naruszający obowiązujące prawu, opierając zaskarżoną decyzję jedynie na stanowisku WIOŚ i zaniechaniu przeprowadzenia dogłębnego zbadania sprawy i przeprowadzenia postępowania dowodowego przy uwzględnieniu wszelkich dokumentów, w tym umowy wiążącej A. z właścicielem składowiska w S. oraz opinii sprawdzającej nowego biegłego sporządzonej po przeprowadzeniu wizji lokalnej;
19 2. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego – w szczególności poprzez ograniczenie się jedynie do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska Kolegium;
20 3. art. 288 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niedokonanie "ustaleń własnych" w zakresie funkcjonowania składowiska odpadów i sortowni odpadów w S. oraz finalne ich pominięcie, pomimo że zawarte były w pismach A. z dnia 29.03.2010r. i z dnia 8.06.2010r.;
21 4. art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez zaakceptowanie przyjętego przez organ I instancji oszacowania należności A. z powołaniem się na "szczególnie uzasadniony przypadek", bez wyjaśnienia, jakimi przesłankami kierował się organ uznając niniejszy przypadek za szczególny.
22 Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W załączeniu przedstawiono "Opinię na temat ustalenia faktycznej ilości i rodzaju odpadów składowanych na składowisku w S.", sporządzoną przez biegłego ds. ocen oddziaływania na środowisko.
23 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
24 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
25 Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
26 Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
27 Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).
28 Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia opłat należnych za korzystanie ze środowiska polegające na składowaniu odpadów w okresie II półrocza 2009 r. Problematykę tę regulują przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, przytaczanej dalej jako Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. Nr 25/08 poz. 150 ze zm.). Ustawa ta w art. 273 ust. 1 pkt. 4 przewiduje, że opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona miedzy innymi za składowanie odpadów. Wysokość należnej za takie korzystanie opłaty ustala podmiot korzystający ze środowiska we własnym zakresie według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce i wnosi na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (art. 284 ust. 1 i 285 Prawa ochrony środowiska). Równocześnie podmiot korzystający ze środowiska przedkłada wykaz zawierający informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości tych opłat (art. 286 w/w ustawy). Jeżeli jednak informacje lub dane zamieszczone w tym wykazie dotyczące zakresu korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat nasuwają zastrzeżenia, to marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Wskazane własne ustalenia marszałka zostały zdefiniowane w art. 288 ust. 2 jako takie, które są dokonywane na podstawie: 1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat; 2) innych danych technicznych i technologicznych.
29 Z wykładni przytoczonych przepisów wynikają zasady stosowania wskazanych środków dowodowych, w oparciu o które marszałek województwa dokonuje ustaleń będących podstawą wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska. W art. 288 ust. 1 pkt. 2 ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub" będącym przejawem alternatywy, która nakazuje stosować jedne lub drugie środki dowodowe, określone w tym przepisie, ale nigdy oba naraz (K. Grusiecki Komentarz LEX do art. 288 ustawy – Prawo ochrony środowiska. t. 6). W razie oparcia się przez marszałka województwa na ustaleniach własnych, konieczne jest jednoczesne uwzględnianie w ramach prowadzonego postępowania zarówno wyników pomiarów dokonanych przez organ administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska, jak i innych danych technicznych i technologicznych (ibidem t. 6). Jednak warunkiem wstępnym otwierającym możliwość dokonywania takich ustaleń jest wcześniejsze stwierdzenie, że informacje i dane zamieszczone w w/w wykazie przez korzystającego ze środowiska nasuwają zastrzeżenia. To ustalenie nie jest już jednak obwarowane określonymi w art. 288 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt. 1) i 2) rygorami dotyczącymi sposobu dokonywania ustaleń przez marszałka województwa. Oznacza to, że takie ustalenie może być poczynione według ogólnych reguł dowodowych zawartych w kodeksie postępowania dowodowego, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.).
30 Z kolei według art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. Jednym z przepisów Ordynacji podatkowej, który miał w sprawie zastosowanie był art. 23, który w paragrafie 3 określa metody oszacowania podstawy wymierzanych opłat, a w paragrafie 4 przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania.
31 Oceniając zastosowanie przez organy administracji przytoczonych wyżej przepisów, Sąd stwierdził, że nie zostały one naruszone w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
32 Nie można mieć w szczególności wątpliwości co do tego, że dane i informacje zamieszczone w wykazie przedłożonym przez spółkę A. w dniu 3 lutego 2010 r., zawierającym informacje o składowanych odpadach oraz o wysokości należnych opłat za II półrocze 2009 r. nasuwały zastrzeżenia. Przekonują o tym wyniki kontroli przeprowadzonej na składowisku odpadów w S. zarządzanym przez spółkę A., a także opinia biegłego sądowego z zakresu między innymi ochrony środowiska sporządzona na zlecenie organu I instancji. Biegły w swej opinii uwzględnił wszystkie dostępne informacje i dokumenty, w tym również dokumentację w zakresie ewidencji odpadów prowadzoną na własne potrzeby przez spółkę A. Wykazane przez niego bardzo istotne różnice w ilości składowanych odpadów, zwłaszcza w ilości niesegregowanych odpadów komunalnych, nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że ilości tych odpadów podane w wykazie spółki A. nasuwają zastrzeżenia.
33 Stwierdzenie istnienia tych zastrzeżeń zaktualizowało konieczność szczegółowego wyliczenia wysokości opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z wykazu. W tym celu stosownie do treści art. 288 ust. 2 Prawa ochrony środowiska organy administracji oceniły, czy i jakie ze wskazanych w art. 288 ust. 2 środków dowodowych mogą być w sprawie wykorzystane. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości stwierdzenie organu, że w okolicznościach sprawy nie można było dokonać ustaleń w oparciu o pomiary dokonane przez organy administracji, gdyż takie nie były wykonywane w II półroczu 2009 r. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że za pomiary takie nie można było uznać tych, które wykonał Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w ramach kontroli przeprowadzonej w dniach16-18, 21, 23, 29 – 30 grudnia 2009 r. oraz 6 stycznia 2010 r. Tamta kontrola bowiem, a więc i dokonane w jej ramach pomiary, nie mogą stanowić pomiarów, o jakich mowa w art. 288 ust. 2 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, skoro kontrola ta jest alternatywnym wobec ustaleń własnych marszałka województwa środkiem dowodowym przewidzianym w art. 288 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
34 Mają również rację organy administracji, o ile uznają za niewiarygodną, a przez to nie mogącą być podstawą ustaleń własnych marszałka województwa, ewidencję prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska, a więc przez spółkę A. Jak bowiem wynika z opinii biegłego, dokumentacja ewidencji odpadów prowadzona na własne potrzeby przez spółkę A., jest niekompletna, a zapisy w posiadanych kartach ewidencji nie są zgodne z zapisami w kartach przekazania odpadu. W konsekwencji Marszałek Województwa zasadnie dokonał własnych ustaleń w przedmiocie ilości odpadów na podstawie innych danych technicznych i technologicznych. Pojęcia danych technicznych i technologicznych mają bardzo szeroki zakres znaczeniowy i w praktyce mogą do nich być zakwalifikowane różne środki dowodowe. Do wyciągnięcia wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego bardzo często potrzebna jest specjalistyczna wiedza techniczna. Dlatego zasadnie organ administracji I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego, która w okolicznościach sprawy powinna być zakwalifikowana jako swoiste dane techniczne i technologiczne, tyle że o charakterze przetworzonym (ibidem t. 6).
35 Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego wynika, że wbrew zarzutom skargi nie została ona oparta wyłącznie na ustaleniach WIOŚ zawartych w protokole z kontroli. Na stronie 4 opinii biegły stwierdził bowiem, że do ustalenia ilości odpadów złożonych na składowisku odpadów przez spółkę A. w 2009 r. wykorzystano również ustalenia Urzędu Marszałkowskiego dokonane na podstawie prowadzonej przez spółkę A. na własne potrzeby dokumentacji obejmującej "Ewidencję wjazdów", "Ewidencję wjazdów samochodów firmy A. na sortownię celem przesortowania" i "Ewidencję wywozu odpadów po sortowaniu (balastu i surowców wtórnych)". W dalszej części swej opinii biegły wskazał szczegółowo na podstawie jakich dokumentów ustalił ilości odpadów złożonych na składowisku w 2009 r. według spółki A. oraz według ustaleń Urzędu Marszałkowskiego. Następnie porównał te dwie wielkości i obliczył opłatę za umieszczenie odpadów na składowisku przyjmując zgodnie z art. 285 Prawa ochrony środowiska jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku według Załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska ()Dz. U. Nr 196 poz. 1217). Biegły skontrolował też i zweryfikował ilość tzw. przysypki do wykonania warstwy izolacyjnej na składowisku (str. 7 i 8 opinii), kwestionując poczynione w tym zakresie przez WIOŚ ustalenia. W rezultacie wskazał, że ilość przedmiotowej przesypki powinna być odnoszona do grubości składowanych odpadów – zgodnie z § 16a ust. 7 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 26.02.2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. z 2009r. nr 39, poz. 320) – nie zaś do ilości odpadów umieszczonych na składowisku. Tym samym brak podstaw aby uznać, że biegły oparł się w sposób bezkrytyczny wyłącznie na poczynionych przez ten organ ustaleniach. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że przedmiotowa opinia została sporządzona w sposób rzetelny, fachowy i całościowy, jest spójna oraz logiczna, w związku z czym organy obu instancji prawidłowo orzekły na jej podstawie. Z tego też względu, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie zachodziła potrzeba zlecenia sporządzenia opinii uzupełniającej. Jak słusznie podniosło Kolegium niecelowe było także przeprowadzenie oględzin składowiska, jako że – wobec znacznego upływu czasu – czynności te nie byłyby miarodajne dla ustalenia rodzajów i ilości odpadów, którymi gospodarował A. na składowisku odpadów w S. w 2009r.
36 Odnosząc się do załączonej do skargi "Opinii na temat ustalenia faktycznej ilości i rodzaju odpadów składowanych na składowisku w S.", autorstwa biegłego ds. ocen oddziaływania na środowisko, wskazać należy, że została ona sporządzona w dniu 15.02.2012r. – co uniemożliwia ustosunkowanie się do tej opinii. Kontrolując legalność rozstrzygnięcia organu II instancji Sąd bierze bowiem pod uwagę stan faktyczny i prawny zaistniały w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tymczasem Kolegium, orzekając w niniejszej sprawie w dniu 23.01.2012r., nie mogło odnieść się do przedstawionej przez stronę opinii, gdyż nie była wówczas wydana. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że stanowisko rzeczoznawców i innych ekspertów przedstawionych na zlecenie strony nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18.12.2007r., sygn. akt: II SA/Bd 807/07, LEX nr 491844). Należy również zwrócić uwagę na użyte w tej opinii określenie o "dokonaniu próby ustalenia stanu faktycznego", wskazujące na brak jednoznaczności poczynionych w niej ustaleń.
37 Ustosunkowując się do zarzutu skargi o braku wyjaśnienia przez Kolegium, dlaczego w niniejszej sprawie dokonano oszacowania należności A. z powołaniem się na "szczególnie uzasadniony przypadek", określony w art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej należy wyjaśnić stronie, że regulacja ta odnosi wskazane pojęcie do sytuacji, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3 tego przepisu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że takie właśnie okoliczności zaistniały w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w której – z uwagi na specyfikę prowadzonej działalności polegającej na prowadzeniu składowiska odpadów – nie sposób było użyć metody porównawczej wewnętrznej, porównawczej zewnętrznej, remanentowej, produkcyjnej, kosztowej, czy też udziału dochodu w obrocie.
38 Reasumując stwierdzić trzeba, że – wbrew formułowanym w skardze zarzutom – organy orzekające zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że, pomimo podnoszonych przez A. wątpliwości w tym zakresie, organ odwoławczy umotywował swoje stanowisko, tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i przedstawionych rozważań prawnych, w uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
39 Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 75 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 79
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 84 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 104
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 23 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo ochrony środowiska, art. 273
- Prawo ochrony środowiska, art. 288