Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 marca 2017 r., I SA/Go 332/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 marca 2017 r., I SA/Go 332/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska –Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Skarżący L. i W.K. wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej Dyrektorem IS, organem odwoławczym, organem II instancji) z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej Naczelnikiem US, organem I instancji) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania.

3 Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego.

4 Wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r. skarżący zwrócili się do Naczelnika US

5 o zaniechanie egzekucji. Ponieważ organ I instancji stwierdził, że skarżący

6 nie posiadają żadnych zaległości i egzekucja administracyjna nie jest wobec nich prowadzona, wezwał skarżących do sprecyzowania żądania. Ustosunkowując się

7 do wezwania skarżący stwierdzili, że wydawanie decyzji za lata 2005 – 2009

8 w postępowaniach wszczynanych z urzędu jest egzekucją.

9 W wyniku ustalenia, że skarżący nie posiadali żadnych zobowiązań podatkowych oraz że nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne na rzecz innych wierzycieli, Naczelnik US stwierdził, że wniosek skarżących o zaniechanie egzekucji jest bezprzedmiotowy i postanowieniem z [...] maja 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania.

10 W uzasadnieniu wskazał na ustalenia poczynione po wniesieniu wniosku skarżących z [...] kwietnia 2016 r. w tym między innymi, że za lata 2005 – 2009 Naczelnik US wydawał decyzje określające małżonkom L. i W.K. wysokość dochodu, który nie powodował powstania zobowiązania podatkowego. Nadto organ I instancji wskazał, że wydane za lata 2005 – 2009 decyzje nie zmieniały kwot nadpłat wykazanych w zeznaniach PIT-37, a jedynie wysokość możliwych do odliczenia od podatku kwot wydatków mieszkaniowych oraz ulg do odliczenia w latach następnych.

11 Pismem z [...] czerwca 2016 r. skarżący wnieśli zażalenie na wydane

12 przez organ I instancji postanowienie. Wskazali w nim, że wysokość możliwych

13 do odliczenia od podatku kwot wydatków mieszkaniowych oraz ulg do odliczenia

14 w latach następnych jest ustalana w postępowaniach prowadzonych z urzędu,

15 a w ocenie skarżących byłaby możliwość zaniechania egzekucji czy umorzenia, ponieważ został już przez nich złożony wniosek w sprawie [...].

16 W wyniku rozpatrzenia wniesionego zażalenia Dyrektor IS postanowieniem

17 z [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US.

18 W uzasadnieniu postanowienia w pełni podzielił ustalenia i argumentację wyrażoną przez organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu, podkreślając ustalenie braku prowadzenia z majątku skarżących jakiejkolwiek egzekucji administracyjnej.

19 Tym samym w ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały okoliczności, które stwarzałyby możliwość czasowego bądź całkowitego zaprzestania realizacji postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące zasady prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji podkreślił,

20 że nie można zaprzestać realizacji postępowania, które się nie toczy.

21 Następnie skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ponownie podnosząc w niej kwestię wielości wszczynanych z urzędu przez organy skarbowe postępowań, których skutkiem jest określanie wysokości zobowiązań podatkowych za kolejne lata, co w ocenie skarżących jest równoznaczne z prowadzeniem egzekucji. Skarżący wskazali

22 na dolegliwość z tym związaną szczególnie ze względu na ich trudną sytuację finansową i zdrowotną. Skarżący podkreślili, że na bieżąco regulują zobowiązania publicznoprawne w związku z czym powinno się zaniechać egzekucji i nie prowadzić dalszych czynności w celu zabezpieczenia majątku. Zdaniem skarżących organ podatkowy na podstawie art. 274 Ordynacji podatkowej ma możliwość skorygowania deklaracji, a różnicę w wysokości zobowiązania podatkowego umorzyć lub zastosować ulgi w spłacie.

23 W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

25 Skarga okazała się niezasadna.

26 Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 2016r poz.1066), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem,

27 jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718. ze zm. –zwanej: P.p.s.a.) Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać uchylony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

28 Skarżący L. i W.K. we wniesionej skardze zakwestionowali postanowienie wydane przez Dyrektora IS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US odmawiające wszczęcia postępowania. Zostało ono wydane po rozpatrzeniu wniosku skarżących, którzy domagali się zaniechania egzekucji.

29 W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe orzekały kierując się delegacją zawartą w art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

30 w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599, powoływanej dalej jako "u.p.e.a."),

31 który odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego między innymi

32 w sprawach dotyczących egzekucji obowiązków pieniężnych wynikających z decyzji wydanych w postępowaniach, do których stosuje się przepisy ordynacji podatkowej (por. tezę drugą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 1999 r. sygn.. akt III SA 8330/98, LEX nr 47238). Zatem w sprawie należało mieć na uwadze treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 powoływana dalej jako "k.p.a."), który stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże żądanie skierowane do organu administracji publicznej tylko wtedy wszczyna ogólne (jurysdykcyjne) postępowanie administracyjne uregulowane w tym kodeksie, kiedy dotyczy sprawy załatwionej w drodze decyzji administracyjnej, tj. jeżeli przepisy prawa materialnego upoważniają ten organ do rozstrzygnięcia co do wniesionego żądania przez wydanie decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., II GSK 340/05, LEX nr 196292). Natomiast zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie to ma charakter rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego (zob. np. teza druga wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728).

33 W rozpatrywanej sprawie przesłanką odmowy wszczęcia postępowania była jego bezprzedmiotowość. Wskazać należy, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznana

34 w drodze postępowania administracyjnego. Odnosząc powyższe do stanu sprawy wskazać należy, że u podstawy rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymanego

35 w mocy postanowieniem organu odwoławczego, legło ustalenie braku istnienia podstaw do rozpoznania merytorycznego sprawy – brak przedmiotu sprawy. Skarżący we wniosku o wszczęcie postępowania domagali się zaniechania egzekucji, której jak zostało w sprawie ustalone nie wszczęto. Dlatego Naczelnik US po ustaleniu faktycznego braku prowadzonych postępowań egzekucyjnych wobec skarżących, wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

36 Podkreślić należy, że wydanie przez organy skarbowe decyzji określających zobowiązania podatkowe za lata 2005 – 2009 nie jest tożsame z wszczęciem

37 i prowadzeniem postępowań egzekucyjnych, gdyż podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarówno na dzień wydania postanowienia przez organ I instancji jak i przez organ odwoławczy skarżący nie posiadali zaległości podatkowych oraz nie była prowadzona wobec nich egzekucja administracyjna.

38 Tym samym ogólnie sformułowane zarzuty skargi skarżących

39 nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym obrazującym przebieg całego postępowania. Dodać należy, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że zostało ono wydane zgodnie z prawem i nie stwierdzono uchybienia przepisom ani prawa materialnego ani procesowego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.