Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 maja 2016 r., I SA/Go 113/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 maja 2016 r., I SA/Go 113/16

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2009 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 1.376 zł skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oświadczając, że nie ma majątku oraz że wraz z żoną utrzymują się z wynagrodzeń za pracę (skarżący zarabia 716 zł, a jego żona 4.900 zł netto), a także iż na ich utrzymaniu pozostaje syn, który jest studentem.

3 Wobec uznania, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie są wystarczające do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, wezwano go do złożenia dokumentów obrazujących wysokość dochodów oraz stan posiadania zarówno skarżącego jak i jego żony.

4 W odpowiedzi skarżący złożył zaświadczenie, z którego wynika, że zarabia 681,08 zł netto miesięcznie oraz odpis zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok w którym zadeklarował przychody w łącznej wysokości 2.687 zł. Poinformował jednocześnie, że nie ma rachunku bankowego. Nie przedstawił natomiast dokumentów dotyczących dochodów i stanu posiadania żony, dołączając jedynie odpis umowy majątkowej małżeńskiej, na podstawie której w małżeństwie skarżącego wprowadzono rozdzielność majątkową.

5 W tej sytuacji wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony.

6 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim o jakiego domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego.

7 Zasadą jest jednak ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym (art. 199 p.p.s.a.), zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony.

8 Zgodnie jednak z przytoczonym art. 246 § 1 p.p.s.a. ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na osobie, która ubiega się o jego przyznanie (por. post. NSA z 5 sierpnia 2014 r. II FZ 1207/14).

9 Skarżący nie spełnił tego wymogu.

10 W świetle przedstawionych dowodów i oświadczeń skarżącego nie ma podstaw do kwestionowania deklaracji, iż on sam nie posiada oszczędności oraz że uzyskuje niskie wynagrodzenie za pracę. Wyłącznie te okoliczności nie mogły jednak stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku.

11 Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że jest żonaty. Z tej przyczyny, żądając zwolnienia od kosztów sadowych, winien był wykazać, że nie jest ich w stanie ponieść również z pomocą żony. Wymóg ten wywodzi się z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczynienia się do zaspokojenia stworzonej przez nich rodziny znajdującego umocowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 13 i 27).

12 Oceny tej nie zmienia argument o obowiązującej w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że fakt zawarcia między małżonkami umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. np. post. NSA z 10 czerwca 2014 r. I OZ 412/14).

13 Co istotne, z oświadczeń skarżącego nie wynika by znajdował się z żoną w separacji i nie utrzymywał z nią żadnych kontaktów. Zasadne było w tej sytuacji wezwanie skarżącej na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia informacji dotyczącej sytuacji majątkowej żony. Skarżący jednak nie zastosował się do wezwania powołując się wyłącznie na panującą w jego małżeństwie rozdzielność majątkową, która to jednak informacja nie zwalniała skarżącego – żądającego zwolnienia od kosztów sądowych - z obowiązku wykazania, że nie jest w stanie sfinansować tych kosztów także z pomocą żony.

14 Tym samym należało uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek prawa pomocy, tzn. nie przedstawił oświadczeń i dokumentów wyczerpująco i niewątpliwie wyjaśniających sytuację materialną swojej rodziny, a tym samym nie udowodnił, że poniesienie kosztów postępowania przekracza jego możliwości finansowe.

15 W tym stanie rzeczy postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).