Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 października 2009 r., II SA/Go 791/09

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 października 2009 r., II SA/Go 791/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.Z. na pismo Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sposobu rozpatrzenia skargi na działalność Rady Gminy postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 W dniu [...] lipca 2009 r. do Wojewody wpłynęło pismo I.Z., w którym strona kwestionowała sposób rozpatrzenia przez Radę Gminy skargi z dnia [...] marca 2007 r. zawierającej jej żądanie zapłaty 90000 zł za bezumowne korzystanie przez Urząd Gminy z lokalu użytkowego oraz zwrotu tego lokalu. Strona podkreśliła, iż nie zgadza się z wydaną przez Radę Gminy uchwałą z dnia [...] czerwca 2009 r. nr XXII/205/09, którą po ponownym rozpatrzeniu skargi uznał ją za bezzasadną. Podkreśliła, że działania organu w przedmiotowej sprawie są nieprawidłowe i nie przyczyniają się do załatwienia sprawy. I.Z. zwrócił się w konsekwencji do organu nadzoru o podjęcie faktycznych czynności prawnych w celu wyjaśnienia zażalenia z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie skargi do Rady Gminy oraz o odpowiedź na piśmie w przewidzianym terminie urzędowym.

3 Wojewoda w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] udzielił I.Z. odpowiedzi na w/w pismo. Organ poinformował, iż rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w sprawie przekazania skargi z dnia [...] czerwca 2009 r., uznając, iż istotnie narusza ona przepisy prawa. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w toku postępowania nadzorczego ustalił, iż Rada Gminy w dniu [...] czerwca 2009 r. rozpatrzyła skargę z dnia [...] czerwca 2009 r. uznając ją jako bezzasadną. Ponadto organ wyjaśnił, iż nie jest właściwym w sprawie, zaś organem właściwym do rozpatrzenia sprawy, którego dotyczy skarga, jest Rada Gminy, albowiem leży to w zakresie jej zadań własnych.

4 W dniu [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga I.Z., w której skarżący zakwestionował wyjaśnienia organu nadzoru - Wojewody z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Zarzucił, iż organ nadzoru odnosząc się do skargi z dnia [...] lipca 2009 r. podjął błędną decyzję, a w konsekwencji po mimo dysponowania dostarczonymi przez stronę załącznikami do skargi z dnia [...] czerwca 2009 r., nie rozpatrzył i nie wyjaśnił sprawy objętej tą skargą.

5 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Podkreślił, iż zaskarżone pismo stanowi czynność informującą o sposobie załatwienia złożonej w trybie działu VIII kpa, na które nie służy skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżonym pismem organ poinformował jedynie stronę, iż w trakcie prowadzonego z urzędu postępowania nadzorczego ustalił, iż rada gminy rozpoznała we własnym zakresie skargę z dnia [...] czerwca 2009 r., a także iż skarga ta dotyczy zadań własnych gminy i w związku z tym uprawnionym do jej rozpatrzenia jest Rada Gminy.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje.

7 Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Podkreślić należy, iż kognicja sądu administracyjnego ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd administracyjny zatem ocenia wprawdzie sprawę merytorycznie, jednakże nie jest władny orzekać merytorycznie w danych sprawach, co oznacza, iż nie ma uprawnienia by wydać orzeczenie przyznające stronie uprawnienia lub obciążające ją jakimś obowiązkiem opartym na obowiązujących przepisach prawa materialnego.

8 Na wstępie wskazania wymaga, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza kontrola dopuszczalności jej rozpoznania przez sąd administracyjny. W rozpatrywanej sprawie, w pierwszej kolejności, rozstrzygnąć zatem należy czy kwestionowany przez stronę skarżącą akt może zostać poddany takiej kontroli sądowoadministracyjnej.

9 Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Dz 2002r, Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

10 1) decyzje administracyjne;

11 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

12 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

13 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

14 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

15 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

16 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

17 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

18 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

19 W przedmiotowej sprawie skarga I.Z. dotyczyła pisma Wojewody z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], będącego rozstrzygnięciem skargi wniesionej do organu w trybie przepisów działu VIII kpa, czyli w trybie skargowym, na działalność Rady Gminy.

20 Analiza powołanego przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. nie pozwala więc na zakwalifikowanie zaskarżonego aktu do żadnej z wymienionych w nim kategorii.

21 Zaskarżone pismo z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] niewątpliwie nie ma charakteru decyzji ani postanowienia, które to akty wymienione są w art. 3 §2 pkt 1-3 p.p.s.a. Sporny akt nie kwalifikuje się także do żadnej z kategorii określonych w pkt 4-7, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej a dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż nie nakłada na jej adresatów żadnych obowiązków ani też żadnych przywilejów, uprawnień (art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a.), nie stanowi także interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 §2 pkt 4a p.p.s.a.). Nie jest to również akt prawa miejscowego, wskazany w pkt 5, ani też dokument, który można by zakwalifikować do kolejnej grupy określonej w art. 3 §2 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ wspólną cechą wymienionych w nim dokumentów jest to, że podejmowane są w sprawach z zakresu administracji publicznej i przyjmują formę uchwały lub zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym wewnętrznego urzędowania, w tym zawierające regulaminy, wytyczne skierowane do podległych organów i innych jednostek, akty budżetowe, jak i o charakterze indywidualnym. Ostatecznie, zaskarżone pismo nie kwalifikuje się także do aktów wymienionych w pkt 7, gdyż nie jest aktem nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

22 Organ wprawdzie nie wskazał podstawy prawnej, na jakiej oparł się w w/w piśmie, lecz z jego treści jednoznacznie wynika, iż stanowi on informację o przeprowadzonym przez organ nadzoru postępowaniu a także wyjaśnienie, iż organem właściwym w sprawie wypłaty kwoty 90000 zł z tytułu bezumownego korzystania z lokalu użytkowego oraz jego zwrotu, którego dotyczyła skarga z dnia [...] czerwca 2009 r., jest Rada Gminu, a nadto, iż organ ten rozstrzygnął tę skargę we własnym zakresie uchwałą nr XXII/204/09 z dnia [...] czerwca 2009 r. Ponadto pismo to czyni zadość żądaniu strony zawartym w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. (data prezentaty - 13 lipca 2009 r.) udzielenia wyjaśnień przez Wojewodę na piśmie.

23 Zgodnie z treścią art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "kpa") przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, według art. 229 pkt 1 kpa organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest dotyczącej zadań lub działalności rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa jest wojewoda, a w sprawach finansowych regionalna izba obrachunkowa.

24 W myśl art. 237 § 3 kpa o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 kpa. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, jak już wyżej wskazano nie jest ono żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 -7 p.p.s.a., w tym także innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego t.ll, Zakamycze 2005, s.544-545). Akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Warszawa 2006, s.29-30)

25 Zawiadomienie z art. 238 § 1 kpa nie posiada tej ostatniej cechy, to znaczy, nie rozstrzyga o prawach bądź obowiązkach wynikających z przepisów prawa, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności.

26 W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym także sądu orzekającego, panuje ugruntowany pogląd, że tryb ,,ogólnoskargowy" (art. 221-240 kpa) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r. III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001, nr 1, póz. 27, LEX nr 40203, a także orzeczenia WSA w Gorzowie Wlkp: postanowienie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 349/08, postanowienie z dnia 7 grudnia 2007 r. , sygn. akt II SA/Go 745/07, postanowienie z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Go 310/08, postanowienie z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt II SA/Go 679/07, postanowienie z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt II SA/Go 383/08).

27 Stąd uwzględniając ugruntowane w tym zakresie stanowisko tutejszego Sądu także w przedmiotowej sprawie, w świetle przytoczonych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu