Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 stycznia 2006 r., II SA/Go 662/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 stycznia 2006 r., II SA/Go 662/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] czerwca 2004 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego został poinformowany o złym stanie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...], którego właścicielem jest A.L..

3 W związku z treścią pisma Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął w sprawie postępowanie administracyjne.

4 Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku o nr [...] i sygnaturze [...] na podstawie art. 66 ust. 1 i 3 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 roku Nr 207. poz. 2016 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98. poz. 1071 z późniejszymi zmianami) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A.L. wykonanie remontu budynku gospodarczego usytuowanego w [...] na działce nr [...], polegającego na przemurowaniu ściany szczytowej wraz z zakotwieniem w terminie do [...] października 2004 roku.

5 Powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji T.L. - żona A.L., odebrała w dniu [...] sierpnia 2004 roku wraz z pouczeniem o możliwości odwołania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji.

6 W dniu 22 marca 2005 roku A.L. złożył zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2005 roku. nr [...] oraz odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 roku. w którym stwierdził, iż mimo upływu terminu odwołania kwestionuje jej rozstrzygniecie i wnosi o uchylenie powyższej decyzji.

7 Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2005 roku. nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, iż powyższe odwołanie od decyzji nr [...] z [...] lipca 2004 roku zostało wniesione w dniu 22 marca 2005 roku, czyli po upływie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, co w świetle art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego należało uznać za niedopuszczalne. W uzasadnieniu organ stwierdził również, że zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 roku. znak: [...] jest przedmiotem odrębnego postępowania.

8 Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku. nr [...] odebrała T.L. żona A.L. w dniu [...] maja 2005 roku.

9 Na powyższe postanowienie A.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze tej zarzucił Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, że organ rozpoznał zażalenie od decyzji organu l instancji tylko pod kątem upływu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto przedstawił okoliczności sporządzenia protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2005 roku wyjaśniając przy tym, iż nie zamieszczono w nim wnioskowanych przez skarżącego uwag dotyczących dokonywanych przez M.M. rozbiórek. A.L. zarzucił również Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż w decyzji z dnia [...] lipca 2004 roku, nr [...] przyjęto w stosunku do pozostałości murów nazwę "budynek". Skarżący zarzucił również organowi I instancji, iż nie otrzymał protokołów z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2004 roku i [...] marca 2005 roku. A.L. w swojej skardze stwierdził również, iż należący do niego obowiązek usunięcia zagrożenia został przez niego spełniony.

10 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał woje wcześniejsze stanowisko w sprawie dodając jedynie, iż w jego ocenie zarzuty zawarte w: skardze nie dotyczą postanowienia z dnia [...] maja 2005 roku. nr [...] lecz odnoszą się wyłącznie do ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 roku. nr [...] oraz podjętych przez ten organ czynności dotyczących sprawdzenia wykonania nałożonego tą decyzją obowiązku. W związku z czym organ II instancji w przedmiotowej sprawie wniósł o oddalenie skargi.

11 A.L. w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2005 roku stwierdził, iż odwołanie od decyzji [...] z dnia [...] lipca 2004 roku zostało złożone po terminie do jego wniesienia z powodu błędnych informacji udzielonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

12 W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym A.L. podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze ponadto przyznał, iż nie kwestionuje okoliczności złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z przekroczeniem terminu.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

14 Skarga okazała się zasadna, jednakże z przyczyn odmiennych niż zarzuty skargi. Co prawda podniesione przez skarżącego zarzuty merytoryczne nie były przedmiotem zaskarżonego postanowienia, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się znaczącej sprzeczności pomiędzy ustalonym stanem faktycznym sprawy, a podaną podstawą prawną skarżonego rozstrzygnięcia.

15 Na wstępie należy zauważyć, iż jak słusznie zauważył organ odwoławczy. A.L. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2004 roku. nr [...] z przekroczeniem terminu do jego wniesienia, gdyż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja organu I instancji doręczona została w dniu 6 sierpnia 2004 roku. natomiast odwołanie w sprawie zostało wniesione w dniu 22 marca 2005 roku. Słusznie też Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż naruszona została norma prawna zawarta w art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami). Jednakże w przepisie tym są przewidziane dwie odrębne sytuacje procesowe, a mianowicie: niedopuszczalność odwołania i wniesienie odwołania z uchybieniem terminu (zob. wyrok NSA z 10 listopada 1998 r.. III SA 898/97). Organ odwoławczy błędnie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiła niedopuszczalność odwołania.

16 Ustawodawca wymieniając dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania wskazuje, iż jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Druga zaś ujęta jest w ogólnym sformułowaniu "niedopuszczalności odwołania". Poza taką formułą kodeks nie określa bliżej, jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania. W orzecznictwie panuje pogląd, iż przesłanka niedopuszczalności odwołania obejmuje zróżnicowaną grupę przyczyn zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym.

17 Do podstawowych przyczyn niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej zalicza się:

18 a) nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym, np. ze względu na jej niedoręczenie którejkolwiek ze stron postępowania lub gdy czynność organu nie jest decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną);

19 b) niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym (należy w tym miejscu nadmienić, iż samo pouczenie strony o możliwości wniesienia odwołania od decyzji w sytuacji, gdy przepis prawa wyłącza prawo odwołania, nie tworzy dla strony takiego uprawnienia - por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2001 r., I SA/Gd 170/00):

20 c) ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., V SA 235/00).

21 Podmiotowy charakter niedopuszczalności odwołania mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, niezdolności odwołującego się do czynności prawnych (por. wyrok NSA z 14 września 1995 r,. SA/Wr 2618/94), bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych, (por. wyr. NSA z dnia 21 września 2001 r., I SA 335/00).

22 Natomiast o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania możemy mówić wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w rozdziale 10 k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14-dniowego. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie. Jest to bowiem okoliczność obiektywna (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665).

23 W świetle powyższych argumentacji w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niewłaściwie zastosował normę prawną zawartą w art. 134 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ II instancji przyjął, iż decyzja organu I instancji miała charakter decyzji ostatecznej co z kolei spowodowało zasadność stwierdzenia o niedopuszczalności odwołania od tej decyzji. W ocenie Sądu w świetle przytoczonego powyżej stanowiska doktryny jasno wynika, iż niedopuszczalność odwołania można stwierdzić jedynie w stosunku do odwołania od decyzji ostatecznej organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., V SA 235/00). Zatem nie ulega wątpliwości, iż organ II instancji nie mógł stwierdzić niedopuszczalności odwołania od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdzając, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązany był do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 10 czerwca 1999 r.. I SA 1517/98 i wyrok NSA z 30 grudnia 1998 r.. IV SA 2294/96). Co prawda w orzecznictwie reprezentowany jest również pogląd, iż - organ odwoławczy może wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania z powodu uchybienia terminu, ale dopiero po ostatecznym rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu, wydanie bowiem postanowienia o przywróceniu terminu wyłącza możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu odwołania, (por. wyroki NSA: z 31 maja 2000 roku, SA/Sz 565/00 i z 23 lipca 1999 roku. I SA 350/98) -jednakże w przedmiotowej sprawie okoliczność taka nie zaistniała.

24 Przyjęta przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego niewłaściwa podstawa prawna zaskarżonego postanowienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik spraw). Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270). należało decyzję organu II instancji uchylić. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270) stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270).