Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 sierpnia 2021 r., II SA/Go 573/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 sierpnia 2021 r., II SA/Go 573/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 W dniu 18 czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], którym organ ustalił koszt świadczeń opieki zdrowotnej sfinansowanych ze środków publicznych, udzielonych G.C., w wysokości 987,91 zł. W skardze J.S. wskazała, że podjęła decyzję o nieprzekazywaniu kierowanej do G.C. korespondencji, którą na bieżąco zwracała NFZ. Wskazała jednocześnie na zły stan zdrowia G.C., który uległby jeszcze pogorszeniu wskutek informowania go o bezprawnych działaniach NFZ. W związku z tym, że skarżąca nie przedstawiała korespondencji G.C., uznała się za uprawnioną do wniesienia skargi do Sądu.

3 Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 czerwca 2021 r. J.S. została wezwana do podania w terminie 7 dni, czy skargę z dnia [...] maja 2021 r. wniosła w imieniu własnym czy też jako pełnomocnik G.C., pod rygorem przyjęcia, że skargę złożyła w imieniu własnym. Jednocześnie poinformowano ją, że w przypadku, gdy skargę wniosła we własnym imieniu, jest zobowiązana do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania, braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podanie swojego numeru PESEL oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego przez zaskarżoną decyzję z uwagi na fakt, że nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto poinformowano ją, że w przypadku, gdy skargę wniosła jako pełnomocnik G.C., jest zobowiązana do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania, braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podanie numeru PESEL skarżącego G.C. oraz przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że jest umocowana do reprezentowania G.C. przed sądami administracyjnymi lub wojewódzkim sądem administracyjnym. Dodatkowo zaznaczono, iż jako pełnomocnik winna wykazać, że należy do katalogu osób wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a., które mogą być pełnomocnikiem osoby fizycznej w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

4 W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2021 r. J.S. podała swój numer PESEL oraz podkreśliła, że legitymację do wniesienia skargi wykazała w treści skargi z dnia [...] maja 2021 r. Dodała, że korespondencja z NFZ jest czynnikiem chorobotwórczym dla zdrowia fizycznego i psychicznego G.C.. Podjęła decyzję o nieprzekazywaniu mu korespondencji z NFZ, co wyeliminowało go z udziału w sprawie. Wobec tego J.S. uznała, że w takiej sytuacji odpowiedzialność za interes G.C. spada na nią. Ponadto wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

5 Mając na względzie treść powyższego pisma, zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. uznano J.S. za stronę skarżącą w niniejszej sprawie.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Skargę należało odrzucić.

8 Zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że o statusie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje posiadanie interesu prawnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które dają podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (postanowienie NSA z 30 lipca 2021 r., sygn. akt III OZ 522/21). Powyższe oznacza, że ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny ma charakter materialnoprawny i przejawia się w tym, że podmiot wnoszący skargę do sądu działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, a zatem własnego, indywidualnego i opartego o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 377/21).

9 Strona skarżąca, która nie wykazała istnienia (naruszenia) interesu prawnego, bądź wywodzi swoje uprawnienie z posiadania interesu faktycznego, nie posiada legitymacji skargowej. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że wyłączną stroną postępowania administracyjnego i jednocześnie jedynym adresatem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] marca 2021 r. był G.C.. J.S., która wniosła na tę decyzję skargę do Sądu, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a zatem zaskarżona decyzja nie ukształtowała w żaden sposób jej sytuacji prawnej; nie dotyczyła jej praw ani obowiązków. Chęć udzielenia pomocy G.C. oraz troska o jego zdrowie, na które to okoliczności się powołuje, w świetle przytoczonych wyżej przepisów nie mogą być podstawą do przyznania jej legitymacji skargowej do wniesienia skargi na decyzję Prezesa NFZ.

10 Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi (punkt 1 postanowienia).

11 Odnosząc się do wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, wobec czego, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy (punkt 2 postanowienia).