Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 czerwca 2016 r., II SA/Go 376/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 czerwca 2016 r., II SA/Go 376/16

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Na postawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 kwietnia 2016 r. A.R. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł, pod rygorem odrzucenia skargi.

3 Dnia 9 maja 2016 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

4 W uzasadnieniu wniosku A.R. wskazał, że prowadzona działalność rolnicza jest na granicy wypłacalności i jest finansowana z kredytów. Skarżący oświadczył, że nie otrzymał całości dopłat za 2016 r. Nadto podał, że ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci i żonę. Skarżący wskazał, że jego rodzina posiada miesięczny dochód wynosi 64.665 zł, a miesięczne zobowiązania wynoszą 6.100 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedłożył między innymi wyciągi z rachunków bankowych.

5 Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

6 W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

7 Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie

8 realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.

9 Należy wskazać, że według oświadczenia A.R. miesięczny dochód jego czteroosobowej wynosi 4.665 zł (netto), zaś ponoszone wydatki to kwota 6.100 zł. W orzecznictwie stwierdzono, że posiadanie przez stronę stałych dochodów w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II GZ 89/11, LEX nr 783930). Z przedłożonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wynika, że A.R. z tytułu płatności na rok 2015 otrzymał kwotę w wysokości około 20.000 zł.

10 Zważyć również trzeba, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek oraz oszczędności. Z wyciągów z rachunków bankowych, że skarżący posiada środki pieniężne w wysokości około 27.000 zł (stan na [...].5.2016 r.).

11 Nie można pominąć, że skarżący uiszcza raty kredytu i raty z tytułu leasingu (1.020 zł). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. W konsekwencji nie uzasadniają one zwolnienia od kosztów sadowych (zob. postanowienie NSA z dnia 15 października 2014 r., II FZ 1466/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie zwraca się uwagę, iż przedsiębiorca w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu (postanowienie NSA z dnia 21 września 2015 r., I FZ 287/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

12 Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076).

13 W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne czy pobierające niskie świadczenia emerytalno-rentowe. Nie można również tracić z pola widzenia, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie nie jest wysoki (200 zł).

14 Z uwagi na powyższe nie sposób uznać, że skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

15 W konkluzji należy zatem stwierdzić, że A.R. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.