Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 maja 2018 r., II SA/Go 278/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 maja 2018 r., II SA/Go 278/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o nr [...].

Uzasadnienie

2 1. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. T.G. zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę S.G. urodzoną [...] lutego 2004r. z jego związku małżeńskiego z A.G.. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Centrum Pomocy Rodzinie przyznał wnioskowane świadczenie w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. w wysokości 500 zł miesięcznie.

3 W dniu 28 sierpnia 2017 r. T.G. złożył do organu wniosek kontynuacyjny za kolejny okres (2017-2018). We wniosku tym podał, że jego stan cywilny się zmienił, gdyż wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. (sygn. akt : [...]) orzeczono separację skarżącego i jego żony A.G.. Z pkt II tego wyroku wynikało, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią S.G. powierzono obojgu rodzicom, z tym, iż miejsce pobytu małoletniej ustalono przy matce A.G..

4 Pismem z dnia [...] października 2017 r. organ zawiadomił wnioskującego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przyznanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Pismem z tego samego dnia czyli również [...] października 2017 r. zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] uznał świadczenie wychowawcze wypłacone T.G. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] września 2017 r. w łącznej kwocie 6.000,00 zł za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązał stronę do zwrotu świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do dnia zapłaty.

5 W uzasadnieniu tej decyzji organ, powołując się na przepisy art. 2 pkt 16, art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, ze zm., zwanej dalej "p.p.w.d.") wskazał, że na skutek orzeczenia separacji małżeństwa T. i A.G. i ustalenia miejsc pobytu małoletniego dziecka przy matce strona od [...] października 2016 r. (pierwszy miesiąc po uprawomocnieniu się orzeczenia o separacji) do końca okresu przyznania świadczenia to jest [...] września 2017 r. T.G. utracił uprawnienie do pobierania świadczenia wychowawczego. Wypłacone w tym okresie świadczenie jako nienależne podlegało zwrotowi wraz odsetkami (art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 i 9 p.p.w.d.).

6 Odrębną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. organ odmówił T.G. przyznania przedmiotowego świadczenia za następny okres (od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r., por. akta administracyjne oraz akta sprawy sprawa II Sa/Go 279/18 tutejszego sądu).

7 2. Na skutek odwołania strony decyzją z dnia [...] stycznia 2018r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2017r. uznającą, że świadczenie wychowawcze wypłacone T.G. w okresie od dnia [...] października2016r. do [...] września2017 r. za nienależnie pobrane i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

8 W uzasadnieniu tej kasacyjnej decyzji Kolegium potwierdziło stan faktyczny ustalony przez organ I instancji, w szczególności dotyczący separacji małżeństwa T.G. oraz rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej. Nie podzieliło jednak zapatrywania organu I instancji co do negatywnych skutków tego wyroku dla uprawnień strony. Przytaczając przepisy art. 57, 58 i art. 611 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 682) oraz art. 582 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1822, ze zm.) Kolegium podkreśliło, że gdy nie zachodzi taka potrzeba, sąd w wyroku orzekającym separację nie wkracza w sferę dokładnego regulowania relacji pomiędzy rozwiedzionymi rodzicami w kwestiach dotyczących sprawowania opieki na dzieckiem (dziećmi), poza orzeczeniem o pozostawieniu władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, co w żadnym razie nie oznacza, że w takim przypadku nie dochodzi faktycznie do wykonywania opieki naprzemiennej pomiędzy rodzicami, którzy w taki sposób układają wzajemne stosunki związane z opieką nad dzieckiem (dziećmi), że dzieci naprzemiennie pozostają pod ich wyłączną pieczą.

9 Zdaniem Kolegium, powołującego się na orzecznictwo sądów administracyjnych, czynienie automatycznego założenia, że opieka naprzemienna zachodzi tylko wówczas, gdy wynika z treści orzeczenia sądu byłoby niesprawiedliwe i nieracjonalne, co prowadzi do błędnej wykładni art. 2 pkt 16 p.p.w.d.

10 Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji w ogóle nie ustalił czy taki przypadek opieki zachodził w sprawie, wobec czego decyzja została wydana również z naruszeniem przepisów proceduralnych to jest art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej k.p.a.).

11 Kolegium uznało również, że organ I instancji naruszył przepisy art. 20 ust. 1 i 25 ust. 2 pkt 1 p.p.w.d., gdyż nie określił dokładnie przyczyny uznania świadczenia za nienależne i jego zwrotu. Zwróciło uwagę, że treść pouczenia zawartego w decyzji przyznającej świadczenie była bardzo ogólnikowa i nie zawierała wskazania konkretnych przyczyn powodujących utratę prawa do świadczenia.

12 W końcowej części uzasadnienia decyzji kasacyjnej Kolegium wskazało na związanie oceną prawną wyrażona w treści tego uzasadnienia i konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego koniecznego do zrealizowania tej oceny. Decyzja ta stała się ostateczna wobec braku sprzeciwu strony.

13 3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Centrum Pomocy Rodzinie po raz drugi uznał świadczenie wychowawcze wypłacone T.G. za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązał stronę do zwrotu świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do dnia zapłaty.

14 W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał na ustalony poprzednio stan faktyczny (nie prowadzono w ponowionym postępowaniu żadnego nowego postępowania dowodowego). Podał, że we wniosku o przyznanie świadczenia strona złożyła oświadczenie, z którego wynika, że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do świadczenia wychowawczego i posiada uprawnienia do niniejszego świadczenia. Jednocześnie wniosek zawierał odrębne, szczegółowe pouczenie w zakresie uprawnień do świadczenia wychowawczego, które strona podpisała w dniu [...] kwietnia 2016r. Zdaniem organu niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji koniecznością jego zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

15 Zdaniem organu I instancji, złożenie podpisu pod pouczeniem stanowi dowód na zrozumienie i przyjęcie do wiadomości podpisanej treści, gdyby bowiem "pouczenie było dla strony niezrozumiałe, wówczas T.G. nie złożyłby swego podpisu i domagałby się bardziej przystępnego wyjaśnienia".

16 Również w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. zawarto pouczenie w punkcie 2, iż w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego osoba otrzymująca świadczenie jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego to świadczenie.

17 Odnosząc się do wykładni i zastosowania prawa materialnego wyrok separacyjny wywołał istotne skutki sprowadzające się do pozbawienia uprawnień strony do pobierania świadczenia wychowawczego na córkę, począwszy do dnia prawomocności orzeczenia sądu.

18 Zdaniem organu I instancji wykładnia przepisu art. 2 pkt 16 p.p.w.d. prowadzi do wniosku, że pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Tym samym, zdaniem organu I instancji, samodzielne rozstrzyganie o opiece naprzemiennej przez organ administracji właściwy w sprawie świadczenia wychowawczego jest nieuprawnione i to nie tylko w świetle wyraźnego brzmienia art. 2 pkt 16 p.p.w.d., ale także dlatego, że organ ten nie dysponuje instrumentarium prawnym umożliwiającym skonfrontowanie z dobrem dziecka artykułowanego przez rodzica lub oboje rodziców faktu istnienia opieki naprzemiennej, jako warunku przyznania świadczenia wychowawczego.

19 W tym zakresie organ powołał się na aktualne poglądy wyrażone w przytoczonych w decyzji najnowszych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) podkreślając, że samodzielna interpretacja dokonywana przez organy administracji publicznej czy w danej sprawie można uznać, iż zachodzą przesłanki do uznania za opiekę naprzemienną, pomimo braku odpowiedniego orzeczenia sądowego jest nieuprawniona.

20 Mając powyższe na uwadze organ I instancji orzekł, że świadczenie wychowawcze pobrane przez stronę w łącznej kwocie 6.000,00 zł w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, co prowadzi do obowiązku jego zwrotu wraz z należnymi odsetkami.

21 4. W odwołaniu złożonym od tej decyzji T.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że obecnie mieszka razem z żoną i córką pod jednym adresem. Córka znajduje się pod opieką naprzemienną obojga rodziców, okresy opieki nad dzieckiem przez każdego z rodzica są porównywalne. Zdaniem strony określenie "wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem powierza obu stronom oznacza, że w sytuacji separacji i prowadzenia dwóch gospodarstw domowych przez ojca i matkę - opieka jest naprzemienna. Osoby pozostające w separacji nie mogą bowiem razem sprawować opieki. Mając na uwadze, iż kwestia opieki naprzemiennej została już uregulowana w orzeczeniu o separację, organ I instancji ma obowiązek skontrolować zgodność stanu faktycznego z treścią wyroku, czego w niniejszej sprawie nie uczynił.

22 5. Decyzją z dnia [...] marca 2018r.,nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r.

23 W pierwszej części uzasadnienia Kolegium przytoczyło przepisy dotyczące warunków nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasad jego ustalania, przyznawania i wypłacania zostały określone w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz przedstawił ustalony dotychczas stan faktyczny sprawy.

24 Organ odwoławczy uznał, że T.G. był świadomy ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia organu o wydaniu przez Sąd wyroku orzekającego separację związku małżeńskiego strony czego nie uczynił. Następnie wskazał na podpisane przez T.G. oświadczenia w momencie składania wniosku o świadczenie i wynikających z tego tytułu obowiązkachoraz pouczenie zawartym w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. przyznającej świadczenie wychowawcze.

25 Jeśli chodzi o wykładnię i zastosowanie prawa materialnego Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji, odwołujące się do aktualnej linii orzeczniczej, która wykluczając możliwość samodzielnego ustalania przez organy administracyjne stanu opieki naprzemiennej, uznaje konieczność wykazania takiej opieki odpowiednim orzeczeniem sądu powszechnego (m in. wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., I OSK 778/17, CBOSA).

26 6. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2018 r. [...] złożył T.G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów procesowych według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

27 – - naruszenie przepisów postępowania – art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez uznanie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawypowierzenie wykonywania władzy rodzicielskiego nad dzieckiem obu rodzicom, przy jednoczesnym ustaleniu miejsca pobytu małoletniego przy matce, a także zobowiązanie obojga rodziców do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dziecka nie jest tożsame z ustaleniem przez sąd opieki naprzemiennej;

28 – - naruszenie prawa materialnego - art. 2 pkt. 16 p.p.w.d. przez jego błędną wykładnię wskutek błędnego uznania, że kwestia ustalenia opieki naprzemiennej musi być w orzeczeniu sądu wyrażona explicite expressis verbis i nie można jej wyprowadzać z istniejącego stanu faktycznego;

29 – - naruszenie prawa materialnego - art. 25 pkt. ust. 2 pkt. 1 p.p.w.d. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie.

30 W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.

31 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

32 7. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

33 Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

34 Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

35 8. Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 4 ust. 2 p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie.

36 Zgodnie z art. 25 ust. 1 p.p.w.d. osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane uważa się m.in. świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie (art. 25 ust. 2 pkt 2p.p.w.d.).

37 W sprawie, jako podstawę rozstrzygnięcia,organy przyjęły tę ostatnią przesłankę, przy czym - co wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonej do sądu decyzji Kolegium ostateczną ocenę prawną sprawy implikowała przede wszystkim w zmiana interpretacji art. 2 pkt 16 p.p.w.d., która nastąpiła w toku postępowania (por. argumentacja decyzji kasacyjnej SKO z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] oraz zupełnie odmienna argumentacja zawarta w zaskarżonej do sądu decyzji tego organu z dnia decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]). Kwestia ta wymaga dalszego rozważenia w kontekście podstaw materialnoprawnych i procesowych sprawy.

38 9. Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane wymaga zaistnienia dwu przesłanek: po pierwsze - świadczenie zostało przyznane lub też wypłacone; po drugie - podstawą przyznania bądź wypłaty tego świadczenia była jedna ze wskazanych w nim okoliczności: fałszywe zeznania lub fałszywe dokumenty, bądź "świadome wprowadzenie w błąd" przez osobę pobierającą to świadczenie.

39 Pierwsza z tych przesłanek w sposób oczywisty zachodziła bowiem świadczenie było przyznane i wypłacane. Odnosząc się zaś do drugiej – przyjmuje się że "błąd", o którym mowa w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 2 p.p.w.d. stanowi następstwo świadomego działania pobierającego świadczenie, determinowanego wolą wywołania przekonania po stronie organu, że zostały spełnione warunki przyznania do niego prawa. Świadomym wprowadzeniem w błąd jest sytuacja, w której osoba ubiegająca się o świadczenie dąży do wywołania mylnego wyobrażenia organu o stanie jego uprawnień lub się na to godzi, podając nieprawdziwe fakty lub zatajając istotne dla sprawy okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., I OSK 2234/14, CBOSA; wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 listopada 2017 r., II SA/Łd 739/17, CBOSA).

40 Podzielić należy również pogląd, że prawidłowym pouczeniem w dziedzinie prawa i polityki społecznej jest tylko te, które zostało sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, iż, pozostając w zgodzie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego, można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1701/12, CBOSA).

41 Zdaniem sądu takie negatywne okoliczności z akt sprawy nie wynikają. Organy również ich nie wykazały, a na nich spoczywa taki obowiązek (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Sąd podziela tu w pełni ocenę wyrażoną w pierwszej kasacyjnej decyzji Kolegium, w której trafnie zwrócono uwagę na lakoniczność oraz brak konkretyzacji pouczeń zawartych we wniosku oraz decyzji o przyznaniu świadczenia, tym bardziej że – co jest wiadomo obu organom – w tamtym czasie kwestia opieki naprzemiennej była bardzo sporna i nie było dominującego stanowiska dotyczącego tego, czy ma ona wynikać ze stanu faktycznego sprawy, co ma ustalić organ, czy też orzeczenia sądu powszechnego.

42 W kontekście tego, co podnosi skarżący, nie był on o takiej konieczności jednoznacznie pouczony. Jeśli, jak twierdzi, składał wniosek stojąc w kolejce do punktu w "galerii handlowej", to trudno jest uznać, że posiadał inną niż standardowe, znajdujące się na druczku formularza, a potem pod treścią decyzji ogólnikowe stwierdzenia, wiedzę na temat złożonych związków między formalnym orzeczeniem sądu powszechnego a zakresem postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji w sprawach świadczeń rodzinnych.

43 10. Zastrzeżenia sądu budzi również niewyjaśniona zmiana poglądów organu instancji. O ile zrozumiałe jest to, że na dzień wydania ponownej decyzji Kolegium wspiera się aktualnymi poglądami i linią orzeczniczą, to nie do zaakceptowania jest to, że zupełnie ignoruje swoje wcześniejsze poglądy wyrażone w tej samej sprawie w decyzji ostatecznej, nawet się do nich nie odnosząc. Dotyczy to nie tylko kwestii materialnoprawnej czyli wykładni przepisów art. 2 pkt 16 oraz art. 25 ust. 1 i 2 pkt 2 p.p.w.d., ale przede wszystkim zgromadzenia i oceny dowodów stwierdzających zrealizowanie przez organ obowiązku należytego pouczenia. Organ I instancji w ponowionym postępowaniu nie wykonał bowiem żadnego z nakazanych w decyzji kasacyjnej zaleceń i nie prowadził żadnego nowego postępowania dowodowego. Kolegium opierając się na tym samym stanie faktycznym, jaki istniał w dacie wydania decyzji kasacyjnej zupełnie inaczej ocenia dowody. Takie postępowanie, z punktu widzenia gwarancji procesowych, należy ocenić jako naruszenie zasady zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a.

44 Co więcej, mając na względzie to, że obie decyzje Kolegium zostały wydane w stanie obowiązującym po obowiązującej od dnia 1 czerwca 2017 r. nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego,dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) porównując treść obu decyzji Kolegium, w kontekście pojemności i korelacji zasady zaufania z innymi normatywnymi wartościami wyrażonymi w kodeksie, można mówić w sprawie o naruszeniu przepisów art. 7a i art. 81a k.p.a. i wyrażonych tam zasad "przyjaznej wykładni" i "przyjaznego" ustalenia stanu faktycznego, mających wpływ na wynik sprawy.

45 Należy też zwrócić uwagę na znowelizowany przepis art. 138 k.p.a., a dokładniej jego paragraf 2a i zawartą w nim instytucję wytycznych znajdujących zastosowanie w sprawie. Choć nie jest ona tak silnie obwarowana jak wytyczne z art. 153 p.p.s.a., to rola obu instytucji jest podobna. Jaki byłby bowiem sens wprowadzenia tego przepisu gdyby, tak jak w niniejszej sprawie, organ I instancji, ignorował wykładnię i wskazania organu odwoławczego i forsował nadal swój poprzedni pogląd, mimo ciągłości tego samego stanu prawnego i faktycznego?

46 Mając na względzie gwarancyjny charakter zasady zaufania i zasady przyjaznej wykładni w tych konkretnych okolicznościach sprawy powołanie się na wykształcenie się innej linii orzeczniczej to zbyt mało, by destabilizować sytuację jednostki i wyciągać wobec niej wsteczne i dolegliwe skutki prawne. W sprawie nie ma bowiem mowy o zmianie stanu prawnego, czy choćby nawet "prawotwórczej" uchwale.

47 Z punktu widzenia celu świadczenia i zdrowego rozsądku istotne jest również to, czy świadczenie zostało z pożytkiem dla dziecka wykorzystane, a ta kwestia, zauważona w pierwszej decyzji Kolegium, pozostaje gdzie zupełnie na uboczu formalnoprawnych rozważań (skarżący w czasie składania wniosku i pobierania świadczenia nadal zamieszkiwał w tym czasie z córką i byłą żoną w tym samym mieszkaniu).

48 11. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Ze względu na charakter i stwierdzone uchybienia uchyleniu podlegała również decyzja organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.).

49 W ponowionym postępowaniu, ze względu na specyfikę sprawy i omówione wyżej gwarancje, organy będą związane przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.), co sprowadza się w szczególności do nakazu zastosowania przyjaznej dla strony wykładni art. 2 pkt 16 p.p.w.d. oraz zakazu rozstrzygania wątpliwości co do świadomego wprowadzenia organu w błąd na niekorzyść strony. Wykazanie zatem świadomości skutkującej przyjęciem sankcjonowanego w art. 25 ust. 2 pkt 2 p.p.w.d. postępowania skarżącego wymaga od organów wykazania prawdziwości przesłanki zawartej w tym przepisie innymi dowodami, niż znajdujące się dotychczas w aktach sprawy czyli dowodami nowymi, o ile takie istnieją lub są do ustalenia. Nie może to natomiast polegać na odmiennej ocenie tych samych, zgromadzonych już dowodów.

50 12. Dla jasności wykładnia przyjęta przez sąd w niniejszej sprawie ze względu na stwierdzenie w tej konkretnej sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia podstaw do zastosowania klauzul ochronnych z art. 8, art. 7a i art. 81a k.p.a. nie oznacza akceptacji konkurencyjnej wobec aktualnego orzecznictwa NSA wykładni art. 2 pkt 16 p.p.w.d. Przekonuje o tym treść wyroku oddalającego skargę strony na decyzję odmawiającą przyznania przedmiotowego świadczenia na kolejny rok (wyrok z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie II SA/Go 279/18).

51 To, że między oboma wyrokami nie ma kolizji wynika z odmiennych przedmiotów obu spraw, w szczególności zaś odrębności faktycznej i prawnej postępowania dotyczącego zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.