Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lutego 2012 r., II SA/Go 23/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lutego 2012 r., II SA/Go 23/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Kierownik Oddziału Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1, 3, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił A.K. przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż powierzchnia użytkowa lokalu jest większa niż 150 % powierzchni normatywnej.
3 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] października 2011r. A.K. zwróciła się do Prezydenta Miasta o przyznanie dodatku mieszkaniowego, składając deklarację o wysokości dochodów gospodarstwa domowego oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2011r., z którego wynika, że A.K. jest osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
4 Organ w trakcie postępowania ustalił, że wnioskująca sama zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w [...] o powierzchni użytkowej 64,81 m2. Łączny dochód gospodarstwa domowego strony za okres trzech pełnych miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosił 1680,39 zł, co w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego miesięcznie daje kwotę 560,13 zł. Łączna kwota miesięcznych wydatków na mieszkanie to 285,95 zł.
5 Dalej organ I instancji wskazał na treść art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać w przypadku jednoosobowego gospodarstwa 35m2. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 ww. ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż:
6 1) 30% albo
7 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
8 Organ wskazał, iż powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez wnioskującą (64,81m2) przekracza powierzchnię normatywną o 85,17 %, zatem dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje.
9 Ponadto dokonując wykładni przepisu art. 5 ust. 3 ustawy organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2010 r., sygn.
10 akt I OSK 321/10 i stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w stosunku do osób, które ze względu na swoją niepełnosprawność wymagają zamieszkiwania
11 w oddzielnym pokoju, co ma sens tylko wtedy, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i dzieli z nimi mieszkanie, a nie wobec osób, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności, zamieszkują same i przez to mają zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju.
12 Prezydent stwierdził ponadto, skarżąca nie porusza się na wózku, a pomimo orzeczonej niepełnosprawności ze wskazaniem zamieszkiwania w oddzielnym pokój, zamieszkuje w lokalu przy ul[...] sama, nie dzieli go z innymi osobami i ma zapewniony oddzielny pokój.
13 Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A.K. (pismo z dnia [...] października 2011r.) podnosząc, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna. W uzasadnieniu strona powołała się na zaświadczenie lekarskie, że jest osobą, która z uwagi na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co zdaniem strony, automatycznie daje jej prawo do dodatku mieszkaniowego. Odwołująca się twierdzi, iż przysługuje jej metraż w wysokości 35 + 15 m2 i w związku z tym powierzchnia jej mieszkania, tj. 64, 81 m2 nie przekracza 30% powierzchni normatywnej.
14 Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 3 i art. 5 ust. 1, 3, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało zaskarżone orzeczenie organu I instancji w mocy.
15 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, powołując się na treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń wynika, że odwołująca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w mieszkaniu o powierzchni użytkowej
16 64,81 m2. Powierzchnia normatywna dla tego typu gospodarstwa określona
17 w ustawie o dodatkach mieszkaniowych wynosi 35 m2, zatem zajmowany przez stronę lokal mieszkalny przekracza powierzchnię normatywną o 85,17 %. Zdaniem organu mimo, iż odwołująca legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, to z racji prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Inna sytuacja zachodzi w przypadku osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim, wtedy w ocenie Kolegium, powierzchnia normatywna zawsze ulega zwiększeniu. SKO stwierdziło,
18 iż strona nie spełnia przesłanek art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
19 Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia.
20 A.K. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze strona podniosła argumenty tożsame z tymi, które zawarła w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
21 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
22 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
23 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem, nie podlega natomiast kontroli i ocenie tego sądu to, czy także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej rozstrzygnięcie organu administracji jest słuszne.
24 Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
25 Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
26 Podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy
27 z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734
28 ze zm. zwana dalej ustawą). W tym akcie prawnym ustawodawca uzależnił prawo
29 do dodatku mieszkaniowego od łącznego spełnienia szeregu przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego (art. 2), wysokość dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz wymóg zajmowania lokalu mieszkalnego o nie większej niż dokładnie określona przez ustawodawcę powierzchni użytkowej, ustalonej w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 5). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego.
30 W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącej, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak spełnienia kryterium powierzchniowego.
31 Zgodnie z treścią art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m² dla 1 osoby. Z kolei w myśl art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem,
32 że w tym ostatnim przypadku udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %.
33 Przepis art. 5 ust. 3 ustawy stanowi z kolei, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania
34 w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania
35 o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997r.
36 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz. 776 ze zm.).
37 Z wymienionych wyżej przepisów wynika, iż jedną z przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego jest to, aby normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekraczała powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy.
38 Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powierzchnia użytkowa mieszkania skarżącej wynosi 64,81 m2. Z kolei z oświadczeń złożonych w toku postępowania administracyjnego przez A.K. wynika, iż prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe w lokalu przy ul. [...], a więc powierzchnia jej mieszkania przekracza normę, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy.
39 W przypadku gospodarstwa jednoosobowego normatywna powierzchnia użytkowa lokalu może zostać powiększona o 30 % i wynosi wtedy maksymalnie 45,50 m². Powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącą (64,81 m²) jest zatem większa od normatywnej powierzchni powiększonej o 30 %. Wobec tego słusznie organy ustaliły, iż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez A.K. (64,81 m2) przekracza powierzchnię normatywną (35m2) o 85,17 %, bowiem 64,81 m2 - 35 m2=29,81m2, co stanowi 85,17% wartości powierzchni normatywnej.
40 Sąd również uznał, iż brak jest podstaw do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu skarżącego o 15m² z przyczyn wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy.
41 Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Ponadto skarżąca nie porusza się na wózku.
42 Jak już wskazano powyżej, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywną powierzchnię lokalu zwiększa się o 15 m2, jeżeli
43 w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności,
44 o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
45 i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776
46 ze zm.).
47 Wobec powyższego wskazać należy, iż po pierwsze skarżąca załączyła do przedmiotowego wniosku zaświadczenie lekarza medycyny rodzinnej i chorób wewnętrznych R.J.. Po drugie okoliczności niniejszej sprawy nie dają podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2. Wykładnia gramatyczna pojęcia "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" prowadzi do wniosku, iż jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami. Inne rozumienie tego zapisu prowadziłoby do absurdu, gdzie w mieszkaniu, które całe pozostaje do dyspozycji osoby niepełnosprawnej, trzeba by było wydzielać osobne pomieszczenie dla osoby niepełnosprawnej.
48 Podkreślić należy, iż w przypadku pewnego rodzaju niepełnosprawności, wymagane jest aby osoba niepełnosprawna, ze względu na swoje schorzenie, miała do dyspozycji własny pokój. Dotyczy to jednak tylko sytuacji gdy zamieszkuje ona wraz
49 z inną osobą, a nie przypadku gdy osoba niepełnosprawna mieszka sama i cały lokal ma do swojej wyłącznej dyspozycji. Przesłanka wymieniona w art. 5 ust. 3 ustawy odnosi się więc tylko i wyłącznie do przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. W wyroku z dnia 2 września 2010 roku w sprawie I OSK 10/10 (opubl. LexPolonica nr 2397476) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził,
50 że głównym celem powyższego przepisu jest wyrównanie szans i możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego przez wszystkie osoby do tego uprawnione, jeżeli w danym lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna albo poruszająca się na wózku inwalidzkim lub wymagająca ze względu na swoją niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W takim bowiem przypadku istnieje konieczność wyłączenia tego pomieszczenia z korzystania przez pozostałych współlokatorów. Natomiast jak wiadomo ustawa przewiduje przyznanie dodatku mieszkaniowego w zależności od ilości osób. Jeżeli nie byłoby tego przepisu to mogłoby dojść do wyłączenia możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego, gdy faktycznie współlokatorzy korzystają z mniejszej powierzchni mieszkalnej, niż to wynika z całkowitej powierzchni lokalu. Dlatego też w sytuacji kiedy lokal mieszkalny zajmuje jedna osoba, która na mocy orzeczenia wymaga zamieszkiwania
51 w oddzielnym pokoju, to nie można wyłączyć z powierzchni tego lokalu oddzielnego pokoju. Przepis ten nie został stworzony dla korzyści samego niepełnosprawnego, lecz dla wyrównania prawa wszystkich tych osób, które zamieszkują wraz z osobą niepełnosprawną, a które faktycznie mają zmniejszoną powierzchnię lokalu, z uwagi na konieczność wydzielenia osobnego pokoju dla niepełnosprawnego.
52 Przyznanie przywileju tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie
53 z innymi osobami, jest uzasadnione posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej - dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni. Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama, jest w takiej samej sytuacji – z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju – jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, która dzieli mieszkanie z innymi osobami
54 i korzysta z oddzielnego pokoju. Takie stanowisko prezentowane jest również
55 w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 23 listopada 2010r., sygn. akt I OSK 1037/10; z dnia 5 października 2010r., sygn. akt
56 I OSK 804/10; z dnia 15 grudnia 2006r., sygn. akt I OSK 565/06 wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
57 Podsumowując, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie istnieje, jeżeli osoba niepełnosprawna sama korzysta z lokalu mieszkalnego, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 tej ustawy
58 o dodatkach mieszkaniowych.
59 Jako omyłkowe należy ocenić wskazanie w rozstrzygnięciu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2011 r., iż "dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, gdyż powierzchnia użytkowa lokalu jest większa niż 150% powierzchni normatywnej" (vide wers 5 i 6 rozstrzygnięcia). Powyższa oczywista omyłka pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.
60 Na marginesie wskazać należy, iż skarżącej były już przedstawione warunki uzyskania dodatku mieszkaniowego w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wydanych w sprawie ze skargi A.K. w przedmiocie dodatków mieszkaniowych (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Go 889/10 i z dnia 28 lipca 2011r., sygn. akt II SA/Go 467/11).
61 W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami).