Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 lipca 2024 r., II SA/Go 163/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 lipca 2024 r., II SA/Go 163/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M.R. na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [..] r., nr pismo [..] w przedmiocie wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Skarżąca M. R. na podstawie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (organ) z dnia [...] marca 2021 r. pełni służbę w Oddziale Celnym Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. Ze względu na jej zamieszkiwanie w miejscowości oddalonej od miejsca pełnienia służby o ponad 30 km skarżąca comiesięcznie składa do organu wniosek o wypłatę równoważnika z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby.

3 W dniu [...] stycznia 2024 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek (za miesiąc grudzień 2023 r.)wskazując, że dojeżdża do miejsca służby prywatnym samochodem i podając w nim dni służby (wykaz) oraz ceny biletów środkami komunikacji publicznej na trasie dojazdu.

4 Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. organ poinformował skarżącą, że w jego ocenie trasa dojazdu z miejscowościzamieszkania do miejsca pełnienia służby nie jest obsługiwana przez środkikomunikacji publicznej, wobec czego przysługujący równoważnik za przejazd został jej wyliczony na podstawie najniższej ceny biletu jednorazowego w klasie drugiej pociągu osobowego w regionie na trasie o długości odpowiadającej najkrótszej odległości drogą publiczną od granic administracyjnych miejscowości zamieszkania do granic administracyjnych miejscowościpełnienia służby.

5 Na to pismo, doręczone skarżącej dnia [...] lutego 2024 r., wniosła ona dnia [...] lutego 2024 r. skargę do tutejszego sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego "pisma/decyzji jako naruszającej przepisy prawa". W treści skargi podniosła, że kwota wypłaconego jej za poprzedni miesiąc równoważnika za dojazd na tej samej trasie (listopad 2023 r.) była znacznie wyższa, a podane w piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. przyczyny jego obniżenia są niezgodne z prawem, w szczególności przepisami ustawy o KAS (ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 615, ze zm.). oraz rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie wypłaty równoważnika z tytułu dojazdu funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej do miejsca pełnienia służby (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz. 831).

6 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając pierwszy wniosek podniósł, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odnosząc się ewentualnie do meritum sporu przedstawiono stanowisko organu.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Właściwość sądów administracyjnych określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi, przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

9 Granice kognicji rzeczowej sądów administracyjnych określone zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Wyszczególnienie w powyższym przepisie aktów i czynności oraz spraw ma charakter wyczerpujący i stanowi katalog zamknięty (enumeracja pozytywna). Oznacza to, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż w nim wskazanych, nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Jednocześnie w art. 5 p.p.s.a. ustawodawca określił kategorie spraw nieobjętych zakresem kognicji sądów administracyjnych (enumeracja negatywna), stanowiąc, że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi (art. 5 pkt 2).

10 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, oraz inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

11 W odniesieniu do tzw. spraw służbowych ustawodawca w art. 276 ust. 1, 2 i 3 ustawy o KAS enumeratywnie wymienił sprawy służbowe, które podlegają kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej. Do tego zbioru należą przypadki, gdy wydano decyzję o przeniesieniu funkcjonariusza (art. 162 ust. 7 i art. 173 ust. 1); powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku (art. 162 ust. 1); przeniesieniu na niższe stanowisko (art. 173); przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS (art. 171); określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS (art. 172); zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych (art. 178); zwolnieniu ze służby (art. 179 i 180).

12 Przepis ten określa katalog zamknięty przypadków, gdy na podstawie przepisów ustawy o KAS sprawy funkcjonariuszy celno-skarbowych rozstrzygane są w formie decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2022 r., III OSK 1421/22, CBOSA). Takie też jest stanowisko doktryny, gdzie jasno wskazuje się, że sprawy ze stosunków służbowych dotyczące równoważnika za dojazd do miejsca pełnienia służby funkcjonariusza służby celno-skarbowej rozpatrują sądy powszechne - sądy pracy (por. M. Cicierski w: A. Malezini, K. Teszner, Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej. Komentarz, WKP 2024, teza 1 do 3 do art. 277).

13 Z powyższego wynika, że skarga M. R. na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie zaś z art. 58 § 1pkt 1 p.p.s.a., sąd ten odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości.

14 Na marginesie skarżącej należy wskazać, że pragmatyki służbowe różnią się przepisami dotyczącymi właściwości sądów w sprawach służbowych. Nie ma zatem, z woli ustawodawcy, jednolitego uregulowania dla wszystkich polskich służb mundurowych. Podany przez jej pełnomocnika na rozprawie przykład orzeczenia sądu administracyjnego w przedmiocie wypłaty równoważnika dotyczy innej służby mundurowej (policji), gdzie przyjmuje się właśnie właściwość sądu administracyjnego.