Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2015 r., I SA/Gl 202/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2015 r., I SA/Gl 202/14

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to zyskało przymiot prawomocnego albowiem w dniu 16 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny (patrz postanowienie w sprawie II FZ 1266/14) nie uwzględnił zarzutów zażalenia Spółki.

3 Przy skardze kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji z dnia 20 stycznia 2015 r. skarżąca Spółka złożyła między innymi urzędowy formularz – druk PPPr z dnia 30 marca 2015 r., w którym wystąpiła o zwolnienie jej od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku odnotowano, że Spółka nie posiada środków na pokrycie opłaty sądowej na okoliczność czego przedstawia: sprawozdanie finansowe ze stanem na 31 grudnia 2014 r. i 31 stycznia 2015 r., raport z kasy na 30 marca 2015 r., zaświadczenie o stanie zatrudnienia z 30 marca 2015 r. oraz informację o środkach zgromadzonych na trzech rachunkach bankowych.

4 Z treści oświadczenia o stanie majątkowym zawartego w ww. druku PPPr wynika, że "wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" Spółki wynosi "3.100,00 zł", wartość środków trwałych stanowi kwotę 231.727,05 zł. W ubiegłym roku obrotowym Spółka odnotowała stratę w wysokości 2.863.799,73 zł. Wnioskująca zadeklarowała nadto, że posiada trzy rachunki bankowe, których saldo – na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wyniosło 5.000,49 zł.

5 W oparciu o przedłożone w tej sprawie dokumenty źródłowe ustalono, co następuje. Aktywa obrotowe Spółki na dzień 31 grudnia 2013 r. stanowiły kwotę 9.259.347,95 zł, z kolei na 31 grudnia 2014 r. była to kwota 1.052.109,00 zł, z czego środki zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych stanowiły odpowiednio wartości 47.903,22 zł i 8.693,61 zł. Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2013 r. stanowił kwotę ujemną i wyniósł -382.309,51 zł. Z kolei stan na 31 grudnia 2014 r. wyniósł -3.246.109,24 zł. Wartość środków trwałych na dzień 31 stycznia 2015 r. stanowiła kwotę 160.197,88 zł. Z nadesłanego przez Spółkę raportu kasowego wynika, że na dzień 30 marca 2015 r. posiadała w kasie środki w kwocie 927,08 zł.

6 Wypada odnotować, że równolegle z niniejszym prowadzone jest jeszcze jedno postępowanie sądowe ze skargi Spółki, w którym również wniosła skargę kasacyjną. Łączna wysokość opłat sądowych w postępowaniach zainicjowanych przez skarżącą, będących przedmiotem dzisiejszego posiedzenia niejawnego, stanowi kwotę 2000 zł.

7 Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

8 Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednakowoż przyszło w tym miejscu zwrócić uwagę, że już na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania sądowego oceniono sytuację materialną i finansową skarżącej Spółki w kontekście możliwości partycypowania w kosztach sądowych (patrz postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 30 czerwca 2014 r.), a ocena ta zyskała akceptację sądu kasacyjnego.

10 Ponowienie wniosku oznacza, że obecne orzekanie w przedmiocie prawa pomocy polega w zasadzie na zbadaniu, czy zmieniły się okoliczności, które legły u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zmiana ta w przypadku postępowania w przedmiocie prawa pomocy musi być istotna. Instytucja prawa pomocy stanowi wszak gwarancję przysługującego stronie m. in. na mocy art. 45 Konstytucji RP prawa do sądu – nie może być zaś mowy o realizacji tego prawa, gdy sytuacja majątkowa strony w trakcie jednego postępowania jest oceniana odmiennie niż uprzednio i na niekorzyść tylko z uwagi na fakt, iż zmieniła się ona w jakimkolwiek stopniu, choćby nieznacznym. Byłoby to zresztą nie do pogodzenia z zasadą zaufania do organów państwa oraz stabilności orzeczeń sądowych.

11 Odnosząc te uwagi do rozpatrywanego stanu faktycznego, stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do odstąpienia od oceny możliwości finansowych Spółki powziętej w poprzednim postanowieniu w przedmiocie prawa pomocy, w szczególności mając na uwadze spostrzeżenia poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny.

12 Niewątpliwie sytuacja finansowa Spółki uległa znacznemu pogorszeniu, co obrazuje porównawcze zestawienie stanu aktywów i pasywów na dzień 31 grudnia 2013 r. ze stanem na dzień 31 grudnia 2014 r. Spółka w dalszym jednak ciągu prowadziła działalność gospodarczą uzyskując przychód ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów w kwocie 5.241.888,30 zł ponosząc przy tym relatywnie wysokie koszty. Nie mniej jednak sąd kasacyjny podkreślił w tej sprawie, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej Spółki za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Zobowiązania Spółki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie mogą korzystać z pierwszeństwa przed należnościami względem Skarbu Państwa, wynikającymi z udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd podkreślił dalej, że ryzyko inwestycyjne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ciąży na Spółce, a jego konsekwencje nie stanowią w analizowanym przypadku okoliczności uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych (patrz postanowienie NSA z dnia 16 września 2014 r.).

13 W tym też kontekście należy podkreślić, że inicjując niniejsze wpadkowe postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka posiadała aktywa pieniężne w łącznej kwocie 5.927,57 zł. Jest to zdaniem referendarza wystarczająca kwota aby zabezpieczyć należności sądowe z tytułu wpisów sądowych od skarg kasacyjnych w obu sprawach, w których wnioski rozpoznano na dzisiejszym posiedzeniu niejawnym.

14 Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.