Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2015 r., I SA/Gl 149/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2015 r., I SA/Gl 149/15

Sentencja

1 Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Oświadczyła, że tytułem najmu posiadanej przez nią kamienicy uzyskuje miesięcznie kwotę około 2000 zł, natomiast jej mąż otrzymuje emeryturę w kwocie 950 zł. Wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie jeszcze z córką, która studiuje i nie uzyskuje dochodów.

3 Referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełniania w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, zwłaszcza z najmu nieruchomości (kopie umów najmu, pokwitowań zapłaty czynszu itp.), i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym,

4 w szczególności kopii potwierdzenia wypłaty emerytury męża skarżącej za ostatni miesiąc i ostatniej decyzji o waloryzacji tego świadczenia lub zaświadczenie organu rentowego o jego wysokości do wypłaty w okresie ostatniego półrocza za poszczególne miesiące, wskazujące też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy), a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi posiadacz rachunku może dysponować, a w razie ich likwidacji w okresie ostatnich 5 lat – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem

5 o zamknięciu rachunku), zaświadczenia wystawionego przez szkołę lub uczelnię, że córka skarżącej uczy się w tej placówce oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.

6 Wnioskodawczyni zwróciła się o przedłużenie terminu do wykonania wezwania ze względu na fakt, iż udała się wraz z mężem na leczenie uzdrowiskowe w charakterze osoby towarzyszącej. Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2015 r., doręczonym w dniu 11 sierpnia 2015 r., referendarz sądowy uwzględnił częściowo ten wniosek, przedłużając wspomniany termin o 7 dni.

7 Ustosunkowując się do wezwania, skarżąca wyjaśniła, że ponosi w ostatnim czasie stratę z najmu kamienicy. Zwróciła też uwagę na ciężki stan swojego zdrowia, który wymaga dalszej hospitalizacji i specjalistycznego leczenia. Wyjaśniła, iż jej córka ukończyła studia, lecz nie obroniła pracy magisterskiej. Wnioskująca nadesłała: zbiorcze podsumowanie księgi przychód i rozchodów za ubiegły rok (wykazano w niej łączne przychody w kwocie 56.937,85 zł i sumę wydatków

8 w kwocie 62.637,82 zł), rozliczenie podatkowe za czerwiec 2015 r. (według niego skarżąca uzyskała w tym miesiącu przychód w kwocie 6.727,22 zł i koszty w kwocie 7.375,21 zł, przy czym od początku roku kwoty te wyniosły odpowiednio 36.041,20 zł i 35.619,66 zł, co dało dochód w kwocie 421,54 zł mimo straty w czerwcu w kwocie 647,99 zł; dokument nie zawiera żadnego podpisu czy choćby oznaczenia osoby, która go sporządziła, znajdują się na nim natomiast odręczne adnotacje m.in.

9 o koszcie usług księgowych w wysokości 202,95 zł oraz nadwyżce w podatku od towarów i usług w wysokości 6.028 zł), kopie decyzji o waloryzacji emerytury męża skarżącej (kwotę do wypłaty określono w niej na 969,08 zł), zeznania podatkowego za ubiegły rok (skarżąca wykazała w nim wyłącznie przychód z tytułu najmu, a jej mąż z tytułu emerytury) oraz karty leczenia ambulatoryjnego (według niej skarżąca zgłosiła się dnia 14 sierpnia 2015 r. do szpitala, lecz nie została przyjęta z uwagi na brak podstaw do hospitalizacji).

10 W sprawie odrzucono już skargę ze względu na to, że strona nie uiściła

11 w terminie wpisu od skargi wynoszącego 100 zł.

12 Skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt

13 I SA/Gl 313/10 – postanowieniem Sądu z dnia 6 grudnia 2010 r.

14 Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

15 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

16 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego fachowego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc

17 o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. W przeciwnym razie przyznanie prawa pomocy jest wykluczone. Konieczność precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego występuje szczególnie w niniejszej sprawie, w której wysokość kosztów sądowych jest niewielka, najmniejsza spośród znanych w procedurze sądowoadministracyjnej. Poniesienie takiego wydatku może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego wyłącznie w przypadku osób znajdujących się w skrajnym ubóstwie, co trzeba ustalić w sposób pewny.

18 Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego. Tymczasem skarżąca, pomimo przedłużenia terminu wyznaczonego takim wezwaniem, wykonała je

19 w sposób wybiórczy i niepełny. Żaden z punktów wezwania nie został wszak wykonany należycie, co uniemożliwia rozwianie tych wątpliwości, który miały być wyjaśnione za pomocą dokumentacji objętej wezwaniem.

20 Wnioskodawczyni nadesłała dokumenty, które obrazują jej dochody jedynie zbiorczo i ogólnie. Przedłożono dokument nie pozwala w szczególności zbadać struktury poniesionych kosztów celem ustalenia możliwości poczynienia w ich ramach oszczędności pozwalających na finansową partycypację w postępowaniu. Możliwość ta musi być zaś oceniana jako realna, skoro wpis od skargi stanowi zaledwie 1,36% kosztów wykazanych przez skarżącą jedynie w czerwcu bieżącego roku, kiedy już toczyło się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Ponadto trudno zgodzić się ze spostrzeżeniem, że ponosi ona stratę z tytułu najmu, tylko

21 z tego powodu, iż stratę taką wykazała w rozpatrywanym miesiącu, gdyż w ujęciu narastającym od początku roku uzyskano dochód, przy przychodach, które proporcjonalnie są znacząco wyższe niż w poprzednim roku. Wnioskująca powinna więc przedstawić kopie księgi przychodów i rozchodów w pełnej wersji oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, przy czym może to uczynić, wnosząc sprzeciw od tego postanowienia.

22 Wezwanie służyło też pozyskaniu informacji na temat formy, w jakiej wpłacane są dochody. Dlatego obejmowało ono kopie umów najmu, pokwitowań wpłaty czynszu oraz potwierdzenia wypłaty emerytury. Otóż w uzasadnieniu powołanego wyżej postanowienia z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 313/10 odnotowano, że czynsz był płatny na rachunek bankowy, z którego wyciąg wnioskująca wówczas dostarczyła. Tymczasem w tym postępowaniu nie nadesłała ona ani tego wyciągu, ani dokumentu, którym, według wezwania, należało wykazać likwidację rachunku bankowego w okresie ostatnich 5 lat, czyli po dniu, kiedy bezsprzecznie z rachunku korzystano. W efekcie nie można zbadać stanu rachunku i dokonanych na nim operacji, co wyklucza w istocie jakiekolwiek wnioski na temat możliwości płatniczych.

23 Skarżąca w ogóle nie wykonała wezwania w części odnoszącej się do kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, co uniemożliwia ustalenia tego aspektu jej sytuacji, który, tak jak dochody, jest kluczowy z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Nie udowodniła także, że ponosi wydatki

24 w związku ze swoim stanem zdrowia. Skądinąd przedstawiony przez nią dokument nie potwierdza jej oświadczenia, że stan ten wymaga hospitalizacji, ponieważ wprost stwierdzono w nim brak podstaw do tego rodzaju leczenia.

25 Dalsze znaczenie ma okoliczność, że skarżąca nie przedłożyła również żadnego dokumentu, który obrazowałby aktualne położenie jej pełnoletniej córki,

26 a z jej wyjaśnień nie wynika jednoznacznie, czym osoba ta się obecnie zajmuje, zwłaszcza czy pozostaje na utrzymaniu rodziców.

27 Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258

28 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.