Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2018 r., I SA/Gl 14/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2018 r., I SA/Gl 14/18

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 21 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji skarżący uiścił należny w tej sprawie wpis sądowy do skargi w kwocie 718 zł.

3 W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2018 r. skarżący stawił się z aplikantem radcowskim M. W., który przedłożył do akt sprawy pełnomocnictwo substytucyjne wraz z pełnomocnictwem głównym dla radcy prawnego Ł. W. Pełnomocnictwo to obejmuje między innymi reprezentowanie mocodawcy (skarżącego) przed WSA i NSA. W dniu rozprawy Sąd wydał wyrok oddalający skargę, który wraz z uzasadnieniem, sporządzonym na żądanie skarżącego, został doręczony jego pełnomocnikowi w dniu 3 sierpnia 2018 r.

4 W otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego w osobie radcy prawnego M. W. celem sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznał, że gospodarstwo domowe prowadzi wyłącznie z żoną. Oboje są w posiadaniu nieruchomości o łącznej pow. 0,25 ha zabudowanej domem o wartości 235.000,00 zł oraz budynkiem gospodarczym wraz z garażem. W ich posiadaniu znajduje się nadto samochód osobowy marki Audi A4 (rok prod. 2002). Łączny dochód tego gospodarstwa stanowi kwotę 2.453,12 zł netto, w tym wynagrodzenie skarżącego (1.575,00 zł) oraz świadczenie emerytalne jego żony (878,12 zł). Do stałych kosztów ponoszonych w rzeczonym gospodarstwie skarżący zaliczył wydatki: z tytułu mediów (700,00 zł), na ubezpieczenia wraz z podatkiem od nieruchomości (207,00 zł), na usługi teleinformatyczne i telekomunikacyjne (235,00 zł), z tytułu ogrzewania (400,00 zł), na zakup środków czystości (60,00 zł), na zakup lekarstw (150,00 zł) i żywności (840,00 zł), na eksploatację samochodu (500,00 zł), z przeznaczeniem na drobne i nieprzewidziane potrzeby (160,00 zł) oraz na zakup odzieży i obuwia (150,00 zł). Łącznie 3.402,00 zł.

5 Pismem doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 września 2018 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie dokumentów źródłowych (pkt I), pouczając przy tym, że niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni oraz we wskazanym tam zakresie, potraktowane zostanie jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Jednocześnie (patrz pkt II) zobowiązano skarżącego do udokumentowania – w terminie 7 dni – odwołania pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu Ł. W., upoważniającego go do reprezentowania skarżącego przed WSA i NSA oraz do ustanawiania dalszych pełnomocników, które złożono w toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2018 r. Pouczono przy tym, że brak ustosunkowania się do tej części wezwania skutkować będzie przyjęciem, iż stosunek prawny będący podstawą pełnomocnictwa trwa nadal.

6 Ww. wezwanie pozostało bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego.

7 Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:

8 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

9 W art. 246 § 3 tej ustawy poczyniono jednakże zastrzeżenie, zgodnie z którym, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

10 Z przywołanego wyżej unormowania wynika, że zatrudnianie lub pozostawanie przez stronę skarżącą, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w stosunku prawnym z takim pełnomocnikiem (pochodzącym z wyboru adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym) stanowi przesłankę negatywną, wyłączającą przyznanie jej prawa pomocy w tym zakresie. Wniosek ten pozostaje aktualny również w sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik procesowy z wyboru występuje w imieniu wnioskodawcy w postępowaniu innym niż przedmiotowe, w tym w innym postępowaniu niż toczące się przed sądem administracyjnym.

11 Mając na uwadze przywołane przepisy prawa i wynikające z nich zasady rządzące instytucją ustanowienia dla strony profesjonalnego pełnomocnika procesowego (radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego) z urzędu, referendarz sądowy stwierdził, że wobec niewykazania w zakreślonym siedmiodniowym terminie odwołania pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu Ł. W., skarżący pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym z wyboru, oraz że ten pełnomocnik nie został wyznaczony dla skarżącego z urzędu, w ramach prawa pomocy. Tym samym nie jest możliwe przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu.

12 Niezależnie od przyjętej wyżej konstatacji, jedynie na marginesie, wszak przesłanka negatywna z art. 246 § 3 P.p.s.a. wyklucza badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych co do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GZ 156/10, LEX nr 742993), trzeba stwierdzić, że skarżący nie wykazał także spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Bierna postawa wnioskodawcy nie pozwoliła zatem na ocenę zasadności jego wniosku także w kontekście ewentualnych zmian okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzedniego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy (art. 165 P.p.s.a.), co miało szczególne znaczenie w tym przypadku, wszak obecnie złożone oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wykazuje różnice w zestawieniu z tym pochodzącym z 29 stycznia 2018 r., przede wszystkim w części dotyczącej składu osobowego gospodarstwa domowego. Ta bierna postawa skarżącego nie pozwoliła także na wyjaśnienie dostrzeżonych wątpliwości, a tym samym m.in. źródła finansowania nadwyżki wydatków (3.402,00 zł) nad dochodami (2.453,12 zł) jego gospodarstwa domowego.

13 W tym stanie rzeczy referendarz sądowy, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowił jak w sentencji.