Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2013 r., I SA/Gl 1103/12

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2013 r., I SA/Gl 1103/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, , , po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 1103/12 p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej WSA/post.1 - sentencja postanowienia

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę H. N.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. oznaczoną w rubrum niniejszego orzeczenia. Z kolei postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2013 r. ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. Odpisy obu postanowień doręczono H. N.-S. w dniu 19 lipca 2013 r.

3 Pismem z dnia 22 sierpnia 2013 r., skierowanym do radcy prawnego M.N., Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wyznaczył go pełnomocnikiem skarżącej. Odpis tego pisma wpłynął do Sądu w dniu 26 sierpnia 2013 r.

4 Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 sierpnia 2013 r. wyznaczony w tej sprawie radca prawny przeglądał akta sądowoadministracyjne niniejszego postępowania.

5 W dniu 18 września 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Sądu wpłynęła przesyłka polecona nadana przez Dyrektora Izby Skarbowej K. w której zawarto: 1) skargę kasacyjną pełnomocnika skarżącej z dnia 30 sierpnia 2013 r. wraz z wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2013 r. o przywrócenie terminu do jej wniesienia (przesyłka zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K. i nadana w dniu 2 września 2013 r.); 2) kolejny egzemplarz ww. pism, uzupełniony o sygn. akt sądowych tej sprawy (przesyłka nadana w urzędzie pocztowym w dniu 4 września 2013 r.).

6 W ramach uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik przybliżył ustaloną na wstępie faktografię, uzupełniając ją o informację o dacie doręczenia mu ww. pisma Dziekana, tj. dniu 26 sierpnia 2013 r. W dalszej kolejności zwrócił uwagę, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w tej sprawie w dniu 19 sierpnia 2013 r. Zwróciwszy uprzednio uwagę na przymus adwokacki, pełnomocnik wskazał, że brak sporządzenia kasacji w ww. terminie nie wyniknął w winy skarżącej. Podniósł dalej, że dopiero w dniu 26 sierpnia 2013 r. otrzymał powiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy, czyli już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika, przybliżona wyżej chronologia zdarzeń uzasadnia przywrócenie skarżącej uchybionego terminu.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 W punkcie wyjścia należy podkreślić, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 19 czerwca 2013 r. istotnie został uchybiony, wszak termin, o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), upłynął w dniu 19 sierpnia 2013 r. Z kolei skarga kasacyjna wpłynęła do Sądu w dniu 18 września 2013 r.

9 Termin ten jest terminem ustawowym, nie może być skrócony ani przedłużony. Dopuszczalne jest jednak jego przywrócenie.

10 Zgodnie więc z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 omawianej ustawy).

11 Należy w tym miejscu odnotować, że zastosowanie literalnej wykładni powołanego wyżej przepisu art. 87 § 4 oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10).

12 Obecnie na gruncie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt III CZP 117/08 (LEX nr 478083), wypracowano jednolite stanowisko judykatury i doktryny. Zarówno bowiem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w piśmiennictwie (patrz B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 r., s. 286 – 287 oraz postanowienia NSA z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1164/09; z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10, LEX nr 741980; z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, LEX nr 1225743) dominuje pogląd, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W tej kwestii wypowiedział się nadto Europejski Trybunał Praw Człowieka. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 września 2010 r. w sprawie Subicka v. Polska nr 29342/06 (LEX nr 603448) czytamy w uzasadnieniu, że [wyżej zaprezentowane – uwaga własna] podejście sądownictwa jest zgodne ze standardami dotyczącymi zapewnienia rzetelnego dostępu do procedury kasacyjnej.

13 W przedmiotowej sprawie radca prawny wyznaczony w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy otrzymał informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 26 sierpnia 2013 r. i ten dzień należy traktować jako moment "ustanowienia w ramach prawa pomocy", o którym mowa w art. 244 § 2 P.p.s.a. Pełnomocnik ten w dniu 27 sierpnia 2013 r. przeglądał akta sprawy.

14 W niniejszej sprawie zauważyć należy, że wyznaczony w sprawie pełnomocnik złożył skargę przed upływem trzydziestu dni, liczonych od dnia w którym zawiadomiono go o wyznaczeniu do występowania w sprawie i to pomimo tego, że skargę tę nadał za pośrednictwem organu odwoławczego, zamiast bezpośrednio do Sądu. W tej ostatniej kwestii należy zaakcentować, że wprawdzie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazuje, co się dzieje w sytuacji, gdy skarżący złoży skargę kasacyjną do innego Sądu, czy organu, jednak powyższą lukę uzupełnia orzecznictwo sądów administracyjnych, stosowane w tym przypadku w drodze analogii. W orzecznictwie dominuje bowiem pogląd, iż w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu, sąd ten winien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (postanowienia NSA: z 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1918/08, z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 234/09 czy z 10 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1433/07; orzeczenia te dotyczą przepisów kształtujących zasady wniesienia skargi do sądu administracyjnego, czyli odnoszących się do art. 53 i 54 P.p.s.a.; wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.nsa.gov.pl). Stosując zatem przywołane wyżej stanowisko w drodze analogii należało przyjąć, że datą wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu był dzień 18 września 2013 r., tj. dzień, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w K. nadał skargę kasacyjną w urzędzie pocztowym, adresując ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wzmocnienia przyjętej wyżej konstatacji można doszukać się także w doktrynie. Przyjmuje się bowiem, że w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej do niewłaściwego sądu [w tym przypadku – instytucji/organu – uwaga własna] właściwą datą nadania skargi kasacyjnej jest dzień, w którym sąd niewłaściwy przekazał (nadał) przesyłkę właściwemu sądowi (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 847.).

15 Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt tej sprawy należało stwierdzić, że rozpoznany wniosek został złożony w terminie, a uchybienie terminu jest usprawiedliwione. W konsekwencji uchybienie procesowe, którego dopuściła się strona skarżąca nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez nią.

16 W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak

17 w sentencji postanowienia.