Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2017 r., I SA/Gl 1008/16

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sygnatura
I SA/Gl 1008/16
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Egzekucyjne postępowanie
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Bożena Pindel, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie w części w jakiej utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 1. Pełnomocnik B. K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia (...) r. częściowo utrzymujące w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

3 2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy.

4 2.1. ZUS prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych od nr (...) do (...), od (...) do (...) i (...), obejmujących zaległości składkowe za okres od października 1999 r. do czerwca 2000 r., za sierpień 2000 r. i od lutego 2001 r. do grudnia 2002 r. Należność główna łącznie wynosiła (...) zł. W toku tego postępowania zawiadomieniami z dnia (...) r. ZUS zajął wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego w A. S.A. Odpisy tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone na adres zobowiązanego w S., ul. (...).

5 2.2. Pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności składkowych.

6 Postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie przedawniły się i nadal podlegają uregulowaniu.

7 Organ powołał się na treść art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie t.j. Dz.U. z 2016, poz. 963 ze zm. – dalej: u.s.u.s.) w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2012 r., zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Równocześnie powołał się na art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2011 r., poz. 1378) nowelizującej art. 24 ust. 4 u.s.u.s. z dniem 1 stycznia 2012 r., zgodnie z którym do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1 ), a jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

8 ZUS powołał się również na art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stosownie do którego bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W tej materii wskazał, że w dniu (...) r. do zobowiązanego zostało wysłane upomnienie przedegzekucyjne co do składek za okres od czerwca 1999 r. do listopada 2004 r., na adres: Z., ul. (...). Ten adres został wskazany przez zobowiązanego jako adres dla korespondencji. Organ podał, że doręczenie upomnienia nastąpiło w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm. – dalej: k.p.a.). Poza tym w dniu (...) r. ZUS dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, a tytuły wykonawcze zostały wysłane na adres: S., ul. (...).

9 2.3. W zażaleniu z dnia (...) r., które wpłynęło do organu w dniu (...) r., skarżący wskazał, że wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ egzekucja była niedopuszczalna, nie doręczono mu upomnienia oraz zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia.

10 W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 3a § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. – dalej: u.p.e.a.) egzekucję administracyjną stosuje się, jeżeli w deklaracji rozliczeniowej zostało zamieszczone pouczenie, że stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Tymczasem w tej sprawie złożone przez niego deklaracje takiego pouczenia nie zawierały.

11 Podniósł też, że pod adresem na które zostało wysłane upomnienie w 2007 r. nie zamieszkiwał od 2005 r. ZUS dysponował aktualnym adresem zobowiązanego, na który doręczał mu wówczas decyzje emerytalne i na ten adres mógł także doręczyć upomnienie.

12 2.4. ZUS postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r., przyjmując jako podstawę prawną art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o nr (...) do (...), (...), (...), (...) do (...) i (...).

13 W uzasadnieniu wskazał, że wymienione tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie deklaracji rozliczeniowych nie zawierających pouczenia, że mogą stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Dodał, że nie zostały wydane stosowne decyzje, a zatem objęte w/w tytułami wykonawczymi należności uległy przedawnieniu.

14 2.5. Na skutek rozpoznania zażalenia zobowiązanego na postanowienie ZUS-u z dnia (...) r., Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia (...) r., (...):

15 a) uchylił postanowienie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: od (...) do (...), (...), (...), od (...) do (...) i (...) i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie;

16 b) w pozostałej części, dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr (...) i (...) zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

17 W uzasadnieniu przedstawił przebieg postepowania egzekucyjnego. Następnie zacytował art. 59 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W ocenie organu nastąpiło przedawnienie należności składkowych wykazanych w tytułach wykonawczych opisanych w pierwszej części sentencji postanowienia. Dodał, że dowodzi tego postanowienie ZUS-u z dnia 14 kwietnia 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na ich podstawie. Tym samym zbędnym stało się prowadzenie postępowania w zakresie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, poprzedzającego wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie tych zdezaktualizowanych już tytułów wykonawczych.

18 Dalej zauważył, że podobnie, nie może podlegać rozważaniom w trybie art 59 § 1 u.p.e.a. ten argument zobowiązanego w zakresie tytułów wykonawczych nr (...) i (...), gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie zostało już zakończone wskutek wyegzekwowania należności nimi objętych. Według dosłownego brzmienia art. 59 § 1 u.p.e.a. umarza się postępowanie egzekucyjne, a to - w odniesieniu do tych dwóch tytułów wykonawczych - zostało zakończone poprzez zaspokojenie w całości dochodzonych na ich podstawie zaległości.

19 Wskazał także, że nadal czynnymi pozostają zatem tylko tytuły wykonawcze z dnia (...) r. nr (...) i (...). Obejmują one zaległe składki za październik 1999 r. i wystawione zostały na podstawie korekty deklaracji rozliczeniowej złożonej przez zobowiązanego w dniu (...) r., zawierającej pouczenie wymagane art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a. Podana w rubryce 49 tych tytułów wykonawczych adnotacja o doręczeniu w dniu (...) r. upomnienia poprzedzającego ich wystawienie oznacza, iż zachowany też został wymóg art. 3a § 2 pkt 2 u.p.e.a. Nie miało też miejsca, według wytycznych art. 24 ust. 5b u.s.u.s., jak zapewnia wierzyciel, podnoszone przez zobowiązanego, przedawnienie zaległości składkowych wykazanych w tytułach wykonawczych.

20 3.1. W skardze z dnia (...) r. pełnomocnik zobowiązanego zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w części utrzymującej w mocy postanowienie ZUS-u, tj. w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr (...) i (...).

21 Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

22 a) art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 3a § 2 oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że zobowiązanemu zostało doręczone upomnienie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, podczas gdy skarżący upomnienia nie otrzymał i w związku z tym prowadzona egzekucja jest niedopuszczalna i powinna być umorzona;

23 b) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i 124 k.p.a. poprzez pominięcie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji wniosku skarżącego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie tytułów wykonawczych o nr (...) i (...) i uznanie go w tym zakresie za bezprzedmiotowego, podczas gdy u.p.e.a. nie ustanawia terminu do wnoszenia żądania do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego a organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu badać dopuszczalność egzekucji (art. 29 u.p.e.a.).

24 Wobec powyższego wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji w zaskarżonym zakresie i zasądzenie kosztów postępowania.

25 W uzasadnieniu podniósł także, że aby egzekucja mogła być prowadzona na podstawie deklaracji rozliczeniowej, czy ewentualnie na podstawie jej korekty, dokument ten musi zawierać pouczenie o możliwości wystawienia tytułu wykonawczego na jego podstawie, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W odniesieniu do kwestii niedoręczenia upomnienia podniesiono także argumenty zawarte w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie organu I instancji. Wskazano, że organy bezzasadnie nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego co do ustalenia, czy skarżącemu doręczono upomnienie na właściwy adres.

26 3.2. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia (...) r. na podstawie art. 123, 124 i art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłką pisarską w sentencji własnego postanowienia z dnia (...) r. (zaskarżonego do Sądu) w części odnoszącej się do uchylenia postanowienia ZUS-u i umorzenia w tej mierze postępowania, w ten sposób, że tę część sentencji postanowienia uzupełnił o numery dwóch pominiętych tytułów wykonawczych, tj. (...) i (...). W piśmie z dnia 30 sierpnia 2016 r. organ podał, że to postanowienie nie zostało zaskarżone.

27 3.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe argumenty oraz dodał, że zarzut skargi dotyczący pominięcia w postanowieniu dwóch tytułów wykonawczych jest już bezprzedmiotowy, ponieważ sprostowano w tym zakresie zaskarżone postanowienie.

28 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

29 4. Poddane kontroli Sądu postanowienie, w części zaskarżonej, tj. w części, w jakiej utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji, narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).

30 5. Na wstępie omówienia wymaga jednak kwestia horyzontalnych granic orzekania Sądu w tej sprawie.

31 Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania). To oznacza, że sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, jeśli dany zarzut nie został podniesiony w skardze, ale jednocześnie musi mieć na uwadze, że skarżący może uczynić przedmiotem skargi określony akt nie tylko w całości, ale również w części. W razie zaskarżenia aktu administracyjnego tylko w części, określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza granice sprawy rozpoznawanej przez sąd – w których sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i powołaną w skardze podstawą prawną. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem swojego rozpoznania decyzji albo postanowienia w części, w jakiej nie zostały one zaskarżone; w tym niezaskarżonym zakresie nie doszło bowiem w ogóle do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 346).

32 Powyższe uwagi mają znaczenie na gruncie rozpoznawanej sprawy, ponieważ postanowienie organu odwoławczego zostało zaskarżone tylko w części. Zatem wyłącznie w tej części, tj. odnoszącej się do utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, przy uwzględnieniu ostatecznego postanowienia z dnia (...) r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, Sąd był uprawniony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, a tym samym wyeliminowania go z obrotu prawnego.

33 6. Skarga zasadnie podnosi, że przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie dwóch tytułów wykonawczych o nr (...) i (...) nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Dotyczy to zarówno kwestii doręczenia upomnienia na właściwy adres, jak i wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie deklaracji (jej korekty) opatrzonej w wymagane pouczenie.

34 6.1. Stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. jeśli zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu.

35 6.2. Z akt sprawy wynika, że w odniesieniu do spornych dwóch tytułów wykonawczych, obejmujących należności składkowe za październik 1999 r., ZUS wystosował do zobowiązanego upomnienie pismem z dnia 27 marca 2007 r. Skierował je na adres: (...) Z., ul. (...). Przesyłkę awizowano, po czym nie podjętą w terminie zwrócono organowi.

36 Strona skarżąca twierdzi, że zobowiązany w tym czasie nie przebywał pod wymienionym adresem od co najmniej 2 lat. Z załączonych do akt dokumentów sporządzonych przed funkcjonariuszy Policji oraz dokumentów pochodzących od Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wynika, że w okresie 2006-2009 r. istniał problem z ustaleniem miejsca pobytu zobowiązanego.

37 Z kolei ZUS twierdzi, że doręczenie upomnienia nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. na podany przez skarżącego adres jako adres dla korespondencji, zaś organ odwoławczy – w tej mierze - podał tylko tyle, że wymieniona w rubryce 49. tytułów wykonawczych adnotacja o doręczeniu w dniu 14 kwietnia 2007 r. upomnienia poprzedzającego ich wystawienie oznacza, iż zachowany też został wymóg z art. 3a § 2 pkt 2 u.p.e.a.

38 6.3. Sąd stwierdza, że organ II instancji przedwcześnie przyjął, że upomnienie zostało zobowiązanemu doręczone zgodnie z prawem, a więc skutecznie.

39 Przewidziane w art. 44 k.p.a. doręczenie zastępcze, na który powołuje się ZUS, znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji w której adresat pisma istotnie mieszka pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43, tj. adresatowi bezpośrednio albo dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 1995 r., II CRN 4/95, Lex nr 50590; wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r., II FSK 1071/09, Lex nr 745462). W wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r., I SA/Gl 597/15 (Lex nr 1984788) WSA w Gliwicach na gruncie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: o.p.), odpowiednika art. 44 k.p.a., stwierdził, że skuteczne doręczenie pisma na podstawie art. 150 o.p. jest uzależnione od zgodnej z prawem próby doręczenia pisma na zasadach określonych w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p., w tym w szczególności na prawidłowy adres osoby, do której pismo jest kierowane. Doręczenie powinno bowiem nastąpić w miejscu, gdzie adresat mieszka aktualnie. Warunkiem zastosowania art. 150 o.p. (art. 44 k.p.a.) jest bowiem to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w inny sposób przewidziany w ustawie. Doręczenie w trybie art. 150 o.p. (art. 44 k.p.a.) jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości.

40 W tym przypadku, na gruncie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, miejsce zamieszkania zobowiązanego w na przełomie marca i kwietnia 2007 r. budzi wątpliwości, wynikające ze wspominanych już pism Policji oraz Naczelników Urzędu Skarbowego w M. i B.. Ta kwestia wymagała dodatkowego wyjaśnienia zważywszy na twierdzenie skarżącego, że w ówczesnym czasie ZUS znał jego prawidłowy adres, ponieważ doręczał mu decyzje emerytalne. Co prawda skarżący nie udokumentował tego faktu, jednak w obliczu takiego twierdzenia, obowiązkiem organu odwoławczego, stosownie do art. 7 oraz 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. było wezwanie skarżącego o przekazanie takiego dokumentu, względnie zwrócenie się do ZUS-u o zajęcie stanowiska w tej materii, ponieważ organ I instancji nie uczynił tego w uzasadnieniu swego postanowienia.

41 Wobec powyższego zastosowanie art. 44 k.p.a., a tym samym przyjęcie skuteczności doręczenia upomnienia było przedwczesne, jako związane z bezzasadnym nieprzeprowadzeniem w tym zakresie postępowania wyjaśniającego i naruszeniem art. 7 oraz 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w sposób, który mógł mieć istotne znaczenie dla wyniku przedmiotowej sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

42 6.4. W postępowaniu ponownym, w tym zakresie, organ podejmie wszelkie możliwe czynności do ustalenia, czy zobowiązany od 30 marca do 16 kwietnia 2007 r. (okres awizowania przesyłki zawierającej upomnienie) przebywał pod adresem: Z., ul. (...), czy też pod innym, szczególnie już pod adresem, na który skutecznie docierała do niego późniejsza korespondencja (S., ul. (...)). W tym celu zweryfikuje twierdzenia skarżącego, że w ówczesnym czasie ZUS doręczał mu decyzje na inny adres, wzywając skarżącego do podania, jaki to był adres oraz przedstawienia dokumentu potwierdzającego taki stan rzeczy. Jednocześnie wymaga ustalenia i odzwierciedlenia w aktach sprawy, czy w analizowanym okresie ZUS dysponował innym adresem skarżącego, a jeśli tak to jakim i czy doręczał skarżącemu na ten adres jakiekolwiek pisma.

43 Równocześnie organ podejmie czynności zmierzające do załączenia do akt sprawy odpisu odpowiedniego (istotnego w tej sprawie) zgłoszenia skarżącego do ubezpieczeń społecznych, np. wskazanego w art. 36 ust. 10 i 13 albo 43 ust. 4 u.s.u.s. zawierającego m.in. adres do korespondencji. Brak takiego dokumentu w aktach uniemożliwia dokonanie oceny skuteczności spornego doręczenia upomnienia w oparciu o regulacje zobowiązujące do aktualizacji danych przez skarżącego, w tym co do adresu dla korespondencji. Na gruncie tej sprawy należy bowiem zauważyć, że przed doręczeniem upomnienia nie toczyło się jurysdykcyjne postępowanie administracyjne, w którym zobowiązany zostałby pouczony o art. 41 k.p.a., a po drugie postępowanie egzekucyjne nie wkroczyło wówczas jeszcze w fazę doręczenia tytułu wykonawczego, w której organ egzekucyjny stosownie do art. 27 § 1 pkt 8 i art. 36 § 3 u.p.e.a. poucza zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, tj. o skutkach wynikających z art. 41 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Po dołączeniu stosownego dokumentu do akt sprawy, organ dokona jego analizy przez pryzmat mających znaczenie regulacji, nakładających na podmiot administrowany obowiązek zgłoszenia i aktualizacji danych co do adresu dla korespondencji, w kontekście skuteczności doręczenia skarżącemu upomnienia na przełomie marca i kwietnia 2007 r.

44 7. Zaskarżone postanowienie narusza również prawo w zakresie, w którym odnosi się do sygnalizowanego przez stronę skarżącą wystawienia spornych dwóch tytułów wykonawczych na podstawie deklaracji (jej korekty) nie zawierającej pouczenia wymaganego przez art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a.

45 7.1. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia gołosłownie wskazuje, że zaktualizowana korekta deklaracji, złożona przez zobowiązanego w dniu (...) r., zawiera wymagane pouczenie.

46 Na marginesie należy też zauważyć, że postępowanie egzekucyjne w zakresie wielu tytułów wykonawczych zostało umorzone właśnie z uwagi na to, że – jak podał ZUS w uzasadnieniu postanowienia z dnia (...) r. – szereg tytułów wykonawczych zostało wystawionych w oparciu o deklaracje rozliczeniowe nie zawierające pouczenia co do tego, że mogą stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

47 Wobec powyższego, rzetelne ustosunkowanie się do twierdzenia strony skarżącej, że również w odniesieniu do pozostałych jeszcze dwóch czynnych tytułów wykonawczych, stosowne deklaracje nie zawierały analogicznego pouczenia, wymaga zapoznania się z treścią tychże deklaracji (ich korekt). W aktach sprawy Sąd jednakże nie dostrzega takich dokumentów. Jedyna kopia deklaracji rozliczeniowej, która dotyczy składek za październik 1999 r., złożona przez zobowiązanego w dniu (...)r. (ściślej: wskazana data wypełnienia deklaracji (...) r.) nie zawiera żadnego pouczenia w temacie wystawienia tytułu wykonawczego.

48 W tym stanie rzeczy twierdzenie organu, że analizowany zarzut skarżącego nie jest zasadny nie znajduje opacia w aktach sprawy, a tym samym jawi się jako dowolne, naruszające art. 7 oraz 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w sposób, który mógł mieć istotne znaczenie dla wyniku przedmiotowej sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

49 7.2. Rozstrzyganie tego zagadnienia w postępowaniu ponownym zyska na aktualności po ustaleniu, że zobowiązanemu skutecznie doręczono upomnienie, o czym była mowa wyżej. Brak wywierającego skutki prawne doręczenia upomnienia uzasadnia bowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 15 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

50 W razie ustalenia, że doręczenie upomnienia było skuteczne, na poparcie swojego twierdzenia organ powinien załączyć do akt sprawy odpis dokumentu z którego wynika, że tytuły wykonawcze o nr (...) i (...) wystawiono na podstawie deklaracji, w której zostało zamieszczone pouczenie, iż stanowią one podstawę wystawienia tytułu wykonawczego – czego wymaga art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a. Jeśli organ tego nie uczyni, będzie zmuszony przyjąć, że deklaracje pouczenia nie zawierały i wyciągnąć z tego stosowne wnioski w sferze stosowania art. 59 § 1 u.p.e.a.

51 8. Zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i 124 k.p.a. poprzez pominięcie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji wniosku skarżącego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie tytułów wykonawczych o nr (...) i (...), na obecnym etapie postępowania jest bezprzedmiotowy. Organ odwoławczy, po wniesieniu skargi, ostatecznym postanowieniem z dnia (...) r. sprostował zaskarżone do Sądu postanowienie, w ten sposób, że poszerzył część sentencji w części umarzającej postępowanie egzekucyjne, właśnie o tytuły wykonawcze o nr (...) i (...).

52 8. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, obejmującą wpis od skargi (100 zł), wysokość opłaty skarbowej od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w postępowaniu sądowym (17 zł) oraz koszty zastępstwa sądowego (480 zł) - ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 1 orzeczeniu.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2018 r., I SA/Gl 518/18