Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2018 r., IV SA/Gl 551/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2018 r., IV SA/Gl 551/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Protokolant referent – stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej: ŚPWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., dalej: Kpa), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm., dalej: Kp) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, dalej także rozporządzenie) – po ponownym rozpatrzeniu odwołania R.R. z dnia 26 maja 2014 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia u niego choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 11 ustawy Kodeks pracy – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.

3 Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach podał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u strony Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy Kodeks pracy, która stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym".

4 W sprawie, jak przypomniał, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. (dalej także: PPIS) decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Wskazał także, że rozstrzygnięcie wydał w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach – Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia [...] r. nr [...] (dalej: IMP i ZŚ).

5 Odwołanie od tej decyzji PPIS z dnia 7 lutego 2017 r. złożył R.R. (dalej także: strona, pracownik, skarżący) wnosząc w nim o uchylenie decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący zarzucił organowi pierwszej instancji, iż – jak podkreślił organ drugoinstancyjny – w uzasadnieniu swojej decyzji poprzestał wyłącznie na "bezkrytycznym przedstawieniu ustaleń i wniosków końcowych opinii lekarskich". Ponadto zarzucił mu nierozpoznanie należycie istoty sprawy i brak prawidłowej oceny przesłanek uprawniających do stwierdzenia choroby zawodowej bądź jej braku.

6 W dalszej kolejności organ drugoinstancyjny wyjaśnił, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, że strona pracowała obciążając stawy nadgarstkowe rąk: w latach 1979–1981 w Przedsiębiorstwie A w T. jako kierowca samochodu pow. 3,5t; w latach 1983–1989 i 1990–1992 w KWK "A" w J. jako pomoc dołowa, górnik pod ziemią; w latach 1989–1990 w B w C. jako górnik pod ziemią (zakład zlikwidowany); w roku 1992 w Przedsiębiorstwie "D" w S. jako górnik (zakład zlikwidowany); w latach 1993–1996 w Zakładzie E Sp. z o. o. w J. jako górnik strzałowy (zakład zlikwidowany); w latach 1996–1999 w F Sp. z o.o. w K. jako górnik (zakład zlikwidowany); w latach 1999 do nadal w "G" Sp. z o.o. w J. jako górnik, operator kombajnu ścianowego w kopalni [...] w C.

7 Zaznaczył także, że pracownik był badany dwukrotnie na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach – Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu (dalej: PChZ WOMP), gdzie wydano orzeczenia lekarskie z dnia [...]r. [...] oraz z dnia [...] r. nr [...], w których lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.

8 Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.

9 W jego ocenie zasadnie organ pierwszej instancji – biorąc pod uwagę badanie podmiotowe, przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik badania elektroneurograficznego, w którym lekarze specjaliści rozpoznali stan po uwolnieniu prawego nerwu pośrodkowego z utrzymującymi się klinicznymi i neurograficznymi objawami obustronnego zespołu cieśni nadgarstka – uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania u strony jednostki chorobowej o podłożu zawodowym.

10 Argumentując podkreślił także, że lekarze specjaliści – uwzględniając dane z oceny narażenia, tj. sposób i czas wykonywania pracy oraz obraz kliniczny choroby z obecnością pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka, czyli dyskopatia szyjna, otyłość, obustronny charakter zmian chorobowych u osoby praworęcznej, utrzymywanie się zmian neurograficznych pomimo przeprowadzenia zabiegów obarczających – nie znaleźli wystarczających podstaw do rozpoznania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii stwierdzanego badaniami u badanego zespołu cieśni w obrębie nadgarstków wywołanego sposobem wykonywania pracy.

11 Nadto podał, że pracownik badany był w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, gdzie lekarze specjaliści na podstawie obserwacji klinicznej w dniach 09 – 13 września 2013 r. w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 11 ustawy Kodeks pracy. Wyjaśnił także, że trakcie obserwacji klinicznej biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań i specjalistycznych konsultacji: neurologicznej i ortopedycznej, wyników EMG, "wykazano obecnie istnienie obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka". Niemniej, jednak stwierdził, że lekarze orzecznicy – biorąc pod uwagę istnienie u badanego szeregu udokumentowanych, samoistnych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka tj.: hipercholesterolemia, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, otyłość – nie znaleźli podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i do rozpoznania u strony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy.

12 W dalszej kolejności wskazał, że organ pierwszej instancji, po uzupełnieniu oceny narażenia, uzyskał z IMPiZŚ w Sosnowcu opinię z dnia [...]r. (karta 45), w której lekarze nie znaleźli podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego z [...] r. o braku podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Lekarze orzecznicy PChZ WOMP oraz IMPiZŚ w Sosnowcu uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno–orzeczniczych do rozpoznania u strony zawodowej etiologii przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 11 Kp. Zaakcentował, że przesłanki te skutkowały wydaniem przez ŚPWIS decyzji z dnia [...]r. utrzymującej w mocy decyzję PPIS w W. odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia. Decyzję tę – jak dalej uzasadniał – uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14 zobowiązując organ odwoławczy do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie czynniki pozazawodowe, a nie sposób wykonywania pracy są przyczyną choroby u strony. W dniu 19 sierpnia 2015 r. ŚPWIS otrzymał opinię lekarską IMPiZŚ w Sosnowcu z dnia [...] r., w której podtrzymano stanowisko wyrażane w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. (nr [...]) oraz opinii uzupełniającej z dnia [...]r. uważając, że zgodnie z definicją choroby zawodowej zawartą w kodeksie pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w ocenie warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych narażeniem zawodowym. Konstatując stwierdził, że współistnienie u strony uznanych czynników pozazawodowych neuropatii z ucisku jest dodatkowym istotnym argumentem, który nie pozwala na przyjęcie co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, a tym bardziej bezspornie), związku schorzenia z warunkami pracy zawodowej i uznania, że to właśnie sposób wykonywania pracy przez pracownika był czynnikiem dominującym w powstaniu choroby. Przypomniano, że istnienie zespołu cieśni nadgarstka zostało obiektywnie potwierdzone u niego badaniem neuro graficznym (EMG) dopiero w grudniu 2011 r., a zgłaszane przez niego od 2008 r. dolegliwości ze strony kończyn górnych mogły być wynikiem zmian zwyrodnieniowo–dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego udokumentowanych w badaniu MR z października 2011 r., a nie zespołu cieśni nadgarstka.

13 Motywując wskazał także, że w opinii przesłanej przez IMPiZŚ w Sosnowcu z dnia [...] r. ordynator oddziału stwierdził, że w przypadku rozpoznawanego schorzenia badanego, wnikliwa analiza narażenia zawodowego, jak również obraz kliniczny ustalony w oparciu o dane z dokumentacji medycznej i wyniki obserwacji przeprowadzonej w IMPiZS w Sosnowcu nie dają podstaw do twierdzenia co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że narażenie zawodowe strony na drgania mechaniczne oraz sposób wykonywania pracy przyczyniły się do powstania obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.

14 Jednocześnie organ odwoławczy przypomniał przebieg kontroli instancyjnej orzeczenia pierwszoinstancyjnego, a także kontroli sądowej zapadłych w sprawie strony rozstrzygnięć, cytując orzeczenia tut. Sądu wydane w sprawie, o czym szerzej także poniżej.

15 W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zaskarżonej decyzji – analogicznie jak w poprzednio wywiedzionych środkach zaskarżenia – zarzuciła, co do istoty, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej a także rażące naruszenie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa) poprzez jego niezastowanie.

16 W jej motywach autor skargi ponownie wyraził niezrozumienie i niemożność pogodzenia się z rozstrzygnięciem, które nie uwzględnia warunków pracy strony skarżącej. Jego zdaniem w sprawie bezspornym było wystąpienie u strony skarżącej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wymienionego w wykazie chorób zawodowych. W jego ocenie do bezspornych ustaleń należało także to, iż przez 33 lata pracował w warunkach narażenia zawodowego na wystąpienie wyżej wymienionej choroby. Zacytował przy tym uzasadnienie wyroku tut. Sądu z 10 maja 2016 r., w którym zawarto, że pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Domniemanie to może zostać obalone wyłącznic wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki, a nie sposób wykonywania pracy, wywołały dolegliwość. Skarżący zakwestionował tym samym niewykonanie zaleceń Sądu, który w sposób czytelny dokonał oceny prawnej sytuacji faktycznej zaistniałej w sprawie skarżącego, a następnie udzielił jasnych wskazówek co do dalszego postępowania organu.

17 Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.

18 W dniu 21 listopada 2017 r. do Sądu wpłynęło pismo Uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa "F", w którym wskazał, że odpowiedzialność pracodawcy w Polsce i [...] za zachorowanie pracownika na chorobę zawodową oraz zakres należnych pracownikowi świadczeń z tego tytułu, objętych zakresem ubezpieczeń społecznych obwarowana jest wcześniejszym stwierdzeniem u pracownika choroby zawodowej a także dokonaniem ustaleń w tym zakresie m.in. przepisów prawa właściwego w związku z zatrudnieniem pracownika, z którym osoba zgłaszająca roszczenia (pracownik) wiąże powstanie choroby zawodowej, które definiuje rodzaje chorób zawodowych oraz organy uprawnione do stwierdzenia choroby zawodowej i jej związku z zatrudnieniem. Wyjaśnił także przebieg pracy strony u pracodawcy na terenie [...] wespół z regulacjami rozporządzenia Parlamentu europejskiego w Rady (WE) nr 987/2008 dot. wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (Dz.Urz.UE.L.Nr 284, str. 1). Eksponując przy tym, że z informacji posiadanych przez Uczestnika wynika, że właściwy w [...] organ nie stwierdził u strony jakiejkolwiek choroby zawodowej.

19 Pismem z 24 lutego 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej zanegował stanowisko Uczestnika prezentowane w powyżej przywołanym piśmie, po czym - ponownie - wskazał na naruszenie przez organ odwoławczy norm zawartych w art. 153 ppsa w zakresie związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku. Do pisma dołączono decyzję Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] r. wraz z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z języka [...] na język polski.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

21 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ppsa, tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

22 W tym miejscu wskazać należy, że stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

23 W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów - jak słusznie podkreślał skarżący - podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1080/15 odwołującym się do wyroku tut. Sądu z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14. Tym samym powtórzenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

24 Jednocześnie przypomnienia i powtórzenia wymaga, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie.

25 Stanowisko tożsame z prezentowanym, co także wymaga powtórzenia, wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12, które pomimo upływu lat w żadnym zakresie nie utraciły na aktualności. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13).

26 Mając na uwadze powyższe rozważania należy podnieść, że w realiach rozpatrywanej sprawy pierwszorzędną ale i zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14 przypomnianego w wyroku tego Sądu z 10 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1080/15. Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził, ażeby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanym orzeczeniu WSA w Gliwicach. W jego uzasadnieniu Sąd w sposób jasny wskazał zalecenia (pytania) i nakazał ich wyjaśnienie, akcentując, brak należytego wyjaśnienia, po raz kolejny już podnoszonych przez stronę kwestii w zakresie braku wpływu stwierdzonej dyskopatii szyjnej, otyłości i hipercholesterolemii na powstanie zespołu cieśni nadgarstka, okoliczności. Podkreślił - co zasadnie zarzucił organowi skarżący w aspekcie pominięcia w rozważaniach - że "domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające – jak już wielokrotnie stwierdzono w orzecznictwie – wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki – a nie sposób wykonywania pracy – wywołały dolegliwość".

27 Sąd zobowiązał zatem organ sanitarny do:

28 po pierwsze – ustalenia wpływu stwierdzonej dyskopatii szyjnej, otyłości i hipercholesterolemii na powstanie zespołu cieśni nadgarstka,

29 po drugie – wykazania – i to w sposób nie budzący wątpliwości – że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy,

30 po trzecie – jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie pozazawodowe czynniki – a nie sposób wykonywania pracy – wywołały u strony objętą diagnostyką dolegliwość,

31 po czwarte – udzielenia jednoznacznej odpowiedzi w zakresie wpływu wzajemnego powiązania czasowego wystąpienia u strony zespołu cieśni nadgarstka oraz schorzeń takich jak: dyskopatia szyjna, otyłość i hipercholesterolemia pod kątem ewentualnego wpływu jednych jednostek chorobowych na powstanie innych.

32 Tymczasem organ drugoinstancyjny za organem odwoławczym zacytowali fragment opinii IMPiZŚ z [...]r. podkreślając, iż przedmiotowej sprawie o rozstrzygnięciu zadecydowała dokonana w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym ocena warunków pracy zawodowej pacjenta w aspekcie obciążenia stawów nadgarstkowych i potencjalnego ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka. Bez wskazania tej oceny i jej mierników. Przy jednoczesnym uznaniu, że współistnienie u badanego uznanych czynników pozazawodowych zespołu cieśni nadgarstka (otyłość, hipercholesterolemia) jest dodatkowym, istotnym argumentem, który nie uzasadnia przyjęcia co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem (a tym bardziej bezspornie) związku schorzenia z warunkami pracy zawodowej i uznania, że to właśnie sposób wykonywania pracy przez pacjenta były czynnikiem dominującym w powstaniu choroby. Tym razem także bez jakiegokolwiek odniesienia się w jakim stopniu, i które z czynników i w jakim momencie wpłynęły na powstanie i rozwój choroby u pracownika.

33 Uwaga ta jest istotna zwłaszcza, iż Sąd w przywołanych wyrokach orzekł, że wywody organu, miały charakter ogólny i nie zawierały konkretnych odniesień do argumentów podnoszonych konsekwentnie przez stronę, co wystąpiło i tym razem. Sąd stwierdził, że "w sprawach dotyczących chorób zawodowych, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Z tego powodu – w razie pozytywnych ustaleń w kwestii narażenia zawodowego – to domniemanie może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy, a więc nie wystarczy – jak przyjął organ w zaskarżonej decyzji - wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych". Wobec tego – jak dalej wskazał – "wbrew błędnemu rozumowaniu organu – dla stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka, w razie ustalenia, że praca była wykonywana w warunkach narażenia zawodowego - nie jest obowiązkiem organu - jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej, które – jak sam organ stwierdził - jest w ogóle niemożliwe, gdyż". Na zakończenie sformułował pogląd, że "decyzja administracyjna powinna bowiem zapaść w oparciu o jednoznaczny stan faktyczny, taki zaś w niniejszej sprawie nie został ustalony. Wprawdzie nie można zarzucić organom, iż nie podejmowały w ogóle prób rzetelnego poczynienia ustaleń faktycznych, jednakże, gdy nie doprowadziły one do satysfakcjonujących rezultatów z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej, winny były być podejmowane nadal. Możliwości w tym zakresie dawało brzmienie cytowanego wyżej § 8 ust. 2 i reguły dowodowe wynikające z unormowań Kpa. Powołany § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest zatem ustalenie klarownego stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, mających zasadnicze dla rozstrzygnięcia znaczenie".

34 W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy weźmie pod uwagę opisane wyżej zasady orzekania w sprawie chorób zawodowych, w szczególności dotyczące związku przyczynowego między występującym u skarżącego schorzeniem a warunkami pracy, zwłaszcza oceni, czy w tej konkretnej sprawie istnieją powody, by ten związek przyczynowy obalić, oraz zwróci się do IMPiZŚ o wydanie dodatkowego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, którego uzasadnienie będzie przekonujące i zawierające kompleksową analizę stanu zdrowia strony skarżącej w aspekcie badanej jednostki chorobowej. Toteż konieczne jest zwrócenie się do sosnowieckiego Instytutu o uzupełnienie uzasadnienia jego ostatniego orzeczenia przez odniesienie się do poruszonych przez stronę kwestii. Stanowisko to winno być szczegółowo uzasadnione, z podaniem dokumentacji medycznej, na której oparto określone wnioski diagnostyczne oraz ewentualnym wyjaśnieniem, dlaczego i które wyniki badań nie zostały uwzględnione.

35 Mając powyższe na uwadze, dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego organ pierwszoinstancyjny podejmie rozstrzygnięcie, które szczegółowo uzasadni, stosownie do wymogów z art. 107 § 3 Kpa. Nadto uwzględniając treść opinii lekarskich, jak również uzasadnienie wydanych w sprawie decyzji Sąd stwierdził, że zawierają one jedynie ogólne stwierdzenie, że dokonane ustalenia wskazują na pozazawodową etiologię schorzenia, co zdaniem Sądu, w świetle powyższych uwag, nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W ocenie Sądu organy oparły swe rozstrzygnięcia na treści orzeczeń lekarskich, mimo że – jak wcześniej wskazano – nie można ich uznać za wszechstronnie wyjaśniające kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie dostrzegły tych braków i nie domagały się uzupełnienia treści orzeczenia lekarskiego w omawianym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7 Kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto naruszyły art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Te naruszenia przepisów postępowania – w ocenie Sądu – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

36 Na zakończenie jawi się także uwaga, że wobec tak stanowiska Uczestnika postępowania zawartego w szerzej przytaczanym powyżej piśmie, jak i dołączonej przez stronę dokumentacji w postaci decyzji Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] r. wraz z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z języka [...] na język polski i zawartych w nich konkluzji zasadnym jest uwzględnienie ich w toku postępowania prowadzonego przez organy sanitarne.

37 W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu. Zadaniem organu będzie ponowne, z uwzględnieniem prawidłowo rozumianej treści definicji choroby zawodowej, pełne przeanalizowanie sprawy pod kątem przesłanek wystąpienia u skarżącego choroby zawodowej. W szczególności organ winien wystąpić do jednostki orzeczniczej celem uzupełnienia wydanej przez nią opinii lub wystąpić o taką opinię do innej jednostki orzeczniczej, a następnie, w zależności od dokonanych ustaleń wydać decyzję.