Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2012 r., IV SA/Gl 1591/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2012 r., IV SA/Gl 1591/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] Wójt K. orzekł w przedmiocie zwrotu przez R.S. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

3 Odwołanie od powyższej decyzji wniósł kurator dla nieobecnego R.S. – adwokat M.K.

4 Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.

5 w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że kurator został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...], sygn. akt [...], w którym zakresem kontroli nie objęto postępowania odwoławczego przed tym Kolegium.

6 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kurator wniósł

7 o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że to obowiązkiem organu odwoławczego było zapewnienie stronie prawidłowej reprezentacji w postępowaniu odwoławczym. Natomiast kwestionowana decyzja narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i godzi w gwarancje procesowe skarżącego, odmawiając mu prawa do odwołania się od decyzji organu pierwszej instancji.

8 Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, powołując swoją dotychczasową argumentację.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem nie spełnia wymogów legalności, w kryteriach której odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz.1269, ze zm.). Trafnie w szczególności zarzuca skarga naruszenie powołanych w niej przepisów prawa poprzez błędne przyjęcie, że kurator ustanowiony na podstawie art. 34 k.p.a. w zw. z art. 184 k.r.i.o. nie jest uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Otóż art. 34 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Celem tego przepisu jest zapewnienie wskazanej osobie właściwej reprezentacji, co umożliwia prowadzenie postępowania administracyjnego. Cel ten musi być realizowany w toku całego postępowania, które nie musi się kończyć na wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z uwagi na zasadę dwuinstancyjności – również trafnie wskazaną w skardze. Tak więc ustanowienie kuratora przez sąd powszechny w trybie art. 184 § 1 k.r.i.o. w zw. z art. 34 § 1 k.p.a. obowiązuje w toku całego postępowania administracyjnego, jeżeli oczywiście nie ustaną przesłanki, w oparciu o które doszło do ustanowienia takiego reprezentanta, np. w razie zgłoszenia się osoby reprezentowanej lub ustalenia jej miejsca pobytu, do czego przede wszystkim winien zmierzać kurator stosownie do art. 184 § 2 k.p.a. Zakres działania kuratora w tej sprawie w żadnym razie nie został ograniczony

11 w postanowieniu Sądu Rejonowego. Wskazuje ono organ pierwszej instancji, gdyż był on wnioskodawcą i przed nim toczyło się wówczas postępowanie administracyjne. Skoro jednak nie zakończyło się ono jednak na tym etapie, to konieczność reprezentowania nieobecnej strony nie zdezaktualizowała się. Przepis art. 34 § 1 k.p.a. nie zakłada zresztą odrębnego ustanowienia kuratora na kolejnych etapach postępowania administracyjnego. Mało tego w orzecznictwie i doktrynie przyjęto, że dla zapewnienia rzeczywistej reprezentacji strony i obrony jej interesów zakres działania kuratora obejmuje również wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję.

12 Podzielając to stanowisko należało zatem uchylić zaskarżoną decyzję, gdyż organ odwoławczy w żadnym razie nie mógł umorzyć postępowania odwoławczego. Nawet gdyby bowiem były podstawy do stwierdzenia, że kurator wyznaczony był wyłącznie do działania w pierwszej instancji, to i tak musiałby zapewnić skarżącemu ochronę jego praw przez kolejne wystąpienie w trybie art. 34 § 1 k.p.a. Z wcześniej podanych przyczyn było to jednak zbędne.

13 W tym stanie rzeczy, skoro nie zachodziła wskazana w zaskarżonej decyzji przyczyna umorzenia postępowania odwoławczego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono, jak w sentencji. Z uwagi na korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie odpadła przy tym możliwość rozważenia zawieszenia postępowania w oparciu o art. 125 § 1pkt 3 tego prawa, gdyż nieobecność skarżącego w toku postępowania sądowego, skutecznie zainicjowanego wniesieniem skargi, nie miała wpływu na ochronę jego uprawnień.

14 mw